sakallo

v., sg., opt. form: let me be (in a place)

de: let me be (in a place)

lx: aallo

ps: v4c-1sg-opt

key: aallo

(Saala-da)

Saxaro engegan oo iniino ah oo xoolaha iyo nafleyda kale qaarkeed dhigaan.

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

m.dh Saxaro kuuskuusan oo geela, ariga iyo ugaarta qaarkeed dhigaan.

f. n., (mass n.): dung (of animals)

-saalada: (n) dung (doong); manure (ma-nuur); muck (mak) ~ digo

saalo -saalada: (n) salon (sa-luun); a room or hall for receptions ~ qolka soo dhaweynta

-da: (magac, dhedig, keli) xaar adag oo malmalaasan oo adhiga, geela iyo ugaadha lagu yaqaanno. Saalo geel baa surinkan daadsan. Dh: digo.

cf: digo, saxaro, xaar

de: dung (of animals)

initial: s

lx: saalo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: saalo

(Saka-sha)

Shakal; dhudhub.

sakal¹: m.dh (-lo, m.l) Meel ciriiri ah. la-mid: shakal¹.

sakal²: f.g1 (-alay, -ashay) Meel ciriiri ah wax gelin. la-mid: shakal².

m.dh (-lo, m.l) Meel ciriiri ah. la-mid: shakal.

f. n. narrow path ~ entrance

-ka: (magac, lab, keli) farqi ama muran aan caddayn. Sakal baa dhexyaal labada reer ee dagaallamaya. Dh: madmadow.

sakal -ka: (magac, lab, keli) meel cidhiidhi ah oo sare. Sakal buu galay

sakal: (fal) neef, shakal ku xidh.

sakal-sha: (magac, dhedig, keli) eeg shakal.

a: shakal

cf: dhudhub

de: narrow path ~ entrance

initial: s

lx: sakal

pd: (/sha)

ps: n1-f

key: sakal

(Salla-da)

Rako fidsan.

m.dh (-ooyin, m.l) Rako fidsan.

f. n. platform

-da: (magac, dhedig, keli) rako fidsan, meel la is ku taago, laba laamood dhexdood. Dh: rako, raar, saldho

sallo-da: (magac, dhedig, keli) meelo la is taago oo loo sameeyo ceelasha biyaha. Ceelka sallo fiican u yeel. Dh: rako.

cf: rako

de: platform

initial: s

lx: sallo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: sallo

(Faalla-da)

Arrin dhacday ama la qoray ama afka laga sheegay oo laga hadlo, in la sii caddeeyo, ama wax looga sheego oo xumaanteeda ama samaanteeda la muujiyo darteed.

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

m.dh (-ooyin, m.l) Faahfaahin lagaga hadlayo dhacdo, meel, wax iyo wixi lamida. la-mid: faalle.

f. n. commentary, exegesis

-da / faallada: (n) editorial (edi-tooriyal); editorial comment; commentary; remark ~ tacliiq, faaqidaad

Commento

Commentary

-da: (magac, dhedig, keli) arrin dhacay ama la qoray ama afka laga sheegay oo wax sii caddaynaya laga sheego. Dh: faaqidaad.

de: commentary, exegesis

lx: faallo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: faallo

تعليق

-da: (magac, dhedig, keli) buuraha dushooda meelaha dhagaxdu ku urursan yihiin ee loo yaqaan taallooyinka. Dh: taallo.

(Naalla-da)

1. Wax wanaagsan; khayr.

2. Caloolsami; farax.

3. War lagu farxo; bishaaro.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Ladnaan xag dhaqaalo iyo caafimaad. 2. Yididdiilo wanaagsan.

f. n. good fortune ~ news, happiness, unforgettable situation

naallo: v., pl., opt. form: let us be (there)!; may we be (in a place)

-da: (magac, dhedig, keli) rajo iyo iddidiilo wax wanaagsan maanka lagu hayo.

naallo -da: (magac, dhedig, keli) dhagax badan oo meel la toomiyey muddo qarniyaal horeed ah; dhisme gaboobay oo ah dhagax la isdulsaaray oo kor loo dheereeyay. Dh: taallo.

-da: (magac, dhedig, keli) midho iyo caleen xoolo u ruxid.

qaallo -da: (magac, dhedig, keli) eeg qaalle. qaalmaqooqshe -ha: (magac, lab, keli) caws xooluhu ay jecel yihiin oo inta badan dhirta hoosteeda ka baxa. Qaalmaqooqshaha xooluhu way jecel yihiin. Dh: xuluul.

-da: (magac, dhedig, keli) xabbado wada socda oo hal mar ka baxa qori afkii. Labo saalbo ayaa cadawgii nagu soo riday markii aannu is waajahnay.

saalbo -da: (magac, dhedig, keli) hormo xoolo ah oo kol la soo daayo.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Geel, ari iyo ugaarta qaarkeed saalo dhigid.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Geel, ari iyo ugaarta qaarkeed saalo dhigid.

(fal) saalo dhig.

-ha: (magac, lab, keli) qoofallada iyo dhagaxyada seefta oo kale ah ee badda dhexyaal ee dadka sara marka ay dabbaalanayaan.

f. n. comb

-shallada: (n) comb (koomb) ~ shanlo, saqaf

de: comb

initial: s

lx: shallo

pd: (/da)

ps: n6-f

see: shanlo

key: shallo

(Taalla-da)

1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey; ~ xusuuseed.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: “T. xusuuseed”.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey. 2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey. Tusaale: T. xusuuseed.

f. n. cairn; pile; statue, monument

taallo v., neg., present habitual: it [fem.] is not there

taallo v., rel, present habitual: that it [fem.] is there

taallo v., opt. form: let it [fem.] be there

-taallada: (n) monument (mon-yo-menf); statue (istaa-juu); memorial (me-moo-riyaal). Ex: tallada Daljirka Daahsoon; the statue of the Unknown Soldier

Monumento

Monument

-da: (magac, dhedig, keli) dhis korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

taallo -da: (magac, dhedig, keli) dhismo qaab gaar ah loo dhiso oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh ama qof weyn oo reebay wax waxtar leh, oo aan la illaabi karin, dadkiisa iyo dalkiisa u sameeyey. Dh: maala.

تمثال، نُصب

ciyaar Soomalidu ciyaaraan ha yeeshee gobol walba si gooni ah looga ciyaaro waxay gaar u tahay ragga qalabka lagu ciyaaro ama la qaato waxaa ka mid ah maqaar lo'aad ama harag, serbi madheedh ah oo uu qaato ninka laashinka ah, buun yar oo kalax ah iyo kabo maqaar ah.

v., neg., present habitual: it [masc.] is not there

yaallo: v.-,rel, present habitual: that it [masc.] is there

yaallo: v., opt. form: may it [masc.] be there

s.m. - faras.

-da: (magac, dhedig, keli) sasabaad; sabaalayn.

sabaalo -ha: (magac, lab, keli) wax sabid, wax sasabid ku wadid. Sabaalo ku wad carruurta oo ha dilin. Dh: sasabo, sasabaad.

(tilmaame) eeg sahaale.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg sakaar.

m.f.dh eeg sakal². la-mid: shakalid.

-da: (magac, dhedig, keli) neef, shakal ku xidhid.

(fal) sako bixi, gudo waajibka sakada.

v. appoint someone as one's representative

de: appoint s.o. as one's representative

initial: w

lx: wakaalo

pd: (wakaashay)

ps: v3b=tr

see: wakiilo

key: wakaalo

Fackaalla-da)

Iin xagga dhalanka iyo abuurta ah oo keenta in dadka dheehiddiisa iyo wax la qabsadkiisu ay dhib noqoto oo lays qiro qaban waayo; sansaan aan lala dhaqmi karin.

m.dh Qof nuguur ama dabeecad xun oo aan lala dhaqmi karin.

m.dh Qof nuguur ama dabeecad xun oo aan lala dhaqmi karin.

f. n., [abstract] anti-social behavior, contrariness, block-headedness

-da: (magac, dhedig, keli) iin xagga abuurka iyo dhalanka ah oo keenta in dadka wax lala qabsan kari waayo; sansaan aan lala dhaqmi karin.

fackaallo -da: (magac, dheddig, keli) qof dabeecad xun oo aan lala dhaqmi karin.

de: anti-social behavior, contrariness, block-headedness

lx: fackaallo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: fackaallo

-da: (magac, dhedig, keli) xillirroobaad, xilliga dabayaaqada guga. Samallaho furfuriddooda, godka seermawaydaanka, marka ay Sabbuux gaadho, si kalaan u dhigi taase. Dh: diraac.

samallaho -da: (magac, dhedig, keli) mukur iyo ka badbadin.

-da: (magac, dhedig, keli) dayacaaddal wax laguu dhiibtay ama lagugu aaminay.

s.m. - dawaco.

m.l (-wyo, m.dh) Nin xanaaq badan.

m.l (-wyo, m.dh) Nin xanaaq badan. camalsami m.dh Dabeecad wanaagsan oo qof yeesho. la-mid: camalsamaan.

m. n. bad-tempered man; man with bad disposition

-ga: (n) hot temper or fierce temper; short temper, quick temper,, especially in a male

de: bad-tempered man; man with bad disposition

lx: camallow

pd: (-ga)

ps: n7-m

key: camallow

-da: (magac, dhedig, keli) afar god oo ka mid ah siddeed iyo labaatanka god ee dayaxu fadhiisto. Habeen daalallo ayuu dhashay Yuusuf.

-ka: (magac, lab, keli) yaab iyo werwer. Dh: amakaak, dhabannahays.

(Gawlalla-da)

Gowlallo.

m.dh la-mid: gowlallo.

f. n., [collective] incense-bearing tree species

-gawlallada: (n) tree bearing an aromatic gum

-da: (magac, dhedig, keli) geedquwaax xabag iyo dheecaan qadhaadh oo kahdka laga samaysto leh. Waxa kale oo laga samaystaa asal fiican. Geedkaanu goynaaba waa gowlaliyo jiice.

de: incense-bearing tree sp.

lx: gawlallo

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: gawlallo

-da: (magac, dhedig, keli) lug ku boodboodid. Dh: hangoollo.

-da: (magac, dhedig, keli) laba sarood oo lo'aad oo isku midab ah iyo sar saddexaad oo ka duwan oo inta si farsamaysan la iskugu sameeyey mid qudha la iskaga dhigay. Dh: lammo.

-da: (magac, dhedig, keli) caleen loo isticmaalo in lagu hamuun beelo. Dh: buuri.

(tilmaame) mid hagaasan oo qumman ama miyir qaba. Xilliyada wax saareenka iyo saacadaha reeban, sabada iyo rugtay joogtay, gabadh timid ma saalloona. Dh: fayow.

m.l (-layaal, m.l) Xaashi turub oo sagaal dhibcood leh.

m. n. nine (playing card)

-ha: (magac, lab, keli) shaxan ama wax kale oo sagaal xagal ama gees leh.

de: nine (playing card)

initial: s

lx: sagaalle

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: sagaalle

(fal) sagaal noqo; tiro sagaal ah noqo; tiro ku sagaal noqo.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan weynayn marka wax kale loo eego. Caammir waa sallaylo ee anaa haatan caymadiye. Dh: salleello.

m.dh (-hayaal, m.l/dh) la-mid: samalaha.

-ga: (magac, lab, keli) eeg sargaali.

s.m. - gambar, wambar.