rukaasid

(fal) xoog u dil oo wax weyn la dhac. Dh: bukaas.

-da: (magac, dhedig, keli) si badheedh ah wax u samayn; wax u qasdid. Ukasid iyo la'aan ba nabarka waa la xaqayaa.

Nooc ka tirsan dubbeyaasha farsamada birta.

-da: (magac, dhedig, keli) xanuun qabid.

m.dh la-mid: fajaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) beer la falays shinnida ku daadin. Dh: shinniyayn.

m.f.dh eeg rakaad². la-mid: rakaad¹, rakaadin, rakaadis.

-da: (magac, dhedig, keli) marin oo xoolo cabbay dib darka ugu celin. Rakaadiddu lo'da way u fiican tahay.

-da: (magac, dhedig, keli) si hoose u dilid, uus-aasid baa lagu dilay adeerkay.

(Buraashid-da)

Buraash ku nadiifin.

m.f.dh eeg buraash². la-mid: buraash¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) burush marmari. Buraashid kabaha waa loogu badiyaa sayga gurigaaga. Dh: nadiifin, masaxid, tirtirid.

(Dhukaamid-da)

Dhukaan ku dhicid.

m.f.dh eeg dhukaan².

-da: (magac, dhedig, keli) cudurka dhukaanka qaadid. Qaniinkii cunay ayaa awrka dhukaamidda ugu wacan.

(Nuunaasid-da)

Hadal nuunaas ah ku hadlid; guryamid; gunuunucid; guraabbaasid.

m.f.dh eeg nuunaas². la-mid: nuunaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) calaacal iyo diidmo ku gurxamid. Dh: duryamid, gunuunucid.

(Rabbaasid-da)

Boodboodid; faclayn.

m.f.dh eeg rabbaas². la-mid: rabbaas¹.

-da: (magac, dhedig, keli) boodboodid oo farxad la rablayn. Rabbaasid bay ku jiraan siday guushu u raacday ba. Dh: faclayn.

m.l la-mid: rakaabsasho.

-ka: (magac, lab, keli) rakaab urursad. Weli rakaabsad buu ku jiraa gaadhigu.

m.l la-mid: ruqaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) hingsho iyo dhaqaaq uu sameeyo noole fadhiya. Dh: ruqaansi, ruqaansasho.

-ka: (magac, lab, keli) tukaan wax ka soo iibsad. Soo tukaansadka ka soo dhaqso.

-da: (magac, dhedig, keli) hoos u dilid; si qarsoon wax u yeelid.

(Aasid-da)

Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.

m.f.dh eeg aas². la-mid: aas¹.

m. n. acid

-ka: (n) acid (aa sidh) ~ aashito, aasidh

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka u qodidda qof dhintay ama wax kale oo ciidda ku roggid. Dh: aasitaan, duugis, xabaalid. Li: faqid.

de: acid

lx: aasid

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: aashito, aasidh

key: aasid

(Kasid-da)

1. Garasho; aqoonsasho.

2. (u kasid) a) Kas iyo ogaal u falid. b) U garasho (badanaa xag Ilaah).

m.f.dh eeg kas².

-da: (magac, dhedig, keli) garashada iyo fahmada wax loo leeyahay.

(Raasi-ga)

Madax dhul ah oo badda dhex gala.

m.l (-iyo, m.dh) 1. Dhul dhuuban oo badda aad u dhex gala. 2. la-mid: raas (3).

m.l (-iyo, m.dh) 1. Dhul dhuuban oo badda aad u dhex gala. 2. la-mid: raas.

Cape

m. n., loc. peninsula, cape, isthmus

-ga: (magac, lab, keli) dhul engegsan oo balladh yuuban oo saddex dhinac ay biyo ka marsan yihiin. Dh: madax.

bw: Arabic

cf: raas

de: peninsula, cape, isthmus

lx: raasi

pd: (-ga)

ps: n-m-loc

key: raasi

m.f.dh eeg baas².

-da: (magac, dhedig, keli) ka gudbidda itixaan iyo waxii la mid ah.

(fal) aad u garaac oo dhugta ka saar. Dh: tun.

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad wax ku sugayso ku raagid oo ku caajisid.

1. (Faasid-da) Faas la dhicid ama ku dhufdhufasho; masaarayn.

2. (Faasid-ka) Xun ama xumaaday.

faasid¹: m.l (-diin, m.dh) Qof sameeya waxyaalaha foosha xun ee diintu reebtay.

faasid²: m.f.dh eeg faas². la-mid: faashid.

m.l (-diin, m.dh) Qof sameeya waxyaalaha foosha xun ee diintu reebtay.

m. n. immoral, vicious ~ corrupt person

(tilmaame) wax xun oo aan habboonayn.

faasid -da: (magac, dhedig, keli) faas la dhicid, faas ku dhufdhufasho. Dh: masaarayn.

faasid -ka: (magac, lab, keli) qof aan wanaagsanayn oo xun; qof fitan iyo belaayo abuura. Faasidka wa in la toosiyaa. Dh: mufsid. Li: saalix, wanaagsane, suubbane.

bw: Arabic

de: immoral, vicious ~ corrupt person

lx: faasid

pd: (-ka Pl: faasidiin (ta))

ps: n2a-m

key: faasid

(Kaabid-da)

Wax ka maqan ku darid, ku kordhin, siin; kabid.

m.f.dh eeg kaab.

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan adkayn oo xoojin u baahan, wax ku darid.

(Kaahid-da)

Iftiin kaah ah yeelasho, soo saarid.

m.f.dh eeg kaah².

-da: (magac, dhedig, keli) meel fog ka soo ifid; meel fog ka iftiimid; iftiin kaah ah yeelasho.

m.f.dh eeg kaal³. la-mid: kaalin² (2).

-da: (magac, dhedig, keli) kaalo uruurin.

(Kaarid-da)

Kaar yeelasho.

m.f.dh eeg kaar². la-mid: kaar¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) marka xanuunku qof ku keeno xummad.

(Kaayid-da)

Meel aan laga arki karin gelin; qarin; dahid; xasayn.

m.f.dh eeg kaay², kay³.

-da: (magac) farsamada shaqo ruux ba xilli gaar u ah qabto, kolba loo dhiibayo.

(Kabsid-ka)

Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad; dabadhilif.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad. 2. Qof aan ra'yigiisa ku meel mari karin oo had iyo jeer cid ku tiirsan.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada; kabaqaad. 2. Qof aan ra'yigiisa ku meel mari karin oo had iyo jeer cid ku tiirsan.

m. n. lackey, servant, serf, low person

-ka: (magac, lab, keli) midiidinka liita oo kabaha dadka u qaada. Dh: kaboside, kabaqaad, dabadhilif.

cf: dabadhilif, kabaqaad, midiidin

de: lackey, servant, serf, low person

lx: kabsid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: kabsid

(Raacid-da)

1. Wax meel u socda ama aadaya la socosho, u wehel yeelid.

2. (xoolo) daaq geyn; daajin; ilaalin; jirid.

m.f.dh eeg raac.

vl. n. companionship, accompanying, going together

-da: (magac, dhedig, keli) cid meel u socota socodka ku biirin; socoto cagta ku darid.

raacid -da: (magac, dhedig, keli) eegid oo daranyada ka dhabid. Carruurtu raacidda xoolaha way ku kala fiican yihiin. Dh: jirid.

raacid-da: (magac, dhedig, keli) fikir iyo aragti la wadaagid oo talo ku waafiqid.

de: companionship, accompanying, going together

lx: raacid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: raacid

مُصَاحَبَة

m.f.dh eeg raaf².

-da: (magac, dhedig, keli) ururin iyo kaxayn khasab ah oo dad lagu la kaco. Dawladdu waxay ku dhaqaaqday raafidda shisheeyaha.

(Raagid-da)

1. Degdeg iyo fudayd u dhammaan waayid, u idlaan waayid; fil weyn yeelasho.

2. Kolkii la fila hayey dib uga dhicid, ku iman waayid; daahid.

m.f.dh eeg raag². la-mid: raagis.

f. n. delay, postponement, lateness

Ritardo

Lateness; delay

-da: (magac, dhedig, keli) muddo dheer maqnaansho; dib u dhicid oo xilligil caadiga ahaa xilli ka badan qaadasho. Ardaygani waa mid cas ah oo raagid badan. Li: degdegid.

raagid-da: (magac, dhedig, keli) in badan jirid; in badan noolaansho. Raas adduun raagid ma leh.

raagid-da: (magac, dhedig, keli) muddo badan meel ku negaansho. Sharaabka iyo cuntada raagidda ka ilaali.

de: delay, postponement, lateness Also: raagis (ta)

lx: raagid

pd: (-da)

ps: n-f

key: raagid

(Raarid-da)

Raar ka kor dhisid,

raarid¹: m.f.dh eeg raar³.

raarid²: f.g1 (-day, -dday) 1. Ka r.: wax meel sare ka soo daaddejin. 2. Ka r.: cid wax fahansiin.

f.g1 (-day, -dday) 1. Ka r.: wax meel sare ka soo daaddejin. 2. Ka r.: cid wax fahansiin. m.f.dh, raaridid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel sare isku dul rasayn; raar dul dhigid. Raaridda kartoonnada qof u dir. Dh: laalid, raaris.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) afaaf furan galwo ama qoryo ku oodid iyada oo la is dul dhigdhigayo. Dh: qalwayn, raaris.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) meel sare korid: taag isku taarid. Is raaridda bisadaha waa lagu yaqaannaa.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) raar ka duldissid; ka dul samayn.

raarid -da: (magac, dhedig, keli) aad u buuxin oo xammuul siyaado ah saarid, Raaridda badan baabuurtu way ku rogmataa. Dh: rasayn.

raarid -ka: (magac, lab, keli) cid kale wax fahansiin.

-da: (magac, dhedig, keli) majare qudha doon ku wadid. Markabka raawiddiisa ku wad.

(Rakaad-da)

Xoolaha wabxay oo ceelka jooga, cabbiddooda labaad oo fulliinka ka horraysa.

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan. la-mid: rakaadid.

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban.

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

rakaad⁴: f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin.

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan.

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban. m.f.dh, rakaadid.

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

rakaad⁴ f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin. m.f.dh, rakaadid.

Frequency

f. n. time during which stock remain at the well

-da: (n) livestock, especially camel drinking water several times in one day

-da: (magac, dhedig, keli) maridda labaad ee xoolaha la fulinayo biyaha la mariyo si kii dib u harraadayi uu u cabbo inta uun fulin. Rakaadda geela ku soo kacsha ha ka dareero ceelka e'. Dh: durduur, maris.

rakaad -da: (magac, dhedig, keli) cod sangadh weyn ah oo neefka qooqani sameeyo kulka uu bunnaaxinayo. Dibigu rakaad badanaa maanta. Dh: dinnaah, doobin.

rakaad -ka: (magac, lab, keli) inta meerto ee isku mid ah ee ay walaxi hal mar sameyso sekenkiiba.