saddex — Macnaha & Turjumaada

1

(Saddex-da)

2

Tirada labada iyo afarta u dhexaysa; (3).

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Tirada labada iyo afarta u dhexeysa; “3”.

waa la naqliyay ✓

m.dh.t Tirada labada iyo afarta u dhexeysa; 3.

waa la naqliyay ✓

num. three

waa la naqliyay ✓

-da: (n) three (thirii); number 3 seddex

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tiro labo iyo afar u dhexaysa. Dh: 3; III.

waa la naqliyay ✓

1

de: three

2

initial: s

3

lx: saddex

4

pd: (-da)

5

ps: num-f

6

xe: Its three o'clock.

7

xv: Waa saddexdii.

8

key: saddex

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhirta biyaha ka dhex baxda jaad ka mid ah. Dh: saaruq, saddexo.

waa la naqliyay ✓

1

(Saddexa-da)

2

Nagaar yar oo doomaarta ka tirsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nagaar yar oo doomaarta ka tirsan.

waa la naqliyay ✓

f. n. small plant ~ lichen species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) naagaadh yar oo doomaarta ka tirsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: small plant ~ lichen sp.

2

initial: s

3

lx: saddexo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f

6

key: saddexo

waa la naqliyay ✓

/saadhan/ (v) murugo gelin, calool-xumayn. e.g. This is one of the things that saddens me most.

waa la naqliyay ✓

1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

1

(Afar-ta)

2

Tirada saddexda iyo shanta u dhexaysa (4).

waa la naqliyay ✓

1

(Afarran-ka)

2

Saddex kale oo badanaa la dhalay weheliso oo afar ku tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Afqays-ta)

2

Xiddigaha naafaha, tooda saddexaad (ama afqoys).

waa la naqliyay ✓

1

(Ballaar-ka)

2

Waxa jirka leh, saddexda siyood oo loo cabbiro (dherer, ballaar, qoddo) middood; ballac; toox.

waa la naqliyay ✓

1

(Ballac-a)

2

Wax jir leh saddexdiisa cabbir (dherer, ballac, qoddo) midkood; ballaar.

waa la naqliyay ✓

1

(cayn, ca'*)

2

Xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; waa shibbane.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayn-ka)

2

1. Magaca xarafka saddexaad oo Alifka Soomaalida; (c).

3

2. Jaad; nooc: namuun.

4

3. Xarig awrta raran bogga lagaga xiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Daalalli-da)

2

Waaxda saddexaad oo degmooyinka xiddigaha oo xilliga dayrta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalool-ka)

2

1. Meel furan oo aalaa wareegsan.

3

2. Saddex meelood oo meel; ⅓ ama 1/3.

waa la naqliyay ✓

1

* (Dhamma-ha)

2

(ciidanka dagaallama) saddex xiddigood leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheg-ta)

2

1. Xubinta oogada ku taal oo dhawaaqa, yeerta iyo shanqarta qabata oo garata; xubinta maqalka; dhegta dadku waxay u qaybsantaa saddex meelood oo mid waliba hawlo gaar ah qabato; dheg soke, dheg dhexe iyo dheg shishe.

3

2. (weel, qalab, kd.) meelo sida dhegta soo baxsan oo la qabto ama wax kale tara; carrab.

4

3. Magac wanaagsan; caannimo; sharaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhexroor-ka)

2

Labo maro oo laysku tola hayo, cad saddexaad oo dhuuban oo la dhexgeliyo oo lagu tolo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

1

(Faraaci-da)

2

Xiddigaha raqaha la yiraahdo oo dayuxu maro, tan ugu horraysa oo la yiraahdo godinta, saddexda xiddigood oo ay ka kooban tahay, middood; labada kale waxaa la kala yiraahdaa foocaar iyo fildarro).

waa la naqliyay ✓

1

(Fildarra-da)

2

Saddexda xiddigood oo godintu ka kooban tahay middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Foocaar-ta)

2

Saddexda xiddigood oo godintu ka kooban tahay middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Godin-ta)

2

1. Qalab geedaha lagu jaro ama lagu qoro: waxay leedahay daab la qabto oo dheer iyo gar bir af leh ku dhex jira; godimmo.

3

2. (xiddigo) xiddigaha raqaha tan ugu horraysa; waxay ka kooban tahay saddex xiddigood (faraaci, foocaar iyo fiidarro); (ama gudin).

waa la naqliyay ✓

* Daayeerrada dadka lagu soo sooco oo adduunka kan ugu weyn; wuxuu ku nool yahay Afrika. Dhererkiisu wuxuu gaaraa labo mitir iyo ka kor, culayskiisuna 300 (saddex boqol) oo kiilogaraam. Wuxuu lee yahay: madax weyn, sur gaaban, indho yaryar, san dulal waaweyn iyo dhogor oogadiisa ku wada rogan. Dabo ma laha; (ama gooriilla).

waa la naqliyay ✓

1

(Gusoora-ha)

2

1. Saddexda bilood oo guga tan ugu dhexaysa; samoolad.

3

2. Hoog; ba'.

waa la naqliyay ✓

1

(Saddexan-ka)

2

Labo kale oo badanaa la dhalay weheliso oo saddex ku tahay.

waa la naqliyay ✓

1

saddexan¹: m.l 1. Nafley dheddig iyo labadeeda cunug oo wada jira. 2. Koox ka kooban saddex cunsur.

2

saddexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Dheddig wax laba ilmood leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Nafley dheddig iyo labadeeda cunug oo wada jira. 2. Koox ka kooban saddex cunsur.

waa la naqliyay ✓

m. n. trio, something that makes up three, comes third ~ is third

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) labo la dhalay oo ay hooyadood weheliso oo ay saddex ku tahay. wadata labo ay dhashay, labo iyo hooyadood. Saca saddexankii qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: trio, s.t. that makes up three, comes third ~ is third

2

initial: s

3

lx: saddexan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: saddexan

waa la naqliyay ✓

(fal) ku nogo saddex, labo hore, ku dar mid. Ii saddexay shaaha.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ay labo qof sii joogeen ku biir, meel ay labo joogeen mid ku dar.

waa la naqliyay ✓

1

(Saddexla-ha)

2

1. Xaashi turubka ka mid ah.

3

2. Wax kastoo saddex waxyaalood ama astaamood leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Xaashi turub oo saddex dhibcood leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. three (playing card); something having three

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) derejo ciidan, kan ugu sarreeya sarkaal ku xigeennada oo saddexda xiddigood leh. Dh: dhamme, kabtan.

2

saddexle-ha: (magac, lab, keli) hararrada xariirta ah mid ka mid ah. Arooska waxa lagu dhisay saddexle iyo googgoos.

3

saddexle-ha: (magac, lab, keli) wax kasta oo saddex waaxoodle ah. Kani waa saddexle.

4

saddexle-ha: (magac, lab, keli) wargad turubka ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: three (playing card); s.t. having three

2

initial: s

3

lx: saddexle

4

pd: (/ha)

5

ps: n7-m

6

key: saddexle

waa la naqliyay ✓

1

(Sadeho) N, C Coelachyrum poaeflorum Chiov. Gramineae.

2

C Dactyloctenium aristatum Link. Gramineae.

3

S Dactyloctenium aegyptium (L) Willd. Gramineae.

4

N,C Dactyloctenium scindicum Boiss. Gramineae.

5

N Aristida somalensis Stapf. Gramineae.

6

N Ochthochloa compressa (Forsk) Hilu Gramineae.

7

C Sporobolus brockmanii Stapf. Gramineae.

8

C,S Sporobolus ruspolianus Chiov. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

name-m generious, giver of food; host; distributor. Syn: Sooraan, Soore

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la filayo in uu noqdo mid reerka uu u dhashay badhaadheeya ama martida soora oo bariiya.

waa la naqliyay ✓

/aadhar/adders; (n) maska qaniinyada sunta ah leh (mas sumaysan).

waa la naqliyay ✓

/aadhar/ (n) dhejy yer oo mariid leh.

waa la naqliyay ✓

n., jilbis, -ki.

waa la naqliyay ✓

m. n. whitey, the white one

waa la naqliyay ✓

(Addeh). N Docoma somalensis S. Moore. Compositae.

waa la naqliyay ✓

1

de: whitey, the white one

2

lx: cadde

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: cadde

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) ceel ilihiisu badhtanka ay iskugu yimaaddaan; meesha ilaha biyuhu isugu yimaadaan.

2

madde -ha: (magac, lab, keli) meel badhtan ah oo meelo badan u dhexaysa oo cid waliba soo gaadhi karto. Geedka qudhaca ah ayaa madde innoo ahe an halkaa iskugu imanno, Dh: badhtame.

waa la naqliyay ✓

1

(Sadax-a)

2

(daar, doon) docda fidsan oo kore oo xagga cirka u jeedda.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Wax docdooda fidsantahay oo kore. 2. la-mid: sagxad. Baabuur, markab iyo wixi lamida meesha sare ee alaabta la dhigo.

waa la naqliyay ✓

m. n. flat surface; deck (of a ship)

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) doon ama daar daaradda sare, xagga sare ee cirka eegaysa; docda fidsan oo kore oo xagga cirka ujeedda. Kulayd sadaxda doonta. Dh: raar, guud.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: flat surface; [ext.] deck (of a ship)

3

initial: s

4

lx: sadax

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m

7

key: sadax

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: siddo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) meel alaabada iyo weelasha loo yeelo oo loogu talaggalay in gacanta lagu qabto oo lagu qaado ama lagu sido. Dh dhag, sido.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) 1. Wax caddaan ka dhigid. 2. Arrin la qarinayey soo bandhigid. 3. Shaah caano ku darid. 4. Neegatiif kiimiko ku meyrid si muuqaal uu xambaarsanaa warqad loogu soo saaro.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -daysay) 1. Wax caddaan ka dhigid. 2. Arrin la qarinayey soo bandhigid. 3. Shaah caano ku darid. 4. Neegatiif kiimiko ku meyrid si muuqaal uu xambaarsanaa warqad loogu soo saaro. m.f.dh, caddayn.

waa la naqliyay ✓

1

v. make white, whiten; bleach, clean

2

caddee v. explain, clarify; enlighten; prove; declare, announ; develop (film)

waa la naqliyay ✓

1

-yey / caddaysay: (v) prove (pruuv); substantiate (sab-staanshiyeyt); verify (veera-faay)-, confirm (kan-feerm)-, reason (rii-zan); elucidate (iluu-sideeyf) ~ daliil u keen

2

caddee -yey / caddaysay: (v) 1. whiten (waaytan); 2. paint (peynt) ~ rinjiyee

3

caddee -yey / caddaysay: (v) liquidate (lik-wi-deyfp, convert assets into cash

4

caddee -yey / caddaysay: (v) process or develop a film

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shah iyo wax la mid ah caano ku dar.

2

caddee: (fal) arrin shaaca ka qaad oo bayaani.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Addey

waa la naqliyay ✓

name-f white, clear, clarified, proven. Syn: Caddow

waa la naqliyay ✓

see [eeg] caddee

waa la naqliyay ✓

ama Caddo, magaca gabadh u dhalatay midab cad oo qurux badan.

waa la naqliyay ✓

1

de: Addey

2

lx: Caddey

3

ps: name-f

4

key: Caddey

waa la naqliyay ✓

fk. Sidaas darteed; haddaba.

waa la naqliyay ✓

fk. Sidaas darteed; haddaba.

waa la naqliyay ✓

conj-adv: so then, therefore, hence, consequently

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hado saar; dabool.

2

haddee: (falkaabe) sidaas darteed; haddaba.

waa la naqliyay ✓

1

de: so then, therefore, hence, consequently

2

lx: haddee

3

ps: conj-adv

4

key: haddee

waa la naqliyay ✓

1

(fal) alaab ama wax kale oo meel sare saarnaa dhulka keen.

2

laddeg: (fal) dhibaato ku soo gaadhay, cid kale ku galaafo.

waa la naqliyay ✓

/laadhar/ (n) jaranjaro. sallaan.

waa la naqliyay ✓

Jaranjaro

waa la naqliyay ✓

n., sallaan, -ki.

waa la naqliyay ✓

/maadhan/ (v) ka xanaajin (ka caraysiin).

waa la naqliyay ✓

v.tr. and v., waal, is waalwaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax galiilyo hayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid galiilyo hayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

koore (kooraha faraska - dhabarkiisa lagu fariisiyo)

waa la naqliyay ✓

/saadhal/ (n) 1. koore (kooraha faraska ee lugu fariisto iwm) 2. bari (sida barida idaha).

waa la naqliyay ✓

v.tr., koray; m., kora or koray, -ihi; saddle bag, qalqala, -ihi; camel's pack saddle, heriyo, -ihi.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed cawsaad aan xooluhu ilaa ay gaajoodaan cunin ama inta ay caws kale haystaan oo sedex dhegood dusha ku leh.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-dheeyay, -dheysay) 1. Aafeyn. 2. la-mid: saree.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Geed nagaar yar oo leh laamo iyo caleemo jilicsan iyo miro la cuno, askax. 2. Miraha geedkaasu dhalo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed qadhaabeed yar oo degdeg u soo baxa xilliga barwaaqada ah, leh buruq macaan sida kaabashka leh lakabyo ka la sarsarreeya. Dh: askax.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-qeeyay, -qaysay) Xoolo allabari ahaan u qalid.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef gawrac oo sadaqo u niyood.

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) saafi aan madmadow ku jirin. Cod safeex ah ku akhri Quraanka.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si kuu gaar ah, magacaaga ama astaan u dhiganta, qor, ku qor astaanta kuu gaarka ah, ku dhig oggolaanshahaaga. Dh: sixiix.

2

saxeex-a: (magac, lab, keli) qof magaciis ama asto u gaar ah oo isagu gacantiisa si gaar ah ugu qor. Warqadda saxeexii maammulaha ayaa ka maqan Dh: saxiix.

3

saxeex: (tilmaame) run ah, aan beeni ku jirin saxiix; sax.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-deeyay, -deysay) Wax siddo u yeelid.

waa la naqliyay ✓

/sodan/ (adj) qoyan (qoyaan leh).

waa la naqliyay ✓