samayo — Macnaha & Turjumaada

1

(Samaya-da)

2

1. Usha waranka.

3

2. Ul dheer oo dhuuban oo toosan (ama samay).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, ml.) 1. Usha waranka. 2. Ul dheer oo toosan. la-mid: samay.

waa la naqliyay ✓

f. n. shaft (of a spear); long straight stick ~ cane

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dherer iyo qurux aawadood lagu metaalay usha waranka.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) usha waranka; ul dheer oo toosan. Dh: samay.

2

samayo -da: (magac, dhedig, keli) dhenged dhuuban oo diirqab ah oo la qodax iyo qorfanyo tiro oo ul xoolaad noqota. Dh: xoodhnuug, qaar, huudh, waldeys. Li: dameerofulis.

waa la naqliyay ✓

1

a: samay

2

de: shaft (of a spear); long straight stick ~ cane

3

initial: s

4

lx: samayo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: samayo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax hagaagsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Wax hagaagsasho. m.f.dh, samaysasho.

waa la naqliyay ✓

v. do ~ make something for oneself

waa la naqliyay ✓

-samaystay / samaysatay: (v) do for one's own self or for one's own sake

waa la naqliyay ✓

(fal) waxayso: suubso. Ninkii doonaya in uu nolol suubban samaysto ha dedaalo.

waa la naqliyay ✓

1

a: sameyso

2

de: do ~ make s.t. for oneself

3

initial: s

4

lx: samayso

5

pd: (samaystay)

6

ps: v3b=tr

7

key: samayso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

(Samay-da)

2

Samayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: samayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. spearshaft

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey lagu dhaho qof lab oo maradu ka baylahday. Samay ku dheh wiilka. Li: dhiidhiibso.

2

samay: (fal) erey lagu yidhaahdo awrta marka caynka laga dusin kari waayo hoostiisa; dabadeed awrku inta hingado kor isu qaado banneeyo meel uu maro caynku.

3

samay: (fal) wax fal. Samay wixii laguu diray. Dh: samee, suubbi, waxay.

4

samay: (fal) dermo iyo wixii la mid ah, falki.

5

samay: (fal) xadhig iyo wixii la mid ah, sooh.

6

samay -da: (magac, dhedig, keli) usha waranka ee u dhexaysa alwaaxa iyo jiffada. Goormaa warankii Sooyaal loo doonay samaydii.

7

samay-da: (magac, dhedig, keli) aag dhuleed, col duulaa qabsado ama udub beeleed dalriix taabo. Axmed Gurey halkuu samayda dhigay soohdintii qaranka. Dh: xad.

8

samay-da: (magac, dhedig, keli) baal haldhaa oo leeb, hooto ama fallaadh salka danbe kaga xidhma; gamuun qaanso oo la gano. Dh: dabo.

waa la naqliyay ✓

Sida samayda tusmoreebta, qaanso-waraarida, baanad-dhuunta iwm.

waa la naqliyay ✓

1

de: spearshaft

2

initial: s

3

lx: samay

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f

6

see: samayo

7

key: samay

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yday, -ytay) la-mid: sahayso.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof kale oo aan wax ba galabsanin galaafo oo lugta ku sii qaado. Dh: sajaro, salfo.

2

sahayo -da: (magac, dhedig, keli) sahay ka dhigo: ka dhigo waxaad ku jid marto: jidmar ka dhige jicsin ka dhigo. Dh: jicsimo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) lacag yar oo arooska iyo wiilka dhasha ay dad gaar ahi ka qaadi jireen. Dh: samaanyo, samayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Samayn-ta)

2

1. Wax qabasho; wax yeelid; falid; waxayn; suubbin.

3

2. (xarig, kd.) soohid.

4

3. (dermo, kd.) falkin.

waa la naqliyay ✓

1

samayn¹: m.f.dh eeg samee. la-mid: samays.

2

samayn²: m.dh (kiimika) Macmalid: diyaarinta iskudhisyo kiimikaad iyaga oo laga ambaqaadayo iskudhisyo fudud.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Macmalid: diyaarinta iskudhisyo kiimikaad iyaga oo laga ambaqaadayo iskudhisyo fudud.

waa la naqliyay ✓

Synthesis

waa la naqliyay ✓

vl. n. doing, making

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. formation (foor-meey-shin)-, creation (kiri-yeey-shin); forming, shaping ~ samaysmid. 2. the doing or making of; make (meeyk) ~ sameyn, suubin. Ex: koob kafee ah ma ii samayn kartaa? could you make me a cup of coffee?

waa la naqliyay ✓

1

Fare; fabbricare

2

To do; to make

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dermo, iyo wixii la mid ah, falkin; samays.

2

samayn-ta: (magac, dhedig, keli) xadhig iyo wixi la mid ah, soohid.

3

samayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax falid: wax qabasho. Samaynta doonayaha ayuu aad u yaqaanaa. Dh: falid, waxayn, suubbin, samays.

waa la naqliyay ✓

1

a: samays (ka) [vn-m]

2

de: doing, making

3

initial: s

4

lx: samayn

5

pd: (-ta)

6

ps: vn-f

7

key: samayn

waa la naqliyay ✓

فعل

waa la naqliyay ✓

1

(Samays-ka)

2

1. Wax qabashada wax la qabanayo.

3

2. Meelaha wax lagu sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Nooc dermooyinka ka mid ah. 2. la-mid: samayn¹.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg samayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh Iska hor-imaad; dagaal; cadaawad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuddis-ka)

2

(samayo, waran) gilgilid; kilkilid; ka gariirsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Jifi-da)

2

1. Jifo.

3

2. Xayr la shiilay.

4

3. Bir yar oo galoolan oo ulaha iyo samayooyinka warmaha salka laga geliyo oo lagu xoojiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kati-da)

2

Bir af dhuuban oo ulaha iyo samayooyinka salka laga gesho; (ama taki).

waa la naqliyay ✓

1

(Kilkilid-da)

2

Si xoog iyo dadaal leh, waran ama samayo u ruxid, u ridid; dedejin.

waa la naqliyay ✓

1

1. La waray; qorrax lagu kala baxshey.

2

2. (Waran-ka) Qalab ka samaysan samayo dheer oo qori ah, iyo bir ballaaran oo wax goysa oo caarad dhuuban oo wax mudda leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Warwar-ka)

2

Samayo dhuuban oo dhallinyaradu isku riddo oo gabbashada ku barato.

waa la naqliyay ✓

1

(Warwarrood-ka)

2

Geed laamo dhuudhuuban oo samayooyin laga dhigto iyo qodxo qarqaroofan leh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Gilgilid (samayo, waran); ka gariirsiin. la-mid: cuti².

waa la naqliyay ✓

f.g 2 (-feeyay, -feysay) 1. Meel daloosha wax ku gufayn. 2. Samayo waran jufo gelin. la-mid: jifee.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoog aad u badan. 2. Dad aad u xoog badnaa oo Soomaaliya ku noolaa waa hore. 3. Waran tiir xooggan leh iyo samayo gaaban.

waa la naqliyay ✓

1

warwar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Samayo dhuudhuuban oo dhallintu isku riddo oo gabbashada ku barato. 2. Nooc waran oo dheer.

2

warwar²: f.mg1 (-ray, -rtay) la-mid: walwal².

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xoog aad u badan. 2. Dad aad u xoog badnaa oo Soomaaliya ku noolaa waa hore. 3. Waran tiir xooggan leh iyo samayo gaaban.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fal ama cibaado la gudanayay, sharci ahaan sax noqonwaa.

2

bur -ka: (magac, lab, keli) qamaddi budo laga dhigay cuntooyin badan oo kala duwan laga samayo. Dh: daqiiq.

3

bur -ka: (magac, lab, keli) caska dareemada, duurka, buglaha, dhikilka iyo waxii la mid ah jiridda dhulka ugu jirta ee isu haysa baarka cawska. Bakayle intuu bur ku jiruu bur labaad raadsadaa.

4

bur-ka: (magac, lab, keli) bur ciid ah oo meel ku urursan. Bur buu ku fadhiistay. Dh: burciid.

5

bur -ka: (magac, lab, keli) xunbada rahu ku dul sameeyo biyaha fadhiya ee roobka. Dh: abur.

6

bur-ka: (magac, lab, keli) sonkor ama daqiiq qoyday kuuskuuska ay yeeshaan. Sonkor wada bur ah buu soo iibisay. Dh: fud.

7

bur -ka: (magac, lab, keli) calaamad lo'da wejiga lagaga sameeyo. Didbi bur leh ayaa naga hallaabay.

8

bur: (tilmaame) eeg budh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) murugoo oo walbahaar iyo caloolyow ku jir. Dh: welwel.

2

warwar -ka: (magac, lab, keli) samayo dhuudhdhuuban oo dhallintu isku aan'do oo gabbashada ku barato.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg warwarid. warwarrood: geed ay laamihiisu dhuudhdhuuban yihiin oo samayooyin laga dhigto oo leh qodxaan soo qarqarroofan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: samayo

2

de: blunt spear used for training

3

initial: w

4

lx: warwar

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: warwar

waa la naqliyay ✓

1

(Samaanya-ha)

2

(waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo dad gaar ah (yibir, caadaqaate) la siiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

waa la naqliyay ✓

m. n. gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waagii hore, xoolo la siiyo caadaqaate oo laga bixiyo wiilka dhasha lana siin jiray Yibraha.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xamfaley, Yibir

2

de: gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

3

initial: s

4

lx: samaanyo

5

pd: (/ha)

6

ps: n6-m

7

key: samaanyo

waa la naqliyay ✓

1

(Saamayn-ta)

2

Saamays ku reebid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg saamee. la-mid: saamays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) effect (i-fakt); impact (im-paakt)-, impression (im-paree-shin); repercussion (ri-per-ka-shen); indirect influence ~ raad; ku reebid, saamays

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama wax kale, raad ku reebid.

waa la naqliyay ✓

1

(Saamays-ka)

2

1. Wax qof ama wax ku yimaada oo raad xoog leh, oo oogada iyo maanku iska gartaan oo wax ku qaybsadaan, ku reeba.

3

2. Karti wax kale sabab u noqon karta, ama keeni karta, ama abuuri karta ama beddeli karta.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: saamayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. effect, impression

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) effect (i-fakt) ~ see [eeg] saamayn-ta

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) karti wax kale u noqota sabab ku keenta isbeddel.

waa la naqliyay ✓

1

de: effect, impression

2

initial: s

3

lx: saamays

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: saamays

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ad leedahay, nadiifso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Cunto sahay ka dhigasho. la-mid: sahayo.

waa la naqliyay ✓

v./a: get provisions for a trip for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) sahay qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: get provisions for a trip for oneself

2

initial: s

3

lx: sahayso

4

pd: (sahaystay ~ sahaysaday)

5

ps: v3b/a=tr

6

key: sahayso

waa la naqliyay ✓

(fal) sako bixi, gudo waajibka sakada.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, lab, kali) xoolo laga bixiyo ilmaha dhasha ee wiilka ah oo cid kaliya la siiyo. Ilmaha sameeyo ka bixi. Dh: samaayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato weyn; dareen.

waa la naqliyay ✓

f. n. anticipation, foresight

waa la naqliyay ✓

-da: iska hor'imaad; dagaal; cadaawad; saraaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: anticipation, foresight

2

initial: s

3

lx: saraayo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f

6

see: saraad {C}

7

key: saraayo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar quruuruxa lagu ciyaaro oo jaadad badan loo ciyaaro. Dh: jagijagi, kowtan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. aunt, uncle's wife; stepmother

2

aayo m. n. future, destiny

waa la naqliyay ✓

1

-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin

2

aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.

2

aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hawada weyn ee sare, oo xiddigaha iyo meereyaashuba dhex mushaaxayaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Sama-da) Cir.

2

2. (Sama-ha) Wax san oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

samo¹: m.l la-mid: samaan².

2

samo²: m.dh Cir.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] sky

2

samo m. n. kindness, goodness; favors

waa la naqliyay ✓

1

-samaha: (n) good behavior; kind act, kindness ~ samaan, sami -da

2

samo -samada: (n) sky (iskaay); space (ispeeys); aerospace (eero-ispeeys) ~ cir-ka

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) gibilka weyn ee Alla sameega ah ee innaga sarreeya, cadceedda, dayaxa iyo xiddiguhu ku yaalliin. Cilmi wax laga baray, waata samada loo kacay. Dh: cir, kor, sare. Li: dhul.

2

samo -ha: (magac, lab, keli) wax san oo dhan; wanaag, ixsaan. Samo waxad ku weydo xumaan ha ku doonin. Dh: xumo.

waa la naqliyay ✓

agg. - qaraar, kharaar, xaraar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiimika) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (kiim.) Iskudhisyo orgaanig ah oo sameysma marka hal ama in ka badan oo atamyada haydarojiin ee amooniyada lagu beddelo koox orgaanig ah.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg baaye.

2

baayo -ha: (magac, lab, keli) barwaago iyo wax wanaagsan oo lagu farxo. Dh: badhaadhe.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wejiga iyo jaaha hore ee qofka. Dh: fool.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) magac lo'da loo bixiyo oo midab caddaan ah loola jeedo. Dh: xay. Li: duumo.

waa la naqliyay ✓

kaayo¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: “Waa isku kaayo mid”. la-mid: kayo¹.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah, oo kuwa lala hadlayaa aysan ku jirin. Tusaale: Waa isku kaayo mid.

waa la naqliyay ✓