Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m. n., [collective] climbing plant species, creeper

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax is dul dhigdhigid, wax tuulid.

waa la naqliyay ✓

1

de: climbing plant sp., creeper

2

initial: s

3

lx: saarsaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-col

6

key: saarsaar

waa la naqliyay ✓

1

(Sarsar) S, C, May Coccinia grandis (L) Voigt. Cucurbitaceae.

2

May, S Leptadenia arborea (Forsk) Schweinf. Asclepiadaceae.

3

S Pergularia daema (Forsk) Chiov. Asclepiadaceae.

4

N Corallocarpus Schimperi (Naud.) Hook. F. Cucurbitaceae.

5

S Rhyncosia minima (L)DC. Papilionaceae.

6

S Canavalia ensiformis (L) DC. Papilionaceae.

7

S Canavalia gladiata (Jacq) DC. Papilionaceae.

8

S Volkensinia prostrata (Gilg) Schinz. Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Geed ka mid ah geedaha dhulka ku faalala ama geedaha kale isku mara oo aan qodax lahayn, laamo jiljilacsanna leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Geed ka mid ah geedaha dhulka ku faalala ama geedaha kale isku mara oo aan qodax lahayn, laamo jiljilacsanna leh.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed ka mid ah geedaha dhulka ku faalala ama geedaha kale isku mara oo aan qodax lahayn, laamo jiljilacsanna leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed faalala, leh caleemo iyo laamo jiljilicsan oo dhirta kale ku saaqa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed faalala, leh caleemo iyo laamo jiljilicsan oo dhirta kale ku saaqa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof qalab ama alaabo meel kore saarsaara.

waa la naqliyay ✓

La kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax, wax kale dushooda yaalyaal ahaansho. Xeerada bariiska ah hilib baa saarsaaran.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] piled up

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

waa la naqliyay ✓

1

de: piled up

2

initial: s

3

lx: saarsaaran

4

ps: adj-der

5

key: saarsaaran

waa la naqliyay ✓

1

(Dabaq-a)

2

1. Dabool weelasha afka laga saaro.

3

2. Aqal ka samaysan qolal korka iska saarsaaran, intii isku heer ah oo simanba; reen; fooq.

waa la naqliyay ✓

1

(Falanqayn-ta)

2

(hadal, arrin) caddayn; kala saarsaarid; kala dhigdhigid; ka faallayn; gelid; gorfayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamaamad-ka)

2

Wax la qarina hayo oo alaabo ama dhar ama wax kale korka laga saarsaaro, lagu hilo.

waa la naqliyay ✓

Wax qarshaa korka ka saarsaaran yihiin; korka wax lagaga hilay.

waa la naqliyay ✓

1

(Halaammacoodin-ta)

2

Hilib, kd., dab ku ugid ama saarsaarid, si uu korka keliya uga bislaado; yacyacood ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hil-ka)

2

Wax dusha iska saarsaaran; taallo; tuun.

waa la naqliyay ✓

Wax korka laga saarsaaray; wax lagu hilay.

waa la naqliyay ✓

1

(Hilid-da)

2

Alaabo, kd., dusha iska saarsaarid; taallayn; meel tuumin.

waa la naqliyay ✓

1

(Joogjoogsasha-da)

2

1. Wax ku kor istaagtaagid.

3

2. Jimicsi gaar ah oo qofkii daal hayo ama muruqyadu xanuuna hayaan, inta la jiifiyo oo qof kale cag xoog korka uga saarsaaro, lagu ladnaado.

4

3. Hadba kala go'id, joogsasho, istaagid; xiriir la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kubbays-ka)

2

Raran kulul oo weel loo sameeyey ku guntan ama biyo kulul oo kolay cinjir ah ku jira oo meel bugta oo oogada kamid ah la saarsaaro oo xanuunka yareeya dhiigana dhaqaajiya; kubbo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qalwa-da)

2

1. Derbi ka samaysan dhagxan dusha iska saarsaaran keliya oo guryaha lagu wareejiyo.

3

2. Aqal yar oo dhoobo ka samaysan oo miyiga laga dhiso.

4

3. Dhis waxaraha la geliyo.

5

4. Meesha dugaagga la dabayo, loo galo; cimil.

waa la naqliyay ✓

1

(Qobtol-ka)

2

Heeryada awrta jaad kamid ah oo ka samaysan cadad ama gaballo korka iska saarsaaran oo isku tolan; abjed.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasayn-ta)

2

Raso ka dhigid; is kor saarsaarid; taallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasa-da)

2

Alaabo ama wax kale oo korka la iska saarsaaray.

waa la naqliyay ✓

1

(Ricir-ta)

2

Lafo gaaggaaban oo xoog leh oo dhexda ka daldaloola oo korka iska saarsaaran oo lafdhabartu (xiriir) ka samaysan tahay, middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Shafshafa-da)

2

1. Cad yar oo xayr ah oo inta la kululeeyo, nabar ama meel kale oo bugta la saarsaaro oo lagu daweeyo.

3

2. Qof la dhaawacay, wax loo hormariyo oo lagu daweeyo, baanna u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

* (Shammiinta-da)

2

Budo beey ah ama cawl leh oo wax lagu dhiso. Inta la qooyo oo ciid ama quruurux lagu daro, baa: a) alaabada aan is qabqabsan karin la dhex geliyaa oo la iskula dhejiyaa, ama b) waxaa laga sameeyaa cadad is hays'haysta oo ad'adag oo sida dhagaxa la isu kor saarsaaro, oo wax loogu dhiso. ~ Sibir.

waa la naqliyay ✓

1

(Solid-da)

2

1. Hilib, dab korki, saarsaarid taniyo intuu ka bislaado; loos dab ugu dubid.

3

2. (biyo, hadal, ...) iska garasho, saamayn, waxtarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Taalla-da)

2

1. Dhis ama wax korka la iska saarsaaray oo kor loo dheereeyey.

3

2. Dhis lagu muuneeyo oo lagu xusuusto wax dhacay oo taariikh leh, ama qof, wax weyn oo waxtar ah, oo aan la illaawi karin, dadkiisa ama dalkiisa u sameeyey; ~ xusuuseed.

waa la naqliyay ✓

1

(Tiin-ka)

2

1. Miro yaryar oo macaan badan oo gudaha ku leh gan ubax ah; waxay lee yihiin dalool yar oo uurka iyo afka isu haya; wax ka bisayldhaafi og, oo sidaas daraaddeed, waa la engejiyaa.

3

2. Geedka mirahaasi ka baxaan.

4

3. Geed dhulka kulul iyo lamaddegaannada ka baxa oo aan caleemo lahayn oo laamihiisu ka samaysan yihiin xubno bagbagafsan oo wada buruq ah oo korka iska saarsaaran oo qodxo ku wada rogan yihiin; wuxuu dhalaa miro qaabka ugaxda leh oo kolkay bislaadaan aad u guduudan oo iyagana qodxo ku rogan yihiin; qurcis; tiin-hindi.

waa la naqliyay ✓

1

asaaysaar¹: m.l Afo ninkeedii dhintay oo asaay loo saaro.

2

asaaysaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Afo ninkeedu dhintay asaay u saarid.

waa la naqliyay ✓

1

asaaysaar¹: m.l Afo ninkeedii dhintay oo asaay loo saaro.

2

asaaysaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Afo ninkeedu dhintay asaay u saarid. m.f.dh, asaaysaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Saraar-ta)

2

Meel korraysa dusheeda sare.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Weylo daaqa oo aan dhibaato mudanayn caanaha hooyada hadday waayaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. top

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel korraysa dusheeda sare. Saraar buu geelii u baxay.

2

saraar-ka: (magac, lab, keli) dhul ballaadhan oo ku yaal bariga waddanka Soomaaliya.

waa la naqliyay ✓

1

(Sarsar-ka)

2

1. Sarmooyin yaryar oo aan hoos sii jirin oo oogada loo yeelo, si wax hoos ku qolaysmay, toobin ama wax kale, dibadda loogu soo saaro; tiiftiif.

3

2. Oodda reerka dusha kaga oodan; deyr; xero; meegaar; heeraar.

waa la naqliyay ✓

1

sarsar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Jeexjeex yaryar oo aan maqaarka dhaafsanayn oo oogada loo yeelo. 2. Oodda reerka dusha uga wareegsan; deyr; meegaar; 3. Dhinac.

2

sarsar²: f.g1 (-ray, -rtay) Qof oogadiisa jeexjeex u yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Qof oogadiisa jeexjeex u yeelid. m.f.dh, sarsarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] small incisions made in order to bleed someone medically, scarifying

2

sarsar v. scarify; bleed someone medically

3

sarsar m. n. brushwood fence ~ enclosure

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) alternative medicine used by a nomadic society, bleeding the body by making small cuts

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku samee sarmooyin yaryar dubka sare sidii qof la toobayo oo kale ama xariirid. Dh: tiiftiif, tiftiif.

2

sarsar -ka: (magac, lab, keli) oodda reerka dusha lagaga dayro si aan bahalku ugu soo dhicin. Dh: bawd, deyr, heeraar.

3

sarsar -ka: (magac, lab, keli) weel yar oo wareegsan oo bakeeriga la hoos dhigo; saxan aad u yar oo la hoos dhigo kubbaayada kolka shaah, bun iyo wixii la mid ah intii koob lagu shubo dadka loogu geeyo, ka na ilaaliya shaaha inuu miiska ku dul daato. Dh: saysar.

4

sarsar -ka: (magac, lab, keli) gees ama baal. Dh: dhinac, dhan, fay, barbar, hareer.

5

sarsar-ka: (magac, lab, keli) xaradh yaryar oo aan hoos jirin oo oogada loo yeelo; tiiftiif yaryar oo wejiga loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

Looxa u dhexeeya faraatiyada da'da ee looxa.

waa la naqliyay ✓

1

caalsaar¹: m.l Nuujinta neef irmaani uu nuujiyo canug uu dhalay oo meel ku xiran. la-mid: caalsaarree (1).

2

caalsaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef irmaan ilmihiisa oo meel ku xiran nuujin. la-mid: caalsaaree (1).

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dulloow oo leelleel; silic iyo dhib ha ku helaan.

2

caarcaar -ka: (magac, lab, keli) dhibaato iyo rafaad aan kala go' lahayn; silic iyo leelleel isdabajoog ah. Gabadha intii uu ninkeedu maqnaa caarcaar iyo carcaraaf baa dilay. Dh: leelleel, silic, dhibaato.

3

caarcaar -ka: (magac, lab, keli) midab isku dhex jira oo aan saafi ahayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ka dhigitaanka wax aan la arki karin. Saxaafadda xorta ahi daah'saar ma oggola. Dh: qarin. Li: caddayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Daardaar-ka)

2

Daardaarid.

waa la naqliyay ✓

1

daardaar¹: m.l la-mid: daardaarid.

2

daardaar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) 1. Dab, nal, dhawr jeer oo isu dhowdhow daarid. 2. Maagid; juqjuqayn; daandaansi. m.f.dh, daardaarid.

waa la naqliyay ✓

v. kindle ~ light several fires; annoy, irritate

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) marka laga cadhaysiiyo qof waalan ama la taabtaabto bahal cadho xun. Ninka waalan daardaarka ka dhaafa haddii kale wuu idin dagaali. Dh: juqjuqayn, daandaansi, maagid, daardaaris.

2

daardaar-ka: (magac, lab, keli) cid u baahan, talo u jeedin. Dh: dardaaran.

waa la naqliyay ✓

1

de: kindle ~ light several fires; [fig.] annoy, irritate

2

lx: daardaar

3

nt: daardaar (ka) [vn-m]

4

pd: (daardaaray)

5

ps: v1=pl

6

key: daardaar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fadhiisinta qof la fadhiisiyo xagga danbe ee gammaanka. Faras labo nin wada fuushan tahay ii faansaar ma lehe. Dh: fangeli, fansaarid.

2

faansaar -ka: (magac, lab, keli) tibix xisaabeed la adeegsado marka uu xidhiidh ka dhexeeya labo doorsoome ama in ka badan. y = 3x+4 waa faansaar ama y waa faansaarka x.

waa la naqliyay ✓

1

(Faarfaar-ka)

2

Dhulka god aad u gaaban ka qodqodid.

waa la naqliyay ✓

1

faarfaar¹: m.l la-mid: farfar¹.

2

faarfaar²: f.g1 (-ray, -rtay) la-mid: farfar².

waa la naqliyay ✓

m. n. ground dug with small holes (as in dry river-bed, for water)

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1, unearth by digging- qodqod. 2. interrogate

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg faadhfaadh.

waa la naqliyay ✓

1

a: farfar

2

de: ground dug with small holes (as in dry river-bed, for water)

3

lx: faarfaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: faarfaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gubgubo oo dab iyo danbaaburradiis ha ku halalmaciyo.

2

gaargaar -ka: (magac, lab, keli) si goonigooni ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaansaar-ka)

2

Karkarka kabaha iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

jaansaar¹: m.l Saaridda kabo duug ah la saaro jaan cusub.

2

jaansaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Kabo duugoobay sar cusub saarid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] cobble ~ patch up

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) patch up (paaj), especially boots or shoes ~ kab; kar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kab madhatay karkar. Jaansaar kabta inaanay aad u dhamaan. Dh: karkar.

2

jaansaar -ka: (magac, lab, keli) qaabka kabta loo saaro sar lagu karayo oo lagu hagaajinayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: cobble ~ patch up

2

lx: jaansaar

3

pd: (jaansaaray)

4

ps: v1=cmp

5

key: jaansaar

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) bir sida marashada u samaysan aadse uga yar oo inta aad loo afeeyo oo qori af godan daab looga dhigo dhirta lagu jaro. Dh: masaar, gudumo, gudin.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. characteristics, symptoms, indications; tracks, traces

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) nature (neey-jar); sign (saaynis); characteristics (kar-ak-tiris-tikis); feature (fii-jaris); symptom (sim-tam)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaabka wax u egyihiin ama u socdaan, sida ay u muuqato; siday u eg tahay ama u aloosantahay; ishay leedahay arrini. Saansaan colaadeed baa iga muuqata sabada ceelka saaka.

2

saansaan-ka: (magac, lab, keli) aad ugu ekaansho qof kale, qaab wax leeeyahay oo lagu soo sooci karo wax kale. Saansaankii aabbihii waa leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: characteristics, symptoms, indications; tracks, traces

2

initial: s

3

lx: saansaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n8-f-pl

6

see: saan (ta) 'footstep; trace'

7

key: saansaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg saaran. la-mid: saar-naansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel saaran ahaan, meel sare yaal ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro, m.dh) Farfar.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhabarka ku qaadid. Dh: xambaarid.

waa la naqliyay ✓

1

(Maqaarsaar-ka)

2

(xoolo) ilmo dhintay oo maqaarkooda ilmo kale la saaro, si neefkii dhalay ugu dagmo oo u godlado.

waa la naqliyay ✓

1

maqaarsaar¹: m.l 1. Saaridda hal ama sac ilmo ka dhintay maqaarkiisa loo saaro ilmo kale si ay ugu godlato. 2. M. ah: qof waxa uu u magacaabanyahay aan awood u lahayn. 3. la-mid: maqaarsaarid.

2

maqaarsaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Hal ama sac ilmo aysan dhalin maqaar u saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Saaridda hal ama sac ilmo ka dhintay maqaarkiisa loo saaro ilmo kale si ay ugu godlato. 2. M. ah: qof waxa uu u magacaabanyahay aan awood u lahayn.

waa la naqliyay ✓

vn-m-idiom: cover up; trick, deceit

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) puppet (pap'it) Ex: dawlad maqaarsaar ah; a puppet government

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maqaarka neef yar oo dhinta oo neef kale la dulsaaro ama tigaad iyo maryo laga buuxiyo oo neefkii loo ekeysiiyo dabadeedna neefkii dhalay lagu irmaaneeyo ama lagaga liso. Hashu ha godlatee maqaarsaar u samee. Dh: haragsaar.

2

maqaarsaar-ka: (magac, lab, keli) wax la dhalliilayo oon raalli laga ahayn. Gumaysigu wuxu noo dhisi jiray dawlado maqaarsaar ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: cover up; trick, deceit

2

lx: maqaarsaar

3

pd: (-ka)

4

ps: vn-m-idiom

5

see: u maqaarsaar

6

key: maqaarsaar

waa la naqliyay ✓

1

shaashsaar¹: m.l Xaflad la sameeyo toddabaadka arooska dhammaadkiisa oo gabadha, shaash muujinaya inay gabarnimadii ka baxday loogu saaro.

2

shaashsaar²: f.g1 (-ray, -rtay) Gabar la aroosay markii ugu horreysay shaash u saarid.

waa la naqliyay ✓

m.l Xaflad la sameeyo toddabaadka arooska dhammaadkiisa oo gabadha, shaash muujinaya inay gabarnimadii ka baxday loogu saaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed weyn, laamo dhaadheer iyo caleemo dhuudhuuban oo midab casuur ah leh oo meesha uu ku yaal aysan kaneecadu imaan. la-mid: baahirsaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed weyn, laamo dhaadheer iyo caleemo dhuudhuuban oo midab casuur ah leh oo meesha uu ku yaal aysan kaneecadu imaan. la-mid: baahirsaaf.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rayaal, m.dh) 1. la-mid: caalsaar¹. 2. Qori barta shiishka xabbad kor uga kaca.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Neef irmaan caalsaar samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l Maalinta dowladi calankeeda qaadato. la-mid: calansaarid.

waa la naqliyay ✓

m.l Maalinta dowladi calankeeda qaadato.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, dhedig, keli) gobannimo darteed calan xor ah taagid.

2

calansaar -ka: (magac, lab, keli) xilli ku tilmaaman dal gobanimadii iyo markii uu saaray calankiisa.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Cid gardarro kula kicid.

waa la naqliyay ✓

v. light several fires for oneself; annoy, provoke, touch someone off (repeatedly)

waa la naqliyay ✓

(fal) caano la lulayo kolba in yar baabacada ku dhiijiso. Haddaad gaajoonaysa dhiisha daardaaro. Dh: daardaarso.

waa la naqliyay ✓

1

de: light several fires for oneself; [ext.] annoy, provoke, touch s.o. off (repeatedly)

2

lx: daardaaro

3

pd: (daardaartay)

4

ps: v3b=tr

5

key: daardaaro

waa la naqliyay ✓