saalaxwaate

f.mg2 (-teeyay, -teysay) Badeeco aan badnayn hadba meel la tegid.

m.dh 1. Ganacsato yaryar oo aalaaba wareegta ama aan lahayn rug loogu soo hagaago. 2. Hab loo ganacsado badeeco iyadoo aan lacagteeda la bixinb lala wareego. 3. Hab ganacsi ah oo badeeco yaryar habda meel wareejiyo.

-da: (magac, dhedig, keli) ganacsato yaryar oo aalaabta la wareegta ama aan lahayn rug loogu soo hagaago.

m.f.dh eeg saalaxweetee.

m.l (xisaab) Shaxan adke ah oo ku soohdimaysan dulo (wejiyo) leh qaab geesoole. Barta ah halka ay iska gooyaan saddex ama wax ka badan oo dulo (wejiyo) ah oo ku yaalla salxaale waxa la yiraahdaa gees, xarriiqda ah halka ay iska gooyan labada wejinna waxa lagu magacaabaa geftin. Salxaalaha simman dhammaan wejiyada waa geesoole simman oo isku sargo'an.

m.l (xisaab) Shaxan adke ah oo ku soohdimaysan dulo (wejiyo) leh qaab geesoole. Barta ah halka ay iska gooyaan saddex ama wax ka badan oo dulo (wejiyo) ah oo ku yaalla salxaale waxa la yiraahdaa gees, xarriiqda ah halka ay iska gooyan labada wejinna waxa lagu magacaabaa geftin. Salxaalaha simman dhammaan wejiyada waa geesoole simman oo isku sargo'an.

Polyhedron

-ha: (magac, lab, keli) shaxan adke ah oo ku soohdimaysan dulo leh qaab geesoole. Barta ah halka ay iska gooyaan saddex ama wax ka badan oo dulo ah oo ku yaalla salxaale waxa la yiraahdaa gees, xarriiqda ah halka ay iska gooyan labada wejinna waxa lagu magacaabaa geftin. Salxaalaha simman dhammaan wejiyada waa geesoole simman oo isku sargo'an.

m.dh la-mid: saamax¹.

-da: (n) forgiveness (feer-giv-nes); absolution (ab-su-lushin); the act of forgiving, excusing or pardoning ~ cafis

-da: (magac, dhedig, keli) qof denbi falay ka dhaafid. Saamaxaad baa loo fidiyay maxaabiistii oo dhan ciidda awgeed. Dh: cafid, saamaxid, denbidhaaf, cafiyid.

m.dh 1. (-dyo, m.l) Diyaarinta wax sidii la rabay loo diyaariyo si hawl loogu qabsado. 2. la-mid: sallixid.

m.dh 1. (-dyo, m.l) Diyaarinta wax sidii la rabay loo diyaariyo si hawl loogu qabsado.

-da: (magac, dhedig, keli) dhul ama wax kale oo kala dheeraa, isku simid.

sallaxaad -da: (magac, dhedig, keli) qurxinta iyo wanaajinta.

m.l (-tayaal, m.l/dh) 1. Qof samaanyaha qaata. 2. Qof hunguri xun.

m.l (-tayaal, m.l/dh) 1. Qof samaanyaha qaata. 2. Qof hunguri xun.

m. n. member of low caste (one of the inferior Somali clans)

-caadaqaataha: (n) freeloader (frii-lowder) parasite (paar-a-sayt); sponger (span-jar)

-ha: (magac, lab, keli) qof saqajaan ah oo aan waxba ka xishoon. Dh: saqajaan.

caadaqaate -ha: (magac, lab, keli) waxay ahayd qayb bulshada Soomaalida ka tirsan oo qaadata samaanyaha kolka reer wiil u dhasho ama aroos la dhiso. Waxa la aaminsanaa, haddii aan wax la iska siin in ay ileeyaan farxaddaa oo ay cawryaan. Wiilkaaga caadaqaataa arkaye wax ka sii.

de: member of low caste (one of the inferior Somali clans)

lx: caadaqaate

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: caadaqaate

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed faalala, leh caleemo iyo laamo jiljilicsan oo dhirta kale ku saaqa.

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed faalala, leh caleemo iyo laamo jiljilicsan oo dhirta kale ku saaqa.

-ha: (magac, lab, keli) qof qalab ama alaabo meel kore saarsaara.

Tangent plane

Clockwise

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof nasiib xun (tag xun); bacaw. la-mid: saancad (1).

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof nasiib xun (tag xun); bacaw. la-mid: saancad.

-ha: (magac, lab, keli) qof leh saancaddo, qof loo nisbaynayo ayaandarro. Waa saancaddaaleh gaalku oo xerada uu soo dul fadhiisto ma barakawdo. Dh: dabbuur, qumay, afkuleeble.

saancaddaale-ha: (magac, lab, keli) qof jidh cad. Saancadaale waligaa adaa soor la cunijiree sowdkiisa noo garo.

Ropy or corded lava

m.dh la-mid: aflixid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax barasho iyo wax la mid ah, guul laga gaadhay; itixaan la qaaday ku guulaysi.

-ha: (magac, lab, keli) olole lagu fulinayo howl; qaylo iyo buuq badan wata.

(Baalxaaf-ka)

Waran jaad gooniya loo sameeyo.

m.l (-fyo, m.dh) Nooc ka mid ah warmaha waaweyn oo caarad dhuuban oo dheer leh.

m. n. spear, lance

-ka: (magac, lab, keli) jaad warmaha ka mid ah oo aad u af weyn, si gaar ahna loo sameeyo. Baalxaafka waxa loo sitaa, baylah kaa magane.

cf: waran

de: spear, lance

lx: baalxaaf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: baalxaaf

(fal) is ballaaris iyo raaxaysi xasilooni leh. Adoo nabad u balawaada, baloy kaalay lama dhaho, hadday kuu timaadana, lama booyo boowow.

balawaad -ka: (magac, lab, keli) meel bannaan oo waasac ah. Xaaxidaa balawaadka ah geeya adhiga.

balawaad: (tilmaame) weel weyn oo wax lagu cuno sida xeedhada. Xeedho balawaad ah wax noogu soo rida. Dh: waasac.

-ha: (magac, lab, keli) qof xumaanta jecel oo war xun sida goor iyo ayaan. Balawade samo ma keeno. Dh: balaayaside. Li: samawade.

(fal) «u hawl iyo wax la mid ah, u taagwaa.

v., [compound] be unable, be frustrated

de: be unable, be frustrated

lx: caalwaay

pd: (caalwaayey / caalwaaydey)

ps: v1=cmp

key: caalwaay

caanawaa! erey habaar loola jeedo oo lagu yidhaa qof aan nolol wanaagsan lala rabin.

caanawaa-ga: (magac, lab, keli) xilliga caanaha la waayo jilaalkii.

name-m medicine man

(Haalaati-ga)

Qofkii shaaha iyo bunka iyo sigaarka iyo wixii la mid ah cabbi jirey, kolkuu tabo ama waayo, waxa wareerka la moodo oo qabta ama haya; xaraarad; hamuun; (ama halaati).

m.l Dareenka ku dhasha qof marka uu waayo wax uu caadeystey, sida sigaarka iyo wixi lamida; xaraarad; hamuun. la-mid: halaati, halalaati.

m.l Dareenka ku dhasha qof marka uu waayo wax uu caadeystey, sida sigaarka iyo wixi lamida; xaraarad; hamuun. la-mid: halaati, halalaati.

vl. n. craving, intense desire

(fal) wax aad caadaysatay, sida shaah ama sigaar iyo wixii la mid ah u baaho. Dh: hamuun, xaraaroo.

haalaati -ga: (magac, lab, keli) wareer qabta qofka isticmaala buuriga iyo wixii la mid ah kolka uu waayo. Dh: xaraaro, hamuun.

cf: lahasho, laho

de: craving, intense desire

lx: haalaati

pd: (-ga)

ps: vn-m

key: haalaati

-ga: (magac, lab, keli) wax xal ah oo lagu furdaamiyo waayid.

maarawaa -ga: (magac, lab, keli) wax laga fursan waayay oo yeelistiisu daruuri noqotay. Maarawaa ayaa maraykan loogu yeedhay. Dh: fursanwaa, maaranwaa.

-ka: (magac, lab, keli) eeg mala'awaal.

salariat, n.m. - habka qofka mushaarada wax loo siiyo

/saalaveyt/ (v) dhareerid (calyo badan afka ka keenid).

(tilmaame) hagaajisan.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Qof wanaagga iyo samaanta jecel oo bulshada dhexdeeda ku baahiya.

m.l (-dayaal, m.l/dh) Qof wanaagga iyo samaanta jecel oo bulshada dhexdeeda ku baahiya.

m. n. peacemaker, conciliator

name-m peace maker, conciliator. Syn: Maslax, Samakaab, Samawada

magac loo baxsho wiil ay dhalashadiisa labada waalid ama labo reer ku heshiiyeen. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la filayo in uu noqdo hoggaamiye samatalis ah.

-ha: (magac, lab, keli) samaddoon; nabaddoon.

de: peacemaker, conciliator

initial: s

lx: samawade

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: samawade

-ha: (magac, lab, keli) dhul ay hareeraha kamaraan laba doox ama laba laagood oo kala baydha. Saracaan qotay bay sakaaro cuntoo, sokeeye kuma lihi sanlaawaha.

f.g1 (-aalay, -aashay) Is w.: qof waalan iska dhigid.

f.g1 (-aalay, -aashay) Is w.: qof waalan iska dhigid. m.f.dh, waalwaalid.

(fal) is ~ qof waalan iska dhig.

waalwaal: (fal) wax culus hareeraha qabo oo qaad.

waalwaal -ka: (magac, lab, keli) qaadista wax culus oo labada dhinac la hayo.

waalwaal -ka: (magac, lab, keli) «is iska dhigidda sidii qof waalan.

-ha: (magac, lab, keli) qof xaal iyo axwaalo u gaar ah leh.

(fal) wax horay looga shaqeeyey oo hawsha intii badnayd la dhammeeyey gacanta mari oo qurqurxi. Dh: tafaftir.

xaalxaal -ka: (magac, lab, keli) israacinta hawl inteedii badnayd la soo qabtay. Dh: dhamaystir.

-ka: (magac, lab, keli) eeg bahardaad.

m.l (-rayaal, m.dh) 1. la-mid: caalsaar¹. 2. Qori barta shiishka xabbad kor uga kaca.

m.l (-layaal, m.l/dh) la-mid: calanhaye.

-calanwalaha: (n) a person carrying the flag or signalling with a flag; flagger ~ calanhaye

-ha: (magac, lab, keli) qof badmareen ah oo ku shaqeeya calanwalaynta.

calanwale -ha: (magac, lab, keli) labada garsoore ee ciyaarta kubbadda cagta dhinacyada ka ilaaliya midkood. Dh: garsoore.

-ha: (magac, lab, keli) qofka makhaaya- daha ka shaqeeya ee dadku waxay doonayaan weyddiiyaan oo u keena.

-a: (magac, lab, keli) qof muslin ah oo gaalada la jira. Dh: munaafaq, uurkagaalow.

m.l (-iyo, m.dh) Maro dhuuban, xariir ka sameysan oo shaarka kulleetigiisa lagu xirto.

m.l (-iyo, m.dh) Maro dhuuban, xariir ka sameysan oo shaarka kulleetigiisa lagu xirto.

m. n. necktie

-ga:(n) necktie (nek-taay) ~ garafaati, taay

-ga: (magac, lab, keli) maro yar oo raggu qoorta sudhaan oo dacalladeedu shaatiga korkiisa iska laadlaadaan. Dh: garabaati.

de: necktie {It}

lx: garawaati

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: garawaati

m.l la-mid: haalaati.

-ha: (magac, lab, keli) Allabbari beeraha loogu duceeyo oo cunto iyo jaad la cuno.

harawaaje -ha: (magac, lab, keli) jaadka la cuno kolka la ducaynayo.

-ga: (magac, lab, keli) roob aad u weyn. Dh: mahiigaan.

-ga: (magac, lab, keli) u baahni aan laga kaaftoomi karayn. Dh: maarmiwaa. Li: maarmid, maaran.

m.dh la-mid: maslixid.

-da: (magac, dhedig, keli) heshiisiin iyo waanwaan nabad lagu abuuro.

-ga: (magac, lab, keli) war ama dhib aan la filayn oo murugo iyo uurku taallo leh. Warkii la ii sheegay ayaa qaadanwaa igu dhacay. Dh: filanwaa.

m.l la-mid: qalalaas.

m. n. turmoil, instability, disturbance, riot; crisis

-qalalaasaha: (n) condition of unrest; troubled condition; disorder (dhis-oordher); turmoil (teer-mooyl); disturbance ~ qalalaaso, rabsho

-ha: (magac, lab, keli) degganaan iyo xasillooni la'aan rabshado ay la socdaan. Dh: rabshad, qas, qalalaaso. Li: deggenaansho.

a: qalalaaso (/ha) [n6-m]

cf: gambalaali ~ ganbalaali

de: turmoil, instability, disturbance, riot; crisis

lx: qalalaase

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: qalalaase

شعب

-da: (magac, dhedig, keli) biiroyar oo oo qof wax miisaanta ama miista loogu biiriyo.

-ha: (magac, lab, keli) xuubka ay caaradu samaysato oo guriga u ah. Dh: saabcaaro.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg salalmaki. saalasaalood-ka: (magac, lab, keli) dareen bagdini ku jirto oo marba dhaqanka qofku uu si isu beddelo oo dhinacna diido, marba meel isku taaro.

(Sahlanaan-ta)

Wax sahlan ahaan.

m.f.dh eeg sahlan. la-mid: sahla-naansho.