sa — Macnaha & Turjumaada

sa, adj. poss. - waxeeda

waa la naqliyay ✓

Aabur la saaray; la daboolay; furaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabburid-da)

2

Weel dabool saarid; daboolid; furayn.

waa la naqliyay ✓

1

aad: 1. (⁰) Dhab; si daran.

2

2. Adigu.

3

-aad: Tiraab lagu dabakaro tirada oo muujiya jagada tiradaasi ku abbaaran tahay, saddex-aad (3d.); shan-aad (5d.); sagaal-aad (9d.).

waa la naqliyay ✓

1

* (Aalkol-ka)

2

Biyabbiyood aan midab lahayn, oo ur sillan, oo daarmi og, oo baabbi'i og, oo siyaalo badan loo soo saaro, waxna loogu qabsado, (ama aalkolo).

waa la naqliyay ✓

1

(Aas-ka)

2

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

3

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

waa la naqliyay ✓

1

(Aashuun-ka)

2

Weel biyaha lagu shubto oo laga sameeyey dhoobo; malbo; jalxad; shaanbi; ballaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalgud-ka)

2

Wanaag iyo samafal laysu galay oo wanaag kale lagu gudo.

waa la naqliyay ✓

1

(Abaalhayn-ta)

2

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Abab-ka)

2

1. Daaqbarad (xoolo).

3

2. Dhallaanka yaryar waxbarashadooda hore sida cunno cunidda; sansaanka, habka, ku-dayashada, (ama abaab).

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaanwarra-ha)

2

Labada isu dhaxa, kan lab; say; nin.

waa la naqliyay ✓

1

(Abhin-ta)

2

Qof laga baqa hayo, ama wax laga celina hayo, hadal saameeya oo uu ka baqo, (sida: Allaahaa hadduu Alla yahay), kula hadlid.

waa la naqliyay ✓

1

(Abley-da)

2

Qalab bir ka samaysan oo raggu dhexda ku xirto oo ku dagaallamo; toorrey; billaawe; (ama amley).

waa la naqliyay ✓

1

(Aboor-ka)

2

Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Abtiris-ka)

2

Aqoonta ku saabsan awooweyaashii hore magacyadooda iyo siday isugu xigeen; abtirsiino; abtirsiinyo; abnaq.

waa la naqliyay ✓

1

(Abxad-da)

2

Weel laysku aabburo oo wax lagu gurto; sexaarad; santuuq; safad.

waa la naqliyay ✓

1

(Adaahi-da)

2

Geed sal weyn iyo laamo yaryar leh, oo buruqdiisu biyo badan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Addimid-da)

2

Aadaanka salaadda ku dhawaaqid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afar-ta)

2

Tirada saddexda iyo shanta u dhexaysa (4).

waa la naqliyay ✓

1

(Afarran-ka)

2

Saddex kale oo badanaa la dhalay weheliso oo afar ku tahay.

waa la naqliyay ✓

mu.eb la-mid: isaga.

waa la naqliyay ✓

1

pron., refl: self; oneself

2

isa pron., red-3m: he, him

waa la naqliyay ✓

(reflexive pronoun) oneself (wan-salaf); self (salaf). Ex: isa sheeg; identify yourself

waa la naqliyay ✓

(fal) aad u'carood, u xanaaq; is madaxmar oo si aad ah u cadhoo; si daran u xanaaq. Sulaymaan koolkii seefta loola baxay buu sa'ay.

waa la naqliyay ✓

1

a: siin

2

de: S [letter of the Somali alphabet] Voiceless alveolar fricative

3

initial: s

4

lx: sa'

5

pd: (-da)

6

ps: n-f

7

key: sa'

waa la naqliyay ✓

1

1. Maxaayeelay; maxaawacay; waxay ku noqotay; sabab.

2

2. Kolkaas; markaas; haddaba; kaddib.

3

3. Armaa; billaa; sow.

4

saa- — (saan: saa waan, saa anigu; suu: saa wuu, saa isagu; kd.).

waa la naqliyay ✓

1

saa¹: fk. 1. Armaa, billaa, sow. 2. Sida tan.

2

saa²: xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaa-yeelay, waxay kunoqotay, sabab.

waa la naqliyay ✓

xi. 1. Markaas; haddaba. 2. Maxaayeelay, waxay kunoqotay, sabab.

waa la naqliyay ✓

1

n. phr., deictic: like that, thus

2

saa adv., time: then, at that time

3

saa [conjunction] because

4

saa inter. lo and behold!

waa la naqliyay ✓

(adv) that (daat); way, such (saj) way saas, sidaa. Ex: saa miyaad rabtaa? do you want it that way?

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) markaas; haddaba.

waa la naqliyay ✓

1

(Sab-ta)

2

(waayadii hore) dad gaar ah oo aad loo liidi jirey oo la moodi jirey inay Soomaalinnimada ka baxsan yihiin; aan aji ahayn; boon; gun.

waa la naqliyay ✓

1

sab¹: m.dh 1. Qolo raacatada Soomaaliyeed u liidi jirtay dawla'aan. 2. Cunto badan oo allabbari loogu talaggalay; dayaafad.

2

sab²: f.g1 (-bay, -btay) Carruur, haween iyo wixi lamida wax ku raalli gelin.

waa la naqliyay ✓

1

sab¹: m.dh 1. Qolo raacatada Soomaaliyeed u liidi jirtay dawla'aan. 2. Cunto badan oo allabbari loogu talaggalay; dayaafad.

2

sab²: f.g1 (-bay, -btay) Carruur, haween iyo wixi lamida wax ku raalli gelin. m.f.dh, sabid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] low caste, group of people of low status, outcasts

2

sab [feminine] n. traditional ceremonial feast

3

sab v. deceive, flatter, trick in order to calm down someone

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) feast (fust); sacrifice (sakra faays); especially feast for praying; a ritual slaughter of an animal ~ duco, alabari, waliimo

2

sab -ta:(n) inferior person, low-caste person ~ gun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof wax uu maagganyahay ka sabsab, ku qanci, qof wax uu saluugganyahay ku sasab. Dh: sabaalee, sasab.

2

sab-ta: (magac, dhedig, keli) Alla bari ama duco la kariyay raashin. Maanta sab ayay xaafaddu leedahay: Dh: Allabari. Li: habaartan.

3

sab -ta: (magac, dhedig, keli) dad xun oo aan wanaagsanayn, dad an nasab ahayn.

4

sab-ta: (magac, dhedig, keli) dad si dawla'aan ah loo takooro. Sab sababta loo yasi sadar iyo sabab midna looma hayo.

5

sab -ta: (magac, dhedig, keli) sooryo ama casuumad ballaadhan oo cunto la isa siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Sac-a)

2

Neef lo' ah oo dheddig oo weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-co, m.l) Neef lo' ah, dheddig oo curtay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-co, m.l) Neef lo' ah, dheddig oo curtay. sacab m.l (-bbo, m.dh) 1. Gacanta dhankeeda hoose iyo faraha. 2. Sacabbada oo laysku dhufto. 3. Cayaar jaan iyo sacab leh oo habeenkii la cayaaro.

waa la naqliyay ✓

m. n. cow

waa la naqliyay ✓

-da: (n) [plural lo'-da] cow (kaaw)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Vacca di razza Gasara;

2

(E) Cow of Gasara stock

3

(S) SAC (S. c. m.: Sa')

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) neef lo' ah oo dhedig oo weyn. Ninkii seexday buu sacii dibi dhalay.

waa la naqliyay ✓

1

sac, n.m. - joonyad; kiish (maro ama wax kale ah); alaabooyinka (shandadaha iwm) ee safarka loo qaato; jeebka

2

sac à main - shandad ama boorso yar oo jeebka lagu qaato; boorsada dumarka

3

sac, n.m. (pillage) - dhac; boob

waa la naqliyay ✓

1

cf: lo'; Opp: dibi

2

de: cow

3

initial: s

4

lx: sac

5

pd: (-a)

6

ps: n1-m, n2a-m

7

key: sac

waa la naqliyay ✓

بقرة

waa la naqliyay ✓

1

(Sad-ka)

2

Sahay; jicsin (ama sed).

waa la naqliyay ✓

1

sad¹: m.l la-mid: sed.

2

sad²: m.l (daawo) Qaddar daawo ah oo si taxadar leh loo qiyaasay takhtar u qoray in markiiba bukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Qaddar daawo ah oo si taxadar leh loo qiyaasay takhtar u qoray in markiiba bukaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. share; provisions

waa la naqliyay ✓

/saadh/ (adj) murugaysan (murugo leh).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. fate (feyt); luck (lak) ~ calaf, sed. 2. share (sheer); dividend (di-vi-dhend) sed

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto iyo wixii la mid ah, qayb gaar ah oo qof loogu talagay. Dh: sahay, jicsin, sed.

waa la naqliyay ✓

1

de: share; [pl] provisions

2

initial: s

3

lx: sad

4

pd: (-ka Pl: sadad (ka))

5

ps: n4-m

6

see: sed

7

key: sad

waa la naqliyay ✓

a., qulubsan; grow sad, qulub, wahan; be sad, qulubsanaw; make sad, qulbi, qulubsii.

waa la naqliyay ✓

1

(Saf-ka)

2

1. Wax badan oo is wada feer taagan; aan kalana horrayn kalana danbayn; sarac.

3

2. Cudur isku kol wax badan ku dhaca; safmar; tariib.

waa la naqliyay ✓

1

saf¹: m.l (-faf, m.l) Wax badan is wada barbar taagan, aan kala horreyn kalana dambayn; sarac.

2

saf²: f.g1 (-fay, -ftay) Wax saf gelin.

waa la naqliyay ✓

1

saf¹: m.l (-faf, m.l) Wax badan is wada barbar taagan, aan kala horreyn kalana dambayn; sarac.

2

saf²: f.g1 (-fay, -ftay) Wax saf gelin. m.f.dh, safid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. line, queue, row; rank

2

saf v. line up, arrange in a row

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) line (laayn); queue (kiy-uu); row (roow), file (faayl)

2

saf -ay -tay: (v) arrange in or form a line; align (a-laayn)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fayl geli; layn u jooji; kiyuu geli; fiila u istaaji. Dad la safay baa safiirradii soo dhoweeyey. Dh: fayli.

2

saf -ka: (magac, lab, keli) cudur dad badan wada gaadha hal mar oo isku si ugu dhaca. Dh: safmar, tariib.

3

saf -ka: (magac, lab, keli) wax badan oo is wada barbar taagan ama isku dabafaylsan oo isku wada aaddan; dad is wada dhinac jooga oo aan ka la horraynin, ka la danbaynin oo wada siman; tire xidhiidhsan oo mid ba ta kale dabajoogo. Saf baa loo joogsaday. Dh: sarac.

waa la naqliyay ✓

صف

waa la naqliyay ✓

/saag/ (v) 1. hoos u godmid (soo qalloocsamid) 2. debcid (jilcid).

waa la naqliyay ✓

1

(Sah-a)

2

Hadba xaalka kolkaas lagu sugan yahay; si; waayo; tabaalo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ho, m.dh) Hadba xaalka markaas lagu sugan yahay.

waa la naqliyay ✓

m. n. condition ~ situation (that one is in)

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) waxaan dhab ahayn. Ilayn way ka simanyiin saha iyo saarka. Dh: isyeelyeel.

2

sah-ha: (magac, lab, keli) hadba xaalka kolkaas lagu sugan yahay; waayaha iyo xaaladda markaa lagu jiro. Dh: si, waayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: condition ~ situation (that one is in)

2

initial: s

3

lx: sah

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m

6

key: sah

waa la naqliyay ✓

1

(Sal-ka)

2

1. Jirridda wax lee yihiin; gun.

3

2. Kolka la fadhiyo kobta dhulka la dhigo; bari.

4

3. Fadhi; saldhig, xasil; degganaan.

5

4. Meel la isugu soo hagaago; guurguurid iyo is bedbeddel la'aan; hal'adayg; mabda'.

waa la naqliyay ✓

1

sal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jirrid, gun. 2. Marka la fadhiyo meesha dhulka la dhigo, bari.

2

sal²: m.l (-lal, m.l) 1. (naxwe) Qaybta ereyga ee aan laga sii yarayn karin, kaddib marka laga gooyo dibkabayaasha, dhammaadyada iyo wixi lamida waa qaybta xambaarsan micnaha aasaasiga ah ee ereyga (tus.: cun, fur, bar). 2. (xisaab) Dhinaca hoose ee shaxan sallax ah ama wejiga hoose ee shaxan adke ah.

3

sal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Hilib saafid. 2. Biyo ku oon beelid. la-mid: sol.

waa la naqliyay ✓

1

sal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Jirrid, gun. 2. Marka la fadhiyo meesha dhulka la dhigo, bari.

2

sal²: m.l (-lal, m.l) 1. (naxwe) Qaybta ereyga ee aan laga sii yarayn karin, kaddib marka laga gooyo dibkabayaasha, dhammaadyada iyo wixi lamida waa qaybta xambaarsan micnaha aasaasiga ah ee ereyga (Tusaale: cun, fur, bar). 2. (xisaab) Dhinaca hoose ee shaxan sallax ah ama wejiga hoose ee shaxan adke ah.

waa la naqliyay ✓

Base

waa la naqliyay ✓

Base

waa la naqliyay ✓

m. n. base, foundation, background; bottom; buttocks, hindside; root {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. base (beeys); basis (beeys is); foundation (faawn-deey-shin) ~ aasaas-ka. 2. bottom (badhamf ass (aas); butt (bat) ~ dabo. Ex: qoriga salkiisa; the butt of a rifle. —sal guur -ay / tay: (v) become extinct (ekis-tingt)-, go away forever

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qaybta uu shey ama qof ku fadhiisto; kolka la fadhiyo halka dhulka la dhigo. In halkii sal hayn waayda laga sabarogtaa door ah. Dh: badhi, bari.

2

sal -ka: (magac, lab, keli) wax jirriddii, halka wax ku fadhiyo. Sal iyo baar geedkii waa la cunay. Dh: gun. Li: baar.

3

sal -ka: (magac, lab, keli) fadhi; saldhig.

4

sal -ka: (magac, lab, keli) meel la isugu soo hagaago; guurid iyo isbedbeddel la'aan; hal'adayg; mabda'. Sal loogu hagaago ma leh wiilku.

5

sal -ka: (magac, lab, keli) halka weelku ku fadhiisto. Xeedhada salka dhukha u dhig. Dh: daar, gun.

waa la naqliyay ✓

1

de: base, foundation, background; bottom; buttocks, hindside; [ext.] root {grammar}

2

initial: s

3

lx: sal

4

pd: (-ka Pl: salal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: sal

waa la naqliyay ✓

1

1. Aan xumaan lahayn; wanaagsan; fiican; suubban.

2

2. (San-ka) a) Xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexaysa oo labo dalool (dulal) ku yaalliin oo laga neefsado waxna laga ursho. b) Xubinta ka dhigan oo sankunneeflaha kale ku taal; sandaal; gafuur. c) Wixii san u eg ama meesha uu ku yaal ku yaal, sida fiiqa buurta. d) Daliigo idiin jilicsan ah oo wax lagu daruuro.

waa la naqliyay ✓

1

san¹: m.l (-nan, m.l) 1. Xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexeysa oo laba dalool leh oo laga neefsado waxna lagu uriyo. 2. Meel ka soo fiiqan qararka iyo buuraha oo san u eg. 3. Daliig yar oo harag ah oo hargaha kale layskula tolo.

2

san²: f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax dhibaato, xanuun iyo wixi lamida aan qabin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

san¹: m.l (-nan, m.l) 1. Xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexeysa oo laba dalool leh oo laga neefsado waxna lagu uriyo. 2. Meel ka soo fiiqan qararka iyo buuraha oo san u eg. 3. Daliig yar oo harag ah oo hargaha kale layskula tolo.

2

san²: f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax dhibaato, xanuun iyo wixi lamida aan qabin ahaansho. m.f.dh, samaan.

waa la naqliyay ✓

1

[adjective] good

2

san m. n. nose

waa la naqliyay ✓

bon.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) nose (nowz) —sanka iyo dulkiisa: (adj) nasal (neey-zal)

2

san: (adj) good (guudh) Ex: wax san ma yaqaan; he is incapable of doing good

3

san: (suffix) used to form verbal adjective; or something tending toward; inclined toward: becoming. Ex: hurdaysan; sleepy; samaysan; made (meeydh); faraxsan; happy (hap-pi)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan xumaan lahayn; wax wanaagsan, fiican, suubban.

2

san: (tilmaame) subag leh.

3

san-ka: (magac, lab, keli) xubin wejiga ku taal oo afka iyo indhaha u dhexaysa oo labo dalool ku yaalliin oo laga neefsado waxna laga ursho.

4

san-ka: (magac, lab, keli) buuraha afkooda fiiqan; gafuur.

5

san -ka: (magac, lab, keli) daliig idiin jilicsan ah oo wax lagu daruuro.

waa la naqliyay ✓

أنف

waa la naqliyay ✓

Dheecaan

waa la naqliyay ✓

/saap/ (n) 1. dheecaanka dhirta(v) 2. daciifin (baabi'in, wax qofka awooddiisa ama kartidiisa daciifiya) (infl) 3. nacas (qof doqon ah).

waa la naqliyay ✓

dheccaan (geed)

waa la naqliyay ✓

n., dheecaan, -ki, dhacaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Saq-da)

2

Hurdada culus oo habeenbarkii.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hurdo dheer. 2. Habeen bar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Hurdo dheer. 2. Habeen bar.

waa la naqliyay ✓

f. n. deep sleep

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qayb habeenka ka mid ah. Saqda dhexe hurdadaan ka salalaa.

2

saq-da: (magac, dhedig, keli) hurdada culus oo habeenbadhka.

waa la naqliyay ✓

1

(Sar-ta)

2

1. Dhis weyn oo aqal ama wax kale ah, oo dhagax ah; daar.

3

2. Harag; maqaar; saan.

waa la naqliyay ✓

1

sar¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Aqal weyn oo dhagax iyo wixi lamida laga dhisay; daar. 2. Harag neef weyn oo geel ama lo' ah.

2

sar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jeexdin yar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

sar¹: m.dh (-ro, m.l) 1. Aqal weyn oo dhagax iyo wixi lamida laga dhisay; daar. 2. Harag neef weyn oo geel ama lo' ah.

2

sar²: f.g1 (-ray, -rtay) Wax jeexdin yar u yeelid. m.f.dh, sarid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. building of stone, brick ~ concrete

2

sar [feminine] n. leather, animal hide ~ skin

3

sar v. slit, make a small cut in, lance (an abscess, etc.)

waa la naqliyay ✓