saabasaabayn

(fal) 'carruur' sasab; ruux waxa uu tabayo illowsii. Ubadka lama uleeyee waa la saabasaabeeyaa. Dh: sab, sabaabli, suubaansalaax.

(Saabcaarayn-ta)

Saabcaaro u yeelid, ku samayn, ku awdid.

m.f.dh eeg saabcaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabcaaro u samayn ama u yeelid

m.dh 1. Dad isku dhex jira oo aan isgaranayn. 2. Dad keli keli ah. 3. la-mid: jaabeyn.

-ta: (magac, dheddig, keli) dad isku dhex jira oo aan isgaranayn.

jaabajaabeyn -ta: (magac, dheddig, keli) dad keli keli ah. Dh: jaabeyn.

-ka: (magac, lab, keli) shaqada raabaraabaynta lafteeda.

raabaraabays-ta: (magac, dhedig, keli) qaygaybin oo kooxkoox ka dhigid. Dh: kooxokooxays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sasabaha cid wax ay ka maaggan tahay lagu riixayo. Saaxiibnayaa iyo wax badan sabansanbeeyaa ba.

m.dh la-mid: sannaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

-ta: (magac, dhadig, keli) cid sabaale ku wadid, sasab ku qancin. Sabaalayn buu qoys ku dhaqmaa. Dh: sasabaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl la hayay dhammayn. Dh: dhammaystirid, dabayaaqayn, gunaanadid.

(Haasaawayn-ta)

Sheeko, hadal ku maaweelin; haasaawin.

m.f.dh eeg haasaawee. la-mid: haasaawin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, u sheekayn oo haasaawin.

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. la-mid: laallaaban¹.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. la-mid: laallaaban².

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. m.f.dh, laablaabmid. la-mid: laallaaban.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. m.f.dh, laablaabnaan. la-mid: laallaaban.

(tilmaame) wax isku duudduuban ahaansho. Dh: laalaaban.

-ta: (n) hesitation (hezeteeyshin); doubt (dhaawf); wavering (weey-varing); skepticism- shaki-ga, laballaboow -ga

(Saabsanaan-ta)

Wax saabsan ahaan.

m.f.dh eeg saabsan. la-mid: saabsanaansho, saabnaan, saabnaansho

f. n., [abstract] condition of having to do with ~ being connected with

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabsan ahaan.

saabsanaan -ta: (magac, dhedig, keli) la xidhiidha, ku qotomid, saabsan ahaan, wax ujeedid, wax ka hadlid. Dh: salaysnaan.

de: condition of having to do with ~ being connected with

initial: s

lx: saabsanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: saabsanaan

La kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax, wax kale dushooda yaalyaal ahaansho. Xeerada bariiska ah hilib baa saarsaaran.

der. [adjective] piled up

(tilmaame) la kor dhigdhigay; kor yaalyaal.

de: piled up

initial: s

lx: saarsaaran

ps: adj-der

key: saarsaaran

-ta: (magac, dhedig, keli) sabarad ku garaacid.

m.f.dh eeg sannaabee. la-mid: sannahaabayn.

(Waabaayayn-ta)

Waabaayo siin, ku darid, ka dhigid; sumayn.

m.f.dh eeg waabaayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waabaayo siin; sun waabay ah marin. Fallaadha waabaayaynta waa loogu talagalaa. Dh: sumayn, waabaayays.

m.f.dh eeg caalsaaree. la-mid: caalsaarays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sumad kuwa kale lagaga garto u yeelid. Daabaqadayn ku samee markaad iibsato adhiga. Dh: astaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl amat arrin soo gebagebayn. Dabayaaqo ayaan ka gaadhay sheekada. Dh: dhammaad. Li: billow.

-ta: (magac, dhedig, keli) laba labo u qaadidda wax aad tiriynayso. Tusbaxa labalabaynta ka daa oo halhal u tiri. Dh: labalabays.

laballabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walbahaar qofka gala sida uu go'aan u qaadanayo oo uu is yidhaa 'ma yeeshaa mise waad iska dhaaftaa'.

m.f.dh eeg saandambee.

-ta: (magac, dhedig, keli) saaddanbe ka dhigasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan, kolba inyar siin; kolba gambo siin.

m.l la-mid: jaabeyn.

m.f.dh eeg laballaabee. la-mid: laballaabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabbaaxad ku samayn, ku dhufad.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, been ku maaweelin; waxaan jirin ku meermeerin. Baasabbaasaynta hadalkiyo, been baad ku waasheen, bilistiyo carruurtee.

(Dhabannaanayn-ta)

Dhabannaano kol ama ka badan ku dhufasho; dharbaaxid.

m.f.dh eeg dhabannaanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo wejiga ka saarid. Dh: dharbaaxayn.

m.l la-mid: jaabeysasho.

f.g3 (-saday, -satay) jaabeyso.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof soconaya sagaootin oo macasalaama ku dhihid. Macasalaamayn ayaan xaajiga ugu tegey. Dh: nabadgelyeyn, sagootin..

Pure mathematics

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax abaahin u baahan ah ahaansho (hal).

(tilmaame) hal u baahan abaahin awr oo in ay rinto diyaar u ah..

-ta: (magac, dhedig, keli) rasaas ama waran wax aad kuugu dhaw ku dhufasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

m.dh la-mid: dambasayn.

m.f.dh eeg dambasee. la-mid: bambasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dambas ku darid ama ku dul daadin.

adj., pl. short, small (ones)

-aa: (adj) [Plural of gaaban] short, low or small (with plural nouns). Ex: guryo gaagaaban; small houses; gabdho gaagaaban; short girls

(tilmaame) wax aan dhaadheerayn. Dhir gaagaaban ayaa ka baxda meelaha bananka ah. Li: dhaadheer.

de: short, small (ones)

lx: gaagaaban

pd: (Sg: gaaban)

ps: adj-pl

key: gaagaaban

(fal) cid kale, u sheekay oo haasaawi.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel godan, kaabad u samayn; buundo u samayn oo dhisid.

(Maraabayn-ta)

Dhadqhaqaaqa iyo dheeldheelliyidda doonyaha iyo maraakiibta badda saaran, oo hirarku ku wacan yihiin.

m.f.dh eeg maraabee. la-mid: maraamayn.

vl. n. rolling movement of ships and boats caused by the waves

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dheeliyid; marba xag u dulaamid. Maraabaynta doonyaha waa lagu wada matagaa. Dh: maraabays, duldullaamid.

de: rolling movement of ships and boats caused by the waves

lx: maraabayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: maraabayn

(Masaafayn-ta)

(guur) meel masaafo jirta geyn oo ku meherin.

-ta: (magac, dhedig, keli) kaxayn gabadh la guursanayo reerkooda laga kexeeyo oo meel masaafo jirta lagu soo meheriyo iydoo weligeeda lagala baxsanayo. Dh: masaafaysad.

-ta: (magac, dhedig, keli) afar ka dhigid. Dh: afrayn.

(Rasaasayn-ta)

1. Rasaas ka dhigid.

2. Xabbado ama saanad ku ridid.

m.f.dh eeg rasaasee. la-mid: risaasayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) rasaas ku aa'id. Rasaasayn baa libaaxii lagu dilay. Dh: xabbadayn.

-ka: (magac, lab, keli) sabaalayn; sasabid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabbad ku dhisid, ka dhigid; sabbadays; shubid; sagbadayn.

-da: (n) flattery (falaa-tari); feint (feeynt); artifice (ar-te-fas); tell someone what he or she wants to hear

m.f.dh eeg sacabbee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sacabka ku qaadid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sagaal ka dhigid, tiro sagaal gaadhsiin.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Maro wax sagsaag lagu tolay ahaansho.

m.f.dh eeg saraayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale colaadin iyo ibtilayn.

saraayayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax fayow cudur iyo wixii la mid ah qaadsiin. Dh: sadhayn.

m.f.dh eeg shaambee.

-ta: (magac, dhedig, keli) shaanbo ku dhufasho; shaanbayn.

(Shaanbayn-ta)

Shaanbo ku dhufasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) carin; gaggixin; shaashays.

shaashayn-ta: (magac, dhedig, keli) shaasho ku ridid.

(Tabaalayn-ta)

Tabo u helid; farsamayn.

m.f.dh eeg tabaalee. la-mid: tabaalayo, tabaalays.