Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Saq-da)

2

Hurdada culus oo habeenbarkii.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hurdo dheer. 2. Habeen bar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hurdo dheer. 2. Habeen bar.

waa la naqliyay ✓

f. n. deep sleep

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qayb habeenka ka mid ah. Saqda dhexe hurdadaan ka salalaa.

2

saq-da: (magac, dhedig, keli) hurdada culus oo habeenbadhka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhabxanag-ga)

2

Afka saqafkiisa kore oo u kala baxa dhinac laf leh oo adag oo ilkaha xiga, iyo dhinac jilicsan oo hilib leh oo dalqada xiga, (ama dhanxarag, dhanxanag, dhanxalag).

waa la naqliyay ✓

1

(Firasha-da)

2

Timaha saqaf ku hagaajin; shanlaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Firid-da)

2

Timaha saqaf ku kala bixbixin, ku nabid; shanlayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Firin-ka)

2

1. Qori yar oo dhuuban oo ilig keliya ama ilko yar leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo timaha lagu firo.

3

2. Saqaf, shanlo.

waa la naqliyay ✓

1

(Hardaf-ka)

2

Orodka fardaha oo saqlaha iyo kacdinka u dhexeeya; gaaddabbuur; qaatimays.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabiir-ka)

2

1. Ardayga hadba dugsiga looga dhigo madax.

3

2. (saqiir iyo kabiir) qof weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadla-ha)

2

(fardo) orod aayar ah; saqle; (ama kadlo).

waa la naqliyay ✓

1

(Muddul-ka)

2

Aqal badanaa qol keliya ah oo wareegsan oo saqaf kor u fiiqan leh; (ama mundul, mundulle).

waa la naqliyay ✓

1

(Raqla-ha)

2

(fardo) orod yar oo aan hardafka gaarin; saqle.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqleyn-ta)

2

(fardo) orod raqle ah, ordid; saqleyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Sandal-ka)

2

Geed-abaareed ka baxa Aasiya, Austraalya iyo Jasiiradaha Badweynta Deggan; waa udgoon yahay, waxaana badanaa laga waxeeya santuukhyada qoraalka lagu xardho, ulaha, babbisyada, iyo saqfaha.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Saqaf-ka) Qolalka aqalka daboolka kor ka saaran.

2

2. (Saqaf-ta) Cad xaleefsan oo ah laf ama caag ama gees ama wax kale oo ilko leh oo timaha lagu firo; shanlo.

waa la naqliyay ✓

1

(Saqajaan-ka)

2

1. Qof aan asluubta iyo dhaqanwanaagga bulshada aqoon; qof anshi xun.

3

2. Asluub-darro; anshax-xumo; edebdarro.

waa la naqliyay ✓

1

(Saqiir-ka)

2

1. Ilmo carruur ah oo dhashay.

3

2. (Saqiir iyo kabiir) qof fil yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Saqiirid-da)

2

Carruurnimo ku dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Saqla-ha)

2

(fardo) orod gaabiya (ama raqle).

waa la naqliyay ✓

1

(Saqleyn-ta)

2

Orod saqle ah, ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Siqiir-ka)

2

Saqiir.

waa la naqliyay ✓

1

(Siqiirid-da)

2

Saqiirid.

waa la naqliyay ✓

1

(Siqiirnima-da)

2

Saqiirnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Saaq-a)

2

1. (Lacag) labo caanadood ama caanteyn.

3

2. (sir iyo saaq).

waa la naqliyay ✓

1

saaq¹: m.l 1. Dhir geedaha kale ku faalasha. 2. Lacag ka mid ah sarrifka rubbiyadaha oo u dhiganta laba caanadood oo waayadii hore la isticmaali jirey.

2

saaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Dhir geedo kale ku faalalid. 2. Xanuun, sun iyo wixi lamida jirka ku fidid. 3. Ur dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

saaq¹: m.l 1. Dhir geedaha kale ku faalasha. 2. Lacag ka mid ah sarrifka rubbiyadaha oo u dhiganta laba caanadood oo waayadii hore la isticmaali jirey.

2

saaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Dhir geedo kale ku faalalid. 2. Xanuun, sun iyo wixi lamida jirka ku fidid. 3. Ur dareemid. m.f.dh, saaqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spread over (one's body), pervade one's being (of sensation)

2

saaq m. n. twenty cents

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) 1. suffer or feel sudden pain; wracked with pain. 2. feel nausea; nauseate (noo-zi-yeeyt)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ur iyo wax la mid ah, faafi; wada gaadhsii; wada gaadh ama saamee.

2

saaq-a: (magac, lab, keli) cad oo aan qarsoonayn.

3

saaq-a: (magac, lab, keli) 'lacag' labo ganbo ama caanteyn. Hal saaq baa la iga siiyay koob biyo ah.

4

saaq -a: (magac, lab, keli) jijimaha dumarku gacmaha ku xidhaan. Dh: shuuliyo, gacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aq-da)

2

Dhadhamo iyo dhuuni la'aan; dhanqasho; janqasho; anqasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

m.dh A. ah: qof biyo iyo cunto la'aan darteed u liita. la-mid: caq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; starvation (staarveeyshen) ~ caq

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tusmeeya diidmada dhadhanka dhuuniga. Aq! Cuntadu maanta waa milix uun.

waa la naqliyay ✓

1

a: caq

2

cf: gaajo

3

de: hunger, starvation

4

lx: aq

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-abs

7

key: aq

waa la naqliyay ✓

sa, adj. poss. - waxeeda

waa la naqliyay ✓

1

(Baq-a)

2

1. Caanaha iyo wixii la mid ah oo xumaada kala-go'iddooda.

3

2. Khamiir; qaab; salsal.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l 1. Caano xumaaday oo aan la dhammi karin. 2. la-mid: biqid.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay.

waa la naqliyay ✓

1

baq¹: m.l Caano xumaaday oo aan la dhammi karin.

2

baq²: f.mg1 (-qay, -qday; -biqi) 1. Wax xumaaday oo aan la dhami karin noqosho (caano). 2. Baqdin dareemid. 3. Ka b.: sharci, qawaaniin iyo wixi lamida wax khilaafsan faliddiisa ka digtoonaan si looga baxsado ciqaabta ay jebintiisu leedahay. m.f.dh, biqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. curdling ~ spoiling of milk; fermentation

2

baq: vl. n. fear

3

baq: v. become impure (water); be curdled, get spoiled (milk)

waa la naqliyay ✓

1

-ay -day: (v) become bad or spoiled, especially milk; Ex: caano bagay; spoiled milk

2

baq: -ay/day: (v) become afraid (af- reeydh) or fear (fi-yer); be frightened (faraay-tenidh); panic (paanik); scare (iskeer)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caano fadhiistay oo xumaaday, noqo. Caano bagay haddaad aragto waa bi'isa naagood.

2

baq: (fal) (ka ~) ka sii fulayoo oo ka cabsoo. Eebbe ka baq.

3

baq: (ereycodeed) lagu tusmeeyo sanqadha wax meel qoyan galay ama ka soo baxay.

4

baq -a: (magac, lab, keli) caano fadhiistay, xumaansho oo kala googo'itaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: aq.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] hunger, starvation

waa la naqliyay ✓

-da: (n) extreme lack of water and food; have an empty stomach; starvation (istaar-veyshiri)-, starving to death ~ aqda, gaajo iyo oon

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) baahi weyn oo biyo loo qabo. Caq ayuu Timir u dhintay. Dh: aq, oon, harraad.

waa la naqliyay ✓

1

a: aq

2

de: hunger, starvation

3

lx: caq

4

pd: (-da)

5

ps: n0-f-abs

6

key: caq

waa la naqliyay ✓

1

(Faq-a)

2

Hadal hoos laysugu sheego ama laysugu qarsado.

waa la naqliyay ✓

1

faq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheegid.

2

faq²: f.mg1 (-qay, -qday; fiqi) Hadal hoos isugu sheegid; shawrid.

waa la naqliyay ✓

1

faq¹: m.l Hadal hoos la isugu sheegid.

2

faq²: f.mg1 (-qay, -qday; fiqi) Hadal hoos isugu sheegid; shawrid. m.f.dh, faqid.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) whisper (wispar)-, soft speak

2

faq -ay / day: (v) speak quietly and privately

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fadh oo god iyo wax la mid ah qod; ciidda god ka soo quf. Dh: qod. Li: aas.

2

faq-a: (magac, lab, keli) (la ~) la xanshaashaq: hoos ula hadal.

3

faq-a: (magac, lab, keli) hadal labo qof iyo in ka badani si gaar ah ugu wada hadasho si qarsoodi ah oo ay wax isku weydiiyaan. Dh: sir.

waa la naqliyay ✓

m.dh Harraad iyo gaajo badan.

waa la naqliyay ✓

(fal) wixii uu mutaystay u xukun. Dh: xaq, haqsii, mag.

waa la naqliyay ✓

1

jaq¹: m.l la-mid: jal¹ (1).

2

jaq²: f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) Wax nuugid. m.f.dh, jaqid.

waa la naqliyay ✓

v. suck

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) suck (sak) ~ nuug

waa la naqliyay ✓

(fal) afka shay dareere ah oo meel ku jira ku nuug. Dh: nuug, muudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suck

2

lx: jaq

3

pd: (jaqay)

4

ps: v1=tr

5

key: jaq

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) la-mid: liq.

waa la naqliyay ✓

1

v. swallow

2

laq v. sink, drown

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) swallow (iswaalow) ~ liq, dhunji

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax liq; hunguriga wax mari.

2

laq-a: (magac, lab, keli) curdin yar oo soo koraya. Dh: laqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naq-a)

2

Caleenta iyo cawska cusub oo roobku soo saaro; doog; tigaad.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi.

waa la naqliyay ✓

1

naq¹: m.l 1. Caleenta iyo cawska ay soo saaraan biyo ama roob; doog; tigaad. 2. Hadal dood iyo dacwad isugu jira.

2

naq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax meeshii uu ka yimid ku celin. 2. (f.g) Gar qaadid. 3. (f.g) Cid dood iyo dacwo u jeedin. 4. (f.mg) U n.: u meerin, u akhrin. 5. (f.mg) Ku n.: ku celi. m.f.dh, naqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fresh growth (of grass, etc.) after a rain

2

naq v. arbitrate, deal with a legal case

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) green vegetation; greenery (giriineri) ~ nabaad, doog, laac

2

naq -ay I day: (v) return (riteen); revert (riveert); give back ~ celi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) garran oo gar falanqaynteed u joog Garta naq Ilaahayna kaga baq.

2

naq: (fal) wax la yidhi dib u dheh oo kaga daba celi.

3

naq-a: (magac, lab, keli) roob mar da'a oo doog iyo xareed reeba, Xoolaha gee meel naq leh.

4

naq-a: (magac, lab, keli) eed loo jeediyo nin abaal loo galay oo abaaldarro lagala kulmay. Dh: canaan.

5

naq-a: (magac, lab, keli) eray lagu joojiyo gaadhi dameerka. Naq dheh dameerku wuu cararayaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Raq-da)

2

Meel wax lagu qashay ama bahal wax ku cunay.

waa la naqliyay ✓

1

raq¹: m.dh Neef xoolaad oo dhintay ama la qalay.

2

raq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Hoore afka ku cabbid iyada oo aan la adegsanayn gacmaha (qof). 2. Xoolo biyo waran cabbid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Neef xoolaad oo dhintay ama la qalay.

waa la naqliyay ✓

1

v. lap up, sip ~ suck liquid like an animal, drink

2

raq: [feminine] n. place where an animal was slaughtered ~ killed

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. a place where animals are butchered, killed or slaughtered; slaughterhouse. 2. remainder (ri-meyn-der); remnant of the butchered, killed or slaughtered animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cun oo afka kaga dhereg. Hilibka raq.

2

raq: (tilmaame) noole liita con waxtar lahayn. Nin waxtar leh ha moodine waa raq. Dh: waxmatare.

3

raq -da: (magac, dhedig, keli) neef xoolaad oo dhintay ama la qalay. Raqiba waa ku ragged. Dh: bakhti.

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u'carood, u xanaaq; is madaxmar oo si aad ah u cadhoo; si daran u xanaaq. Sulaymaan koolkii seefta loola baxay buu sa'ay.

waa la naqliyay ✓

1

a: siin

2

de: S [letter of the Somali alphabet] Voiceless alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sa'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sa'

waa la naqliyay ✓

1

1. Maxaayeelay; maxaawacay; waxay ku noqotay; sabab.

2

2. Kolkaas; markaas; haddaba; kaddib.

3

3. Armaa; billaa; sow.

4

saa- — (saan: saa waan, saa anigu; suu: saa wuu, saa isagu; kd.).

waa la naqliyay ✓

1

saa¹: fk. 1. Armaa, billaa, sow. 2. Sida tan.

2

saa²: xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaa-yeelay, waxay kunoqotay, sabab.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaayeelay, waxay kunoqotay, sabab.

waa la naqliyay ✓

1

n. phr., deictic: like that, thus

2

saa adv., time: then, at that time

3

saa [conjunction] because

4

saa inter. lo and behold!

waa la naqliyay ✓

(adv) that (daat); way, such (saj) way saas, sidaa. Ex: saa miyaad rabtaa? do you want it that way?

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) markaas; haddaba.

waa la naqliyay ✓

1

(Sab-ta)

2

(waayadii hore) dad gaar ah oo aad loo liidi jirey oo la moodi jirey inay Soomaalinnimada ka baxsan yihiin; aan aji ahayn; boon; gun.

waa la naqliyay ✓

1

sab¹: m.dh 1. Qolo raacatada Soomaaliyeed u liidi jirtay dawla'aan. 2. Cunto badan oo allabbari loogu talaggalay; dayaafad.

2

sab²: f.g1 (-bay, -btay) Carruur, haween iyo wixi lamida wax ku raalli gelin.

waa la naqliyay ✓

1

sab¹: m.dh 1. Qolo raacatada Soomaaliyeed u liidi jirtay dawla'aan. 2. Cunto badan oo allabbari loogu talaggalay; dayaafad.

2

sab²: f.g1 (-bay, -btay) Carruur, haween iyo wixi lamida wax ku raalli gelin. m.f.dh, sabid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] low caste, group of people of low status, outcasts

2

sab [feminine] n. traditional ceremonial feast

3

sab v. deceive, flatter, trick in order to calm down someone

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) feast (fust); sacrifice (sakra faays); especially feast for praying; a ritual slaughter of an animal ~ duco, alabari, waliimo

2

sab -ta:(n) inferior person, low-caste person ~ gun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof wax uu maagganyahay ka sabsab, ku qanci, qof wax uu saluugganyahay ku sasab. Dh: sabaalee, sasab.

2

sab-ta: (magac, dhedig, keli) Alla bari ama duco la kariyay raashin. Maanta sab ayay xaafaddu leedahay: Dh: Allabari. Li: habaartan.

3

sab -ta: (magac, dhedig, keli) dad xun oo aan wanaagsanayn, dad an nasab ahayn.

4

sab-ta: (magac, dhedig, keli) dad si dawla'aan ah loo takooro. Sab sababta loo yasi sadar iyo sabab midna looma hayo.

5

sab -ta: (magac, dhedig, keli) sooryo ama casuumad ballaadhan oo cunto la isa siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sac-a)

2

Neef lo' ah oo dheddig oo weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-co, m.l) Neef lo' ah, dheddig oo curtay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-co, m.l) Neef lo' ah, dheddig oo curtay. sacab m.l (-bbo, m.dh) 1. Gacanta dhankeeda hoose iyo faraha. 2. Sacabbada oo laysku dhufto. 3. Cayaar jaan iyo sacab leh oo habeenkii la cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. cow

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [plural lo'-da] cow (kaaw)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Vacca di razza Gasara;

2

(E) Cow of Gasara stock

3

(S) SAC (S. c. m.: Sa')

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) neef lo' ah oo dhedig oo weyn. Ninkii seexday buu sacii dibi dhalay.

waa la naqliyay ✓