samadiid

name-m sleepless; insomniac; alert

magac loo baxsho wiil oohin badan oo aan laga seexan.

saamajiid¹: m.l Si caajis iyo itaaldarro ku jirto oo loo socdo.

saamajiid²: f.mg1 (-day, -dday) Si caajis iyo itaaldarro ku jirto u socosho.

name-m cleanness; pure

madiid¹: m.l la-mid: midiid¹.

madiid²: f.g1 (-day, -dday) la-mid: midiid².

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhici doona astaamahooga ka sii sheegid; mala'awaalid.

(Gaadiid-ka)

Waxa la carto oo lagu guuro ama lagu socdaalo ama lagu dhoofo ama hawlo kale lagu qabsado, (dayuurad, markab, baabuur, awr, kd.).

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m.l.u Wax kasta oo la rarto, laguna guuri karo.

m. n., [collective] beast of burden; transport, vehicle, transportation

-ka: (n) means of transportation (traanispoorteey-shin)-, transport (traanis poort); conveyance (kon veeyns)

Trasporto

Transport

-ka: (magacwadareed) wax kaste oo loo adeegsado in la fuulo ama wax lagu rarto, sida awrta, baabuurta, diyaaradaha iyo wixii la mid ah. Anigu gaadiidka badda waan nacaa. Dh: muur.

de: beast of burden; [ext.] transport, vehicle, transportation

lx: gaadiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: gaadiid

نَقُل

(fal) wax laguu diray diid. Haddii wax diinta ka baxsan lagu amro iska amardiid. Dh: caasi.

amardiid -ka: (magac, lab, keli) qof waajib la faray diida; qof wixii la faray fulin waaya.

-ka: (magac, lab, keli) firfircooni siyaado ah oo aanu qofku joogsane, wax walba farageliyo.

m.dh Summad alif ah oo xoolaha sinta looga dhigo.

m.f.dh eeg tamanda'².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal tamanda' ah ku hadlid. Dh: cantarid.

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay, aabbihii dhintay.

(fal) dhamista caanaha ama dhaadhista naaska ka joogso.

caanadiid: (tilmaame) qof caanadhamistu ka badatay ama ay wadnaha ka qabteen, oo dhamistooda kahda ama ka joogsada oo iska soo taaga. Axmed waa caanaddiid.

(Dhacadiid-ka)

Jirjir u jiif; dhabar u seexad.

dhacadiid¹: m.l Si loo seexdo oo qofku dhabarka dhulka dhigo. la-mid: dhacadiidid.

dhacadiid²: f.mg1 (-day, -dday) Qof dhabar u seexasho. la-mid: dhacdiid².

m.l Si loo seexdo oo qofku dhabarka dhulka dhigo.

v. lie ~ sleep on one's back

-ay / day: (v) lie (laay); be or place oneself at rest in a flat, horizontal, or back position ~ dhacdiid

-ka: (magac, lab, keli) jiif dhabarka loo seexdo lugahana la fidsado oo raaxaysi ka muuqdo.

de: lie ~ sleep on one's back

lx: dhacadiid

pd: (dhacadiiday)

ps: v1=

key: dhacadiid

-ka: (magac, lab, keli) dhagax culus oo gacantu dirqi ku qaadi karto. Dh: danbasyaal

m. n., [compound] warmonger

-ka: (magac, lab, keli) cid colaad iyo dagaal u darban oon nabad doonayn. Mucaarad kastaa nabaddiid maaha. Li: nabaddoon.

de: warmonger

lx: nabaddiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m-cmp

key: nabaddiid

-ka: (n) sardine (saa-diin); name of a fish ~ magac kalluun

(Sakatiyid-da)

Baqdin yari gelid, iska garasho; keyrkeyrid.

m.f.dh eeg sakati². la-mid: sakatin.

-da: (magac, dhedig, keli) joogsi bagdin yari ay sababtay.

sakatiyid -da: (magac, dhedig, keli) baqdin yar dareemid; wax ka biqid; kayrkayrid.

(Samafalid-da)

Samafal la imaansho; camal san falid.

m.f.dh eeg samafal³.

-da: (magac, dhedig, keli) wanaag falid: khayr falid: ixsaan falid: camal san samayn; samafal la imaad.

m.f.dh eeg samaysan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) waxaysmid; qabsoomid.

m.f.dh eeg sammaad².

f. n., pl. boxes, chests, trunks

-da: (n) [plural of sanduuq-a] boxes (booksis)

bw: Arabic

de: boxes, chests, trunks Sg: sanduuq

initial: s

lx: sanaadiiq

pd: (-da)

ps: n8-f-pl

key: sanaadiiq

-da: (magac, dhedig, keli) sangadh samayn. Dh: shanqadhid.

(Sarakicid-da)

Jiif ama fadhi ka kicid; sarajoogsasho; istaagid; kicid.

m.f.dh eeg sarakac². la-mid: sarakac¹.

-da: (magac, dhedig, keli) jiif ama fadhi ka kicid. Dh: sarajoogsasho, istaagid.

m.f.dh eeg saamajiid.

-da: (magac, dhedig, keli) wanaag doonid: samo raadin; xumo diidid.

-da: (magac, dhedig, keli) cabsida iyo halista ka nabadgelid; sabatabbaxid.

(Aadid-da)

Meel u socosho; tegid.

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

m.f.dh eeg mad². la-mid: medid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhici doona sii sheegid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dhici doona sii sheegid. m.f.dh, saadin.

v. predict, foretell; give a good omen

-yey / say: (v) predict (pirid-ikt); foretell (foor-teel) foresee (foorsii); forecast (foor 'kaast); prognosticate (porognaastikeeyt) ~ saadaali, saraadi

(fal) 'wax soo socdaa siday noqon doonaan' wax ka sii sheeg. Dh: mala'awaal.

saadi: (fal) (u ~) wax ku dhici doona, u sii sheeg. U sii saadi safarkooda.

saadi: (fal) waxyaalo dhici doona astaamohooda, sii sheeg, sii muuji.

de: predict, foretell; give a good omen

initial: s

lx: saadi

nt: saadin (ta) [vn-f], saadis (ka) [vn-m]

pd: (saadiyey)

ps: v2a=tr

key: saadi

m.dh Suun dun ka samaysan, ballaaran oo haweenku dhexda ku xirtaan.

-ka: (magac, lab, keli) suun dun ka samaysan oo ballaaran oo haweenku dhexda ku xirtaan.

(Baadid-da)

Wax badan maqnaan; raagid; daahid.

m.f.dh eeg baad².

m.f.dh eeg bąad².

-da: (mayac, dhedig, keli) cela magnaan dheeraata. Scadid ku kala raugnays helmaan, baro wada galeyna. Dh: baaris, raagid, dachid, dibloed

baadid -da: (magac, dhedig, keli) Laydhitaanka iyo leexashada dhiuc la maro. Kobta adhiga becaubu degay kor uga baadaye

m.f.dh eeg daad².

(Faadid-da)

(cunno, kd.) raagid iyo oollimaad darti la xumaansho; khaashid.

m.f.dh eeg faad.

-da: (magac, dhedig, keli) rogidda maro ama daah. Dh: feydid.

faadid-da: (magac, dhedig, keli) hurdo aan waxba la dareemin seexad; hurdo daal keenay la gam'id.

(Gaadid-da)

Wax aan digtooneyn oo aan is jirin, inta loo soo dhuunto, wax yeelid.

m.f.dh eeg gaad². la-mid: gaadis, gaadmo, gaadniin.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, u gabbasho oo si dhuumasho ah ugu kuurgalid. Dh: gaadis, gaadmo. Li: badheedhid.

(Gadiid-da)

Hooska harkii waxa bixiyey gondohooda ku soo urura.

m.l Waqtiga kala bara gelinka hore iyo gelinka dambe.

Apparent time

name: Gadid

f. n., [collective] barren ~ unfertile land

gadiid [feminine] n. midday; noontime shadow (when shadows are smallest)

nickname; name-m midday; noontime shadow (when shadows are smallest); barren, infertile land (born on barren land)

magac loo baxsho wiil dhashay milay duhur ah ama qurux badan oo sida dharaarta u cad.

-ka: (magac, lab, keli) maalinta badhtankeeda marka uu hadhku labadaada gondood joogo. Dh: duhur.

(Haadid-da)

Duulid; lalid; bidid.

m.f.dh eeg hąad³. la-mid: haadis².

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka kor uga duulid; hawada dhexdeeda marid sida haadka iyo diyaaradaha. Haadiddu shinbiraha qaar way ku adagtahay. Dh: haadis, biibid, lalid. Li: daadegid.

f.mg1 (-day, -dday) 1. Ku h.: si hunguri weyni ku jirto wax u boobid. 2. Ku h.: si ku celcelis ah qalab aan af lahayn wax ugu goyn.

(fal) cunto iyo wixii la mid ah, si isdabajoog ah u cun ama u boob.

hadiid: (fal) (ku ~) dhagax, feedh iyo wixii la mid ah, si isdaba joog ah cid kale ula dhac. Dh: darandoorri.

(Jaadid-da)

1. Jaad cunid; qayilid.

2. (ku jaadid) Hawl gaar ah u yeelid, siin, ku qaybin.

m.f.dh eeg jaad².

-ka: (magac, dhadig, kali) qaad cunid. Jaadid badan ayaan sameeyey. Dh: barjayn.

(Laadid-da)

Laad ku dhufasho.