sayax — Macnaha & Turjumaada

1

(Sayax-a)

2

1. Qoyaanka roobku dhulka korkiisa ku reebo.

3

2. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab.

waa la naqliyay ✓

1

sayax¹: m.l 1. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab. 2. la-mid: sayaxid.

2

sayax²: m.l (-xyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

3

sayax³: f.mg1 (-xay, -xday) Wax gabaddano ku qoyid.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

waa la naqliyay ✓

Thaw

waa la naqliyay ✓

m. n. wetness caused by rain; dew

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid wax qoyan meel uu ka gaadhay. Sayax weeye sonkortu ee qaad.

2

sayax -a: (magac, lab, keli) qoyaanka roobku dhulka kaga tago, ku reebo; qoyaanka aroorta hore dhirtu iyo dooggu yeeshaan, sii ba inta aan cadceeddu soo bixin. Dh: dheel, yaxni, dharab.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhedo

2

de: wetness caused by rain; dew

3

initial: s

4

lx: sayax

5

pd: (-a)

6

ps: n0-m

7

key: sayax

waa la naqliyay ✓

m.l (-xayaal, m.l/dh) (fiisikis) Walax ka nuugi karta biyaha atomosfiyeerka.

waa la naqliyay ✓

m.l (sayaxayaal, m.l/dh) (fiisikis) Walax ka nuugi karta biyaha atomosfiyeerka.

waa la naqliyay ✓

1

(Ayax-a)

2

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

waa la naqliyay ✓

m. n. locust; swarm of locusts

waa la naqliyay ✓

-a: (n) locust (lo-kest)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

waa la naqliyay ✓

1

de: locust; swarm of locusts

2

lx: ayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: ayax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meelaha dhulka biyaqabadka leh sida yadamada aan weynayn oo laga cabbi karo illaa hal asbuuc. Dh: dhijaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayax-a)

2

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

Moon

waa la naqliyay ✓

m. n. moon

waa la naqliyay ✓

name-m moon. Syn: Dayaxo

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

waa la naqliyay ✓

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

waa la naqliyay ✓

1

de: moon

2

lx: dayax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

syn: bil

6

key: dayax

waa la naqliyay ✓

قمر

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

waa la naqliyay ✓

1

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

2

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] ocean fish species

2

gayax [feminine] n. milk-producing camel

3

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

2

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kayax-a)

2

Kalluunka badda mid kamid ah; carabi; shirshirto.

waa la naqliyay ✓

m. n. saltwater fish species

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) kalluunka badda mid ka mid ah. Dh: carabi, shirshiro. Wa: kayaxyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: saltwater fish sp.

2

lx: kayax

3

pd: (-a)

4

ps: n-m

5

key: kayax

waa la naqliyay ✓

1

(Qayax-a)

2

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

2

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

2

qayax v. shell, husk

waa la naqliyay ✓

1

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

2

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

3

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

4

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

waa la naqliyay ✓

1

(Sadax-a)

2

(daar, doon) docda fidsan oo kore oo xagga cirka u jeedda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax docdooda fidsantahay oo kore. 2. la-mid: sagxad. Baabuur, markab iyo wixi lamida meesha sare ee alaabta la dhigo.

waa la naqliyay ✓

m. n. flat surface; deck (of a ship)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) doon ama daar daaradda sare, xagga sare ee cirka eegaysa; docda fidsan oo kore oo xagga cirka ujeedda. Kulayd sadaxda doonta. Dh: raar, guud.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: flat surface; [ext.] deck (of a ship)

3

initial: s

4

lx: sadax

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: sadax

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-xyo, m.dh) S. ah: wax fidsan oo aan gun hoos u qodan lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-xyo, m.dh) S. ah: wax fidsan oo aan gun hoos u qodan lahayn.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) badda gunteeda hoose: aqalka ama qolka dhulkiisa sibidhaysan. Sagaxa badda sallax baa ku yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

(Salax-da)

2

Bidaarhoraad; hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

salax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Dhul goof noqday. 2. Dhul siman oo sisib ah.

2

salax²: m.dh (-xyo, m.dh) Bidaar-horaad; hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

salax¹: m.l (-xyo, m.dh) 1. Dhul goof noqday. 2. Dhul siman oo sisib ah.

2

salax²: m.dh (-xyo, m.dh) Bidaar-horaad; hiiro.

waa la naqliyay ✓

f. n. (adj.): baldness; bald

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) make smooth; fix up ~ sallax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bidaar horaad. Salax buu leeyahay. Dh: hiiro.

waa la naqliyay ✓

1

cf: bidaar, hiiro

2

de: baldness; [atr.] bald State of having never had hair

3

initial: s

4

lx: salax

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: salax

waa la naqliyay ✓

1

sawax¹: m.l (-xyo, m.dh) Qaylo dheer.

2

sawax²: f.mg1 (-xay, -xday) Cid aad u qaylin.

waa la naqliyay ✓

1

sawax¹: m.l (sawaxyo, m.dh) Qaylo dheer.

2

sawax²: f.mg1 (sawaxay, sawaxday) Cid aad u qaylin. m.f.dh, sawaxid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cry, shout; loud voice

2

sawax v. cry (out), shout

waa la naqliyay ✓

1

(Dharab-ka)

2

Biyo dhibco ah oo cawska, caleenta, geedaha iyo dhulka habeenkii ku dega oo dabaysha qaboobi keento; sayax; yaxni.

waa la naqliyay ✓

1

dharab¹: m.l 1. Dhibco yaryar, biyo ah, ka dhasha qabowga habeenkii oo lagu arko cawska, dhirta iyo wixi lamida; sayax; yaxni. 2. Rays aad u qoyan.

2

dharab²: m.l (fiisikis) Qoyaanka ku dul dhaca habeenkii dhulka dushiisa, amase waxyaalaha kale oo dhulka ku yaal ama dul saaran, sida cawska iyo caleemaha, waxaa qabooba oo dhibco noqda oo soo daata uumiga ku jira gibilka hoose ee dhulka korkiisa.

3

dharab³: m.dh 1. Dhiriqda lo'da. 2. la-mid: dhereb.

waa la naqliyay ✓

1

dheel¹: m.l Qabowga habeenkii soo dhaca oo wata sayax.

2

dheel²: m.dh (-lo, ml.) Cayaar. la-mid: dhayl¹ (2).

3

dheel³: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Ciyaarid. 2. Wax qabow habeenkii ku dhacay dartii la qoyid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) (Naatriyan haydarogsaydh). Adke cad oo sayax-milme ah una habaysan duneed, ilays gudbintiisuna liidato. Milanka uu ku jiraa waa alkali xooggan waana gudbiye-milme.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhyo, m.dh) (kiimika) (koostic sooda, NaOH). Adke cad oo sayax-milme ah una habaysan duneed, ilays gudbintiisuna liidato. Milanka uu ku jiraa waa alkali xooggan waana gudbiye-milme.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sayaxsan. la-mid: sayaxsanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: sayaxsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

dharab¹: m.l 1. Dhibco yaryar, biyo ah, ka dhasha qabowga habeenkii oo lagu arko cawska, dhirta iyo wixi lamida.; sayax; yaxni. 2. Rays aad u qoyan.

2

dharab²: m.l (fiisikis) Qoyaanka ku dul dhaca habeenkii dhulka dushiisa, amase waxyaalaha kale oo dhulka ku yaal ama dul saaran, sida cawska iyo caleemaha, waxaa qabooba oo dhibco noqda oo soo daata uumiga ku jira gibilka hoose ee dhulka korkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

dheel¹: m.l Qabowga habeenkii soo dhaca oo wata sayax.

2

dheel²: m.dh (-lo, ml.) Cayaar; ciyaar.

3

dheel³: f.mg1 (-eelay, -eeshay) 1. Ciyaarid. 2. Wax qabow habeenkii ku dhacay dartii la qoyid. m.f.dh, dheelid.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) (Naatriyan haydarogsaydh). Adke cad oo sayax-milme ah una habaysan duneed, ilays gudbintiisuna liidato. Milanka uu ku jiraa waa alkali xooggan waana gudbiye-milme.

waa la naqliyay ✓

1

m.l (-mo, m.dh) (kiim.) Bir firfircoon oo jilicsan; waana curiyaha labaad ee biraha alkaliga (ururka 1aad ee tusaha kalgalka).

2

naatariyam-haydaroogsaydh m.l (-dhyo, m.dh) (kiim.) (koostic sooda, NaOH). Adke cad oo sayax-milme ah una habaysan duneed, ilays gudbintiisuna liidato. Milanka uu ku jiraa waa alkali xooggan waana gudbiye-milme.

waa la naqliyay ✓

Sayax

waa la naqliyay ✓

Sayax dhiig

waa la naqliyay ✓

/hyuumidh/ (adj) qoyan, sayax ah, sida cimilo hawada ay ku jirto uumi-biyood iwm.

waa la naqliyay ✓

/hyuumidhiti/ (n) qoyaan, sayax (qoyaanka hawadu leedahay).

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, lab, keli) dab la shidayo balfin susu ololo, Dab sayax babbin la ogow Dh: hufkin, bafin.

2

babbin-ta: (magac, lab, keli) walhinta maro iyo wixii la mid ah. Dh: ruxid, lulid, walhin, walgin, wadhfin.

waa la naqliyay ✓

(fal) xaabo saar dab oo hufki. Belbeli dab sayax iyo doqon ba waa la culaysiyaa. Dh: shid, holci, ololi, balbali, beleli.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoyaanka yaryar ee subaxii doogga dushiisa fuula oo habeenkii sayaxu da'o. Dh: sayax, dheel, yaxni.

2

dharab-ta: (magac, dhedig, keli) xool ama agab kale oo dhallaanka lagu xambaaro oo idiin ka samaysan.

3

dharab -ta: (magac, dhedig, keli) saan maas ah oo la iskaga dhigo kaadida carruurta. Naa dharabta ka xidho kaadida cunnugga. Dh: dhereb.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sayax³. la-mid: sayax¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhirta iyo tigaaddu qoyaanka ay yeelashaan.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m very light-skinned, blond

waa la naqliyay ✓

name-f moon. Syn: Dayax

waa la naqliyay ✓

1

(Mayrax-da)

2

Dhirta daboolkeeda kore oo u dhexeeya qolofta kore iyo geedka laftiisa adag; mullaax.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-xo, m.l) Isku jirka jillawda iyo mullaaxda. la-mid: maydhax.

waa la naqliyay ✓

f. n. tree-bark fiber used for making rope

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the inner membrane of tree bark

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jillaw jilicsan oo u dhaxaysa diirka iyo lafta laamaha geedaha oo inta la calaliyo ama la tumo xadhko iyo dufka kebdaha laga sameeyo. Hablihii mayrax bay soo diiranayaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: liil

2

de: tree-bark fiber used for making rope

3

lx: mayrax

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

key: mayrax

waa la naqliyay ✓

name-f aroma, fragrance

waa la naqliyay ✓

name-m goodness; righteousness

waa la naqliyay ✓

1

(Saamax-a)

2

Cafi; masaamax; denbidhaaf.

waa la naqliyay ✓

1

saamax¹: m.l Dhaafidda laga dhaafo dembi ama deyn cid qabtay. la-mid: saamaxaad.

2

saamax²: f.g1 (-xay, -xday; -mixi) Wax xun oo cid fashay ama loo haystay ciqaabtii ay mutaystay ka cafin.

waa la naqliyay ✓

1

saamax¹: m.l Dhaafidda laga dhaafo dembi ama deyn cid qabtay. la-mid: saamaxaad.

2

saamax²: f.g1 (-xay, -xday; -mixi) Wax xun oo cid fashay ama loo haystay ciqaabtii ay mutaystay ka cafin. m.f.dh, saamixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. pardon, forgiveness, amnesty

2

saamax v. forgive, pardon

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) forgive (feer-giv); pardon (paar-dhan)-, excuse (ikiskiyuus); condone (kon-dhoon) ~ cafi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cafi denbi, is ka dhaaf gef lagaa galay. Saamax dadaka inta an aad god gelin. Dh: denbidhaaf.

2

saamax-a: (magac, lab, keli) denbi ka dhaafid, gef ka dhaafid. Saamax baad iga tahay sideedaba. Dh: masaamax, denbidhaaf, cafis.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qiin, m.dh) Nin qalinka, dahabka iyo wixi lamida ka sameeya waxyaalaha lagu xarragooda.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) nin qalinka, dahabka iyo wixii la mid ah, ka sameeya waxyaalaha lagu xarragooda.

waa la naqliyay ✓