saabasaabays

(fal) 'carruur' sasab; ruux waxa uu tabayo illowsii. Ubadka lama uleeyee waa la saabasaabeeyaa. Dh: sab, sabaabli, suubaansalaax.

m.l la-mid: jaabeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kooxkoox ka dhigid. Dh: kooxakooxayn.

raabaraabayn -ta: (magac, dhedig, keli) koolkoollin oo dheef iyo dhuuniba ka hagabtirid. Dh: rabarabayn. Li: baylihin.

m.l la-mid: jaabeysasho.

f.g3 (-saday, -satay) jaabeyso.

-ka: (magac, lab, keli) sabaalayn; sasabid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg waabaayayn.

m.l la-mid: caalsaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) sumad inta kale lagaga soo sooco u yeelid. Daabaqadays u samee ahminka intaanad kaxaynin. Dh: daabaqadayn. daabaqadaysan: (tilmaame) neef calaamadaysan ama suntan. Adhi daabaqadaysan baa gaadhiga saaran. Dh: calaamadaysan, sumadaysan.

(Saabcaarayn-ta)

Saabcaaro u yeelid, ku samayn, ku awdid.

m.f.dh eeg saabcaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabcaaro u samayn ama u yeelid

m.dh 1. Dad isku dhex jira oo aan isgaranayn. 2. Dad keli keli ah. 3. la-mid: jaabeyn.

-ta: (magac, dheddig, keli) dad isku dhex jira oo aan isgaranayn.

jaabajaabeyn -ta: (magac, dheddig, keli) dad keli keli ah. Dh: jaabeyn.

m.l la-mid: laballaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sasabaha cid wax ay ka maaggan tahay lagu riixayo. Saaxiibnayaa iyo wax badan sabansanbeeyaa ba.

-ka: (magac, lab, keli) sabbaaxadayn.

m.dh la-mid: sannaabayn.

m.l la-mid: jaabeysasho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg baasabbaasayn.

-ka: (magac, lab, keli) isa sagootin iyo is nabadgelyayn. Macasalaamayskayagii ayaa laba saacadood qaatay.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabun lagu qubaysto; saabuun lagu maydho jidhka.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

(Basanbaas-ka)

Dhibaato badan; hoog; ba'; silic; darxumo.

basanbaas¹: m.l Rafaad waxyeello weyn leh; hoog; ba'.

basanbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Rafaad waxyeello weyn leh la kulmid.

basanbaas¹: m.l Rafaad waxyeello weyn leh; hoog; ba'.

basanbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Rafaad waxyeello weyn leh la kulmid. m.f.dh, basanbaasid.

m. n. difficulty, suffering, hardships

basanbaas v. get into great difficulties; experience hardship

-ka: (magac, lab, keli) dhib iyo balanbal. Basanbaas baa ku dhacay kuwii boolida soo cunaye. Dh: baaba', dalambaabi, silic. Li: badhaadhe.

dambaabas¹: m.l Sheelidda wax xogtooda la ogyahay la qariyo.

dambaabas²: f.g1 (-say, -stay) Wax xogtooda la ogyahay qarin.

(fal) cid kale, u sheekay oo haasaawi.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maraabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg masaafayn.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

-ka: (magac, lab, keli) sabbadayn.

-da: (n) flattery (falaa-tari); feint (feeynt); artifice (ar-te-fas); tell someone what he or she wants to hear

-ka: (magac, lab, keli) sagaal ka dhigis.

-ka: (magac, lab, keli) shaashayn.

m.l la-mid: tabaalayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg tabaalayn.

(fal) waabay mari ama sii; sunta masaska iyo wax la mid ah mari. Fallaadha waabaayay. Dh: waabaayee, sumee.

m.l la-mid: baabbacayn.

-ka: (mgac, lab, keli) eeg baabbacayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cambaarayn.

-ka: (magac, lab, keli) eeg canbaarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl la hayay dhammayn. Dh: dhammaystirid, dabayaaqayn, gunaanadid.

(Haabhaabad-ka)

Haabhaabasho.

vl. n. act of keeping on feeling (around) ~ groping about

-ka: (magac, lab, keli) haabasho oo kolba haabasho wax aanad arkayn ama aan si fiican u muuqan.

haabhaabad -ka: (magac, lab, keli) laacidda iyo tiigsiga wax kaa fog.

a: haabhaabasho (/da) [vn6-f]

de: act of keeping on feeling (around) ~ groping about

lx: haabhaabad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: haabhaabad

(Haasaawayn-ta)

Sheeko, hadal ku maaweelin; haasaawin.

m.f.dh eeg haasaawee. la-mid: haasaawin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, u sheekayn oo haasaawin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg walaandayn.

m.dh.u 1. Qoryo yaryar oo laysu soo uruuriyey. 2. Xoolo iyo dad tiro iyo tayaba liita.

m.dh.u 1. Qoryo yaryar oo laysu soo uruuriyey. 2. Xoolo iyo dad tiro iyo tayaba liita.

f. n., [collective] brushwood for burning; person of little value

-ha: (magacwadareed) jajab iyo waxyaabo yaryar oo daadsan oo la isku soo ururshay. Dh: jaabejaabe.

de: brushwood for burning; [fig.] person of little value

lx: jaabajaabo

pd: (/da)

ps: n-f-col

key: jaabajaabo

(Laablaabad-ka)

Laablaabasho.

m.l la-mid: laablaabasho.

-ka: (magac, lab, keli) kol wax ka badan noqosho. Dh: noqnoqod, laablaabasho, laalaabad.

laablaabad -ka: (magac, lab, keli) lakabyada iska dul dhaadhaca ee hilibka qof aad u buuran. Dh: laalaabad, lakabyo.

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. la-mid: laallaaban¹.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. la-mid: laallaaban².

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. m.f.dh, laablaabmid. la-mid: laallaaban.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. m.f.dh, laablaabnaan. la-mid: laallaaban.

(tilmaame) wax isku duudduuban ahaansho. Dh: laalaaban.

-ta: (n) hesitation (hezeteeyshin); doubt (dhaawf); wavering (weey-varing); skepticism- shaki-ga, laballaboow -ga

(fal) wax aad tirinayso labalabo u qaad. Dh: labalabee.

laballabay: (fal) (ka ~) go'aan qaadashadii ka noqnoqo.

m.l.fk (-bayaal, m.l/dh) Laba kooxood ama wax ka badan oo kala dandambeeya isku jihana u socda; kooxkoox. la-mid: raaberaabe.

-ha: (magac, lab, keli) kooxkoox aan isku jirin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg raabraabe.

(Saabsanaan-ta)

Wax saabsan ahaan.

m.f.dh eeg saabsan. la-mid: saabsanaansho, saabnaan, saabnaansho

f. n., [abstract] condition of having to do with ~ being connected with

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabsan ahaan.

saabsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) la xidhiidha, ku qotomid, saabsan ahaan, wax ujeedid, wax ka hadlid. Dh: salaysnaan.

de: condition of having to do with ~ being connected with

initial: s

lx: saabsanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: saabsanaan

m.dh (-do, m.l) Naag hawsha u googoysa.

-da: (magac, dhedig. keli) eeg saansaan.

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed faalala, leh caleemo iyo laamo jiljilicsan oo dhirta kale ku saaqa.

m.l (-rayaal, m.l/dh) Geed faalala, leh caleemo iyo laamo jiljilicsan oo dhirta kale ku saaqa.

-ha: (magac, lab, keli) qof qalab ama alaabo meel kore saarsaara.

La kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax, wax kale dushooda yaalyaal ahaansho. Xeerada bariiska ah hilib baa saarsaaran.

der. [adjective] piled up

(tilmaame) la kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

de: piled up

initial: s

lx: saarsaaran

ps: adj-der

key: saarsaaran

-ta: (magac, dhedig, keli) sabarad ku garaacid.

(Sabatabbax-a)

Samatabbax.

sabatabbax¹: m.l la-mid: samatabbax¹.

sabatabbax²: f.mg1 (-xay, -xday: -bixi) la-mid: samatabbax².

m. n., [abstract] safety, security

-a: (magac, lab, keli) cabsi iyo halis ka bixid, khatar ka badbaadid. Sabatabbax Eebbe uga beri dadkii garraqmay. Dh: samatabbax, badbaado.

de: safety, security

initial: s

lx: sabatabbax

pd: (-a)

ps: n2a-m-abs

see: samatabbax

key: sabatabbax

-ka: (magac, lab, keli) sadaqadayn, sadaqayn.

m.f.dh eeg sannaabee. la-mid: sannahaabayn.

(Shabashaba-da)

Cayaar la tumo oo ragga iyo dumarku isu boodaan, oo or iyo jiib iyo sacab leh.

m.dh Cayaar ka mid ah cayaaraha hiddaha iyo dhaqanka oo jiib, jaan iyo sacab leh, ragga iyo dumarkuna wada cayaaraan.

f. n. energetic jumping dance (done by men and women)

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar cod, sacab iyo jiib leh oo ragga iyo dumarka isku boodaan.