saagooti — Macnaha & Turjumaada

1

(Saagooti-ga)

2

Sagooti.

waa la naqliyay ✓

1

saagooti¹: m.l 1. Sii ambabixinta cid meel aadaysa la sii ambabixiyo. 2. la-mid: saagootiyid.

2

saagooti²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid ambabixin. la-mid: sagooti².

waa la naqliyay ✓

1

saagooti¹: m.l sagooti. 1. Sii ambabixinta cid meel aadaysa la sii ambabixiyo. 2. la-mid: saagootiyid.

2

saagooti²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid ambabixin. m.f.dh, saagootiyid. la-mid: sagooti.

waa la naqliyay ✓

v. see off, go with someone to the point of departure

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'cid tegeysa' sii dhowee; sii dhowey; sii ambabbixi. Saakaan safarkii sii saagootiyay. Dh: sagooti, sabooti.

2

saagooti -ga: (magac, lab, keli) sii raacid qof tegeya, sii dhoweyn qof tegeya. Saagootiga qof tegayaa leh, sooryana qof yimid baa leh. Dh: sagooti, sabooti...

waa la naqliyay ✓

1

a: sagooti

2

de: see off, go with s.o. to the point of departure (e.g., airport, bus terminal, port, etc.)

3

initial: s

4

lx: saagooti

5

pd: (saagootiyay / saagootiday)

6

ps: v1=tr

7

key: saagooti

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ruux tegaya sagootis, qof tegeya woxogaa sii raacid oo gelbin. Saagootinna soddohday kama helin. Dh: sagootin, sabootin.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid tegeysa iyo wixii la mid ah, oo cabbaar la sii raaco, la ambabbixiyo, si dhoweyn. Saagootis safarku kaaga ma baahna ee sooryo uun sii. Dh: sagootis, sabootis.

waa la naqliyay ✓

1

(Sagooti-ga)

2

Qof tegaya oo cabbaar la sii raaco, la anbabbixiyo; (ama saagooti).

waa la naqliyay ✓

1

sagooti¹: m.l la-mid: saagootiyid.

2

sagooti²: f.g1 (-iyay, -isay) la-mid: saagoti².

waa la naqliyay ✓

1

sagooti¹: m.l eeg saagooti¹

2

sagooti²: f.g1eeg saagooti²

waa la naqliyay ✓

v. see off, send on one's way

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. say goodbye; bid farewell (feer-weel)-, wave goodbye; see off (sii of) ~ macasalaamee. 2. help someone to depart ~ ambabixi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid tegeysa, si dhowee; sii ambabbixi; qof tegeya cabbaar sii raac; sii waddac: anbabixi; salaamadi.

2

sagooti -ga: (magac, lab, keli) cid tegeysa, sii dhowayn; sii ambabbixin; qof tegeya cabbaar sii raacid; anbabixin; salaamadin.

3

sagooti -ga: (magac, lab, keli) waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, kana horreeya yabarada.

waa la naqliyay ✓

1

bw: saagooti

2

de: see off, send on one's way

3

initial: s

4

lx: sagooti

5

nt: sagooti (ga) [vn-m] 'send off'

6

pd: (sagootiyay / sagootiday)

7

ps: v1=tr

8

key: sagooti

waa la naqliyay ✓

m.dh Koox fardo dhufaanan ah oo xoogna leh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koox fardo dhufaanan ah oo xoogna leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Sagootiyid-da)

2

Qof tegaya cabbaar sii raacid; anbabbixin; (ama saagootiyid).

waa la naqliyay ✓

1

(Wadaadda-da)

2

(weligi waa koox) (senen) Niman sida jinniga aan ishu qaban karin oo - caamada Soomaalida qaarkeed sida ay qabto - wada wadaaddo ah, oo dadka ku dhaca, oo cudur ku noqda; si qofku ku biskoodo, waxyaalo badan oo loo wato in wadaaddada lagu raali gelinayo, baa la sameeyaa (saagooti, yabaro, ruqso; ...); fiqi-buraale.

waa la naqliyay ✓

1

(Waddac-a)

2

1. Wax sii dhammaanaya ama tegaya oo wax wanaagsan oo cibaado ah lagu anbabbixiyo (sida kolka bisha Soonqaad sii dhammaanayso); saagooti.

3

2. (bad) mowjad; hir.

waa la naqliyay ✓

1

(Yabara-da)

2

(Wadaaddo; Fiqi-Buraale) waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa saagootiga iyo ruqsada).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: saagootiyid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa “saagootiga” iyo “ruqsada” (wadaaddo; fiqibburaale).

waa la naqliyay ✓

m.dh Waxyaalo dadka wadaaddada qaba loo sameeyo, waxayna u dhexaysaa 'saagootiga' iyo 'ruqsada' (wadaaddo; fiqibburaale).

waa la naqliyay ✓

1

bw: saagooti

2

de: see s.o. off, say goodbye to ~ farewell; conclude

3

hm: 2

4

initial: w

5

lx: waddac

6

nt: waddac (a) [vn-m]

7

pd: (waddacay)

8

ps: v1=tr

9

key: waddac_2

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof meel tegaya, nabadgelayee; ambabixi. Dh: sagooti.

2

sabooti -ga: (magac, lab, keli) qof meel tagaya sii nabadgelyayn. Dh: sagooti, anbabbixin, nabadgelyayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Caarooti-ga)

2

Roob aan weli dhab u curan; roob saymeeyey.

waa la naqliyay ✓

1

caarooti¹: m.l 1. Cir cusub oo daruurihiisa biya ka buuxaan. 2. Meseggo, galley iyo wixi lamida oo sabuul saartay. 3. la-mid: caarootiyid.

2

caarooti²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Biyo meel ku faafid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] rain just about to fall

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) daruur aan weli dhab u curan ama aan weli roob samayn.

waa la naqliyay ✓

1

a: caarahoor

2

cf: roob

3

de: rain just about to fall

4

lx: caarooti

5

pd: (-ga)

6

ps: n-m-col

7

key: caarooti

waa la naqliyay ✓

1

(Maalooti-ga)

2

(bahal, geesi, ...) si daran wax u laaya; aan biqin; aan nixin; soomajeeste; biirjeex; dhiigyacab.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: magallooti (3) Si daran wax u laaya (bahal ama geesi); aan biqin; dhiigyacab. 2. M. ah: qof waxmatara ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: magallooti (3) Si daran wax u laaya (bahal ama geesi); aan biqin; dhiigyacab. 2. M. ah: qof waxmatara ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. dangerous person, killer, savage wild animal

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg maallooti.

waa la naqliyay ✓

1

de: dangerous person, killer, savage wild animal

2

lx: maalooti

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: maalooti

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: sagootiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) anbabixin qof kaa tagaya. Sagootin iyo sooryo ayaa loo sameeyey socotadii. Dh: nabadgalyayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) farewell (feer-weel), a good-bye ~ macasalaameys

waa la naqliyay ✓

1

Commiato

2

Farewell

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cid tegeysa, cabbaar sil raacid oo salaamadin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg saagooti². la-mid: saagooti¹, sagooti¹, sagootiyid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof tegeya sii raacid oo woxoogaa sii dhoweyn. Dh: sabootiyid, saabootiyid.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg cawaweeti.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) marka qofku ku jiro xaalad nasasho hawl ama socod uu soo galay kaddib. Daalgoosi baan ku jiraa ilaa shalay oo ma shaqategin. Dh: nasiimo, daaltirad, daaltirasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geesi aan la loodin karin; halyay dagaal yahan ah. Dh: geesi, dagaalyahan. Li: fule.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Neef irmaan oo caano yareeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) neef irmaan oo caano yareeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Geel, ari iyo ugaarta qaarkeed saalo dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Geel, ari iyo ugaarta qaarkeed saalo dhigid.

waa la naqliyay ✓

(fal) saalo dhig.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-gooyay, -goysay) Ku s.: wax, wax kale cabbirkiisa la ekeysiin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-gooyay, -goysay) Ku s.: wax, wax kale cabbirkiisa la ekeysiin. m.f.dh, sargoyn.

waa la naqliyay ✓

(fal) qiyaas inta shay ama hawli la egtahay. Sargoo dhismaha guriga.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) canaantan iyo gooddi qof kale ku aammusiin. Dh: afgoosasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Cir, daruuro biyo ka buuxaan yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tootir; qaallo.

2

catooti -ga: (magac, lab, keli) wiil buuran oo cad balaqsan leh.

waa la naqliyay ✓

m. n. clan name

waa la naqliyay ✓

name-m dark in color or black

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil midabkiisu madaw yahay. Dh: digoodi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: Hawiye, Wajeer

2

de: clan name

3

lx: Dagoodi

4

pd: (-ga)

5

ps: n0-m

6

key: Dagoodi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax hagoog yeelid.

waa la naqliyay ✓

v. wrap on one's head, cover one's head with something; put something on a woman's head after the wedding (as a veil)

waa la naqliyay ✓

(fal) haweenay, u teg kolka laguu hooyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: wrap on one's head, cover one's head with s.t.; put s.t. on a woman's head after the wedding (as a veil)

2

lx: hagooji

3

pd: (hagoojiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: hagooji

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: magool².

waa la naqliyay ✓

v. sprout, be covered with greenery (as a tree); prosper

waa la naqliyay ✓

(fal) fiili oo baar cusub ka soo saar Ilaahoow geedaha noo magooli.

waa la naqliyay ✓

1

de: sprout, be covered with greenery (as a tree); [fig.] prosper

2

lx: magooli

3

pd: (magooliyey)

4

ps: v2a=intr

5

key: magooli

waa la naqliyay ✓

1

(Kahot) N Heliotropium cressoides Franch. Boraginaceae.

2

N Heliotropium pterocarpum (DC) Jaub & Spach. Boraginaceae.

3

N Heliotropium zeylanicum (Burm) Lam. Boraginaceae.

4

N Heliotropium sessilistigma Hutch & Bruce. Boraginaceae.

5

N Trichodesma trichodesmoides (Bunge) Guerke. Boraginaceae.

6

N Diceratella incana Balf.F. Cruciferae.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaxooti-da, Qaxooti-ga)

2

Dad qaxaya ama soo qaxay.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dad dalkoodii nabadgelyo la'aan, abaar iyo wixi lamida awgeed uga cararay.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dad dalkoodii nabadgelyo la'aan, abaar iyo wixi lamida awgeed uga cararay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] refugee, evacuee; group of refugees

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) refugee (ref-yujii); displaced person

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dad cabsi darteed meeshoodii uga guuray. Dh: qoxooti.

waa la naqliyay ✓

1

de: refugee, evacuee; [col.] group of refugees

2

lx: qaxooti

3

pd: (-ga ~ -da)

4

ps: n2a-m-col, n5-m

5

key: qaxooti

waa la naqliyay ✓

1

(Saalood-ka)

2

Saalo dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg saloo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg saloo.

waa la naqliyay ✓

v. defecate, excrete dung (of animal)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saalo dhig. Marka geelu cokanyahay buu aad u saaloodaa.

2

saalood -ka: (magac, lab, keli) saalo dhigid. Dh: saalayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: defecate, excrete dung (of animal)

2

initial: s

3

lx: saalood

4

nt: saalood (ka) [vn-m]

5

pd: (saalooday)

6

ps: v3a=

7

key: saalood

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qolka fadhiga ee aqalka, qolka nasashada. Saaloonka aqalku waa waasac. Dh: bersed, fadhi.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qolka fadhiga. 2. Qalabka lagu fariisto ee qolka fadhiga la dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qolka fadhiga. 2. Qalabka lagu fariisto ee qolka fadhiga la dhigo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku s.: wax, wax kale la jin ah ka yeelid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ku s.: wax, wax kale la jin ah ka yeelid. m.f.dh, sargo'in.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef loo qashay bahal cunay ama xanuun helay dartii.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: aargoosasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n.,[adverb] revenge

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) aano colaadeed, goosasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg cadgoosad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: tammooti.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaroodi-ga)

2

1. Dhul dhir waaweynna leh, bannaanna ah, oo badanaa cag'adayg ah, dixiyina ka baxdo.

waa la naqliyay ✓

1

gaaroodi¹: m.l Dhul didib ah, bannaan oo ay ka baxaan dhir dhaadheer oo teelteel ah iyo dixin.

2

gaaroodi²: f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Xubin bararan wax kulul ku kubbayn. m.f.dh, gaaroodin.

waa la naqliyay ✓

1

v. apply heat to draw out a boil ~ wound

2

gaaroodi m. n., [collective] forest

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meel bannaan oo geed geed weyn leh oo ay dixo iyo wixii la mid ah ka baxaan. Waa dhul adag oo dareemo badani ka baxdo oo gahaydh iyo maanyo leh. Dh: afmeer.

waa la naqliyay ✓