ruufyaan

(Duufaan-ka, Duufaan-ta)

Roob iyo dabaylo is wata oo daadku dhulka badanki qarsho, sida tii dhacday waagii Nebi Nuux.

m.l/dh (-nno, m.dh) Dabayl xoog leh, roob wadata oo waxyeello dhulka gaarsiisa.

m.l/dh (-nno, m.dh) Dabayl xoog leh, roob wadata oo waxyeello dhulka gaarsiisa.

Storm, Hurricane

m. n. storm, rainstorm

nickname-m typhoon

-ta: (n) storm (istoom), hurricane (heri-keyn)-, tropical cyclone

Uragano

Hurricane

-ka: (magac, lab, kali) roob iyo dabayl xoog leh oo is wata. Duufaan baa dumiyey daarihii magaalada.

bw: Arabic

de: storm, rainstorm

lx: duufaan

pd: (-ka ~ -ta)

ps: n2-m/f

key: duufaan

m.dh Habka jiib, jaan iyo sacab isku dubbadhacsani u dhadhammaan.

m.dh la-mid: rooxaan.

f. n., pl. good ~ beneficial spirits

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rooxaan.

de: good ~ beneficial spirits (that are in the service of saints or very pious persons)

lx: ruuxaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

key: ruuxaan

m.f.dh eeg ruugan. la-mid: rug-naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la ruugay ahaan.

nickname-m groaner, moaner

m.f.dh eeg afuufan². la-mid: afuufnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid afuufan ahaan; mid nakhas galay ahaan.

dhuuryaan¹: m.l Jaad duqsi ka mid ah oo waaweyn.

dhuuryaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Ku dh.: cid ku fawfawlayn ama ku nuunaasid (cayayaanka duula sida diqsiga iyo wixi lamida).

(Kuukiyaan-ka)

Bocoosha badda qaarkeed midabyo badan; (ama kuuki).

m.l la-mid: kuuki.

-ka: (magac, lab, keli) bocolsha badda qaarkeed oo midabo leh. Dh: kuuki.

m.f.dh eeg rukuman. la-mid: rukumnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la rukumay oo joogto ah ahaan.

magac hableed oo laga soo qaatay albaab Jannada ku yaal oo dadka soomaa ay ka galaan.

Rayaan -ka: (magac, lab, keli) albaabbada Jannada mid ka mid ah oo dadka soo soomay gaar u ah.

(tilmaame) qof cokan ah. Dh: dheregsan.

rayaan -ka: (magac, lab, keli) dhereg buuxa oo gaajo u dhawayn; calooshu u buuxdo. Dh: dhereg. cokanaan, dheregsanaan.

(fal) cajiin oo qoosh xash. Rufaaq bur oo keeg innoo dub. Dh: cajiin, rifaaq.

rufaaq-a: (magac, lab, keli) qoosh in la dubo loo xasho.

-ka: (magac, lab, keli) dhuubo ama diimis qoyan oo cagaha lala galo haddii lagu joogsado. Dh: dhiiqo.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la ruugay ahaansho.

(tilmaame) mid la ruugay oo la jajabsaday ah.

uugaan¹: m.l 1. (m.l.u) Daruuro cokan. 2. Yabaq, buuq. la-mid: uugaamo.

uugaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Daruuro cukan cir ku dedmid. 2. Yabqid; buuqid.

m.l 1. (m.l.u) Daruuro cokan. 2. Yabaq, buuq. la-mid: uugaamo.

(fal) dad ama duunyo badan, meel isugu imow oo marba dhan u guurguur.

uugaan -ka: (magac, lab, keli) jugta iyo sanqadha ka yeedha wax culus oo meel ku ciiray.

uugaan -ka: (magac, lab, keli) dad ama duunyo isku duuban oo dhan u socda, qaylo iyo sarwaxanna weheliyaan. Uugaankii ka baxayay ducada waa la yaabayay.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal buuq iyo sawaxan leh oo haween iyo ciyaal ku hadaaqaan. Dumarkiibaa yuuyaada hayee wax kali madhicin.

m.dh la-mid: boodaan.

f. n., [abstract] stoutness, obesity, fatness

de: stoutness, obesity, fatness Alt sp: buurraan

lx: buuraan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

syn: cayillaan, shishlaan

key: buuraan

m.dh Layiignimo; cumur.

m.dh Layiignimo; cumur.

Density

-ta: (magac, dhedig, keli) cuf iyo mug is raacsan oo ay walaxi leedahay waxana lagu cabirraa halbeegyada kiiloogaraamyo mitirkii sadexjibaaran (kgm3) waxana lagu xisaabin karaa isle'egtan: cufnaan (cf) = cuf (c) / mugga (m). biyuhu boqol jeer bay ka cufnaan badan yihiin hawada.

(Curyaan-ka)

Qof lugaha wax ka gaareen oo aan fadhiga ka kici karin.

curyaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Qof labada lugood beelay. 2. Hawl socon waayday.

curyaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof labada lugood beelid.

curyaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Qof labada lugood beelay. 2. Hawl socon waayday.

curyaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Qof labada lugood beelid. m.f.dh, curyaamid.

m. n. cripple, handicapped person

curyaan [inchoative] v. become crippled

-ka: (n) physically disabled person or one unable to use a limb or limbs; handicap (heendhikaap)

(fal) curyaan noqo; naafo noqo; xanniban.

curyaan -ka: (magac, lab, keli) qof labada lugood beelay oo aan kici karin. Ma ogtahay curyaankaba, cago looma waayine, caynkaa waxa loo yidhi, kuwa cararayee ladan, inay ku cibro qaataan.

(Dhufaan-ka)

(xoolo) xiniinyihii laga baxshey; dhufaanid.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay. 2. la-mid: dhufaanid.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin.

dhufaan¹: m.l (-nno, m.dh) (-nno, m.dh) Dh. ah: neef xoolo ah la xiniinya baxshay.

dhufaan²: f.g1 (-nay, -ntay) Neef xoolo ah xiniinya bixin. m.f.dh, dhufaanid.

m. n. castred animal; castration, gelding

dhufaan v. castrate, geld

-ay / tay: (v) castrate (kaas-tareeyt); geld (geldh); emasculate (imaas-kileeyt); make sterile (isteeral)

dhufaan -ka: (n) castrater (kaas-tareyter) or castrator (kaas-tareytor)

(fal) neef ama qof lab, xiniinyaha ka saar oo wax tuman ka dhig. Dh: tun.

dhufaan-ka: (magac, lab, keli) labka oo xiniinyaha laga saaro. Dh: koran. Li: qoodh, xiniiyaqab.

(qof) la duufsaday.

duufsan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la duufsaday noqosho.

duufsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la duufsaday ahaansho.

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la duufsaday noqosho. m.f.dh, duufsamid.

der. [adjective] led astray, deceived into doing something wrong

duufsan [inchoative] v. be tricked into doing something wrong ~ against one's will

m. n. expedition, attack, onslaught

wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid cadawga ku duula.

de: expedition, attack, onslaught

lx: duulaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: duulaan

guudaan¹: m.l Nooc cudur ka mid ah cudurrada geelaha oo geeri leh.

guudaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Geel guudaan haya ahaansho.

m. n. disease of camels with a fatal outcome

guudaan v. murmur, talk senseless words

-ka: (magac, lab, keli) cudur geela qoorta kaga dhaca oo lafaha jejebiya. Neefka guudaanka qaba waa laga gubaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) rayo madaw oo roobka kor socota. Guulaan badan ayaa roobkani leeyahay. Dh: daruur; fad.

(Hufnaan-ta)

Wax hufan ahaan; jafnaan; nadiifsanaan.

m.f.dh eeg hufan². la-mid: hufnaansho.

f. n., [abstract] cleanliness, decency; hygiene

-ta: (n) decency (diisensi); modesty (maadhesti)

-ta: (magac, dhedig, keli) wax hufan oo turxaan la' ahaan. Dh: nadiifsanaan.

hufnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax hufan ahaan. Hufnaanta hadhuudhka hubso.

de: cleanliness, decency; [ext.] hygiene Lit: state of having been winnowed ~ cleaned

lx: hufnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: hufnaan

طهارة

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax soo orday oo neeftuuraaya ahaansho.

m.dh (-aamo, m.dh) Daruur.

-ka: (magac lab keli) uugaanka dad badan oo aan nidaamsanayn.

m.l.kh H. ah: nafley aad caato u ah.

(Juudaan-ka)

Cudur lays qaadsiiyo oo qofka uu ku dhaco ku raaga (wate), oogadana googgooya; wuxuu ku dhacaa haragga iyo sooha oogada iyo faraqmaskaxeedka wax lagu garto; wuxuu kaloo oogada u yeelaa: kasoobbax badan oo oogada ka soo yaaca iyo buurbuur guntimo ah iyo jaamo gaatir cad yeesha; ~ baras.

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

juudaan²: m.l (daawo) Cudur muddo dheer oo uu keeno “mycobacterium leprae”. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

juudaan¹: m.l Cudur halis ah oo dadka oogadiisa googooya.

juudaan²: m.l (daaw.) Cudur muddo dheer oo uu keeno 'mycobacterium leprae'. Wuxuu wax yeelleeyaa maqaarka, dareemayasha iyo xuubka gudaha ka mara xubnaha daloola (mucous membrane). Waxaa laga helaa dalalka cimilada kulul, si toos ah ayaa la isaga qaada.

m. n., [collective] leprosy

-ka: (n) leprosy (lepersi)

-ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka kaga dhaca faraha lugaha iyo gacmaha oo jarjara.

de: leprosy

lx: juudaan

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: juudaan

-ka: (magac, lab, keli) xanuun xubnaha faraha googooya. Dh: juudaan.

v. be proud of

de: be proud of

lx: ku faan

pd: (faanay)

ps: v1=expr

xe: Be proud of your country.

xv: Ku faan dalkaaga.

key: ku_faan

n. Cuban (person)

de: Cuban (person)

lx: Kuubaan

pd: (-ka)

ps: n -m

key: Kuubaan

(Luubaan-ta)

Xabag ka baxda geedaha xijiga oo udgoon oo la shito; beeyo; mayddi; foox.

m.dh Xabag ka baxda geedaha xijiga ah oo udgoon, la shito; mayddi, foox.

m.dh Xabag ka baxda geedaha xijiga ah oo udgoon, la shito; mayddi, foox.

f. n., (mass n.): incense, frankincense, resin; chewing gum

(Luban) N Boswellia fereana Bridwood. Burseraceae.