rugumaay

(Rogombah) N, C Loewia glutinosa Urban. Turneraceae.

C Jatropha dichtar Macbr. Euphorbiaceae.

C, May Jatropha arguta Chiov. Euphorbiaceae.

N Phyllanthus hildebrandtii Pax. Euphorbiaceae.

S, C Phyllanthus maderaspatensis L. Euphorbiaceae.

N Ruttya fruticosa Lindau. Acanthaceae.

m.f.dh eeg rukuman. la-mid: rukumnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la rukumay oo joogto ah ahaan.

(Rumai) All. Som. Salvadora persica L. Salvadoraceae.

(fal) caday Ilkaha ku xuruud oo huurada kaga nadiifi. Dh: caday.

rumay -ga: (magac, lab, keli) wax ilkaha lagu cadayo. Dh: caday.

prep and preposition, neg.

I, he, they or she not to ... Ex: Cali carruuta uguma weyna; Ali is not the eldest child

de: u + ku + ma

initial: u

lx: uguma

ps: prep + prep + neg

key: uguma

(Gubai) S, C Dactyloctenium aristatum Link. Gramineae.

gumaad¹: m.l 1. Baabi'inta wax la baabi'iyo. 2. la-mid: gumaadid.

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in.

gumaad¹: m.l Baabi'inta wax la baabi'iyo.

gumaad²: f.g1 (-aaday, -aatay) Wax baabi'in. m.f.dh, gumaadid.

m. n. destruction; extermination; elimination

gumaad v. destroy, exterminate, eliminate

-ka: (n) genocide (jene-saayd); holocaust (holokoost) ~ xasuuq

gumaad -ay: (v) slaughter (islooter)-, massacre (maasseker)-, kill indiscriminately

(fal) cid kale, si aanan kala sooc lahayn u laa. Dh: xasuuq, baabi'i.

gumaad -ka: (magac, lab, keli) dad si wadar ahaana loo laayay oo aan hubaysnayn ama dagaal ku jirin.

(Gumaar-ka)

1. Kobta bisqantu ku baxdo.

2. Oogada meesha gaatirowda.

m.l (-rro, m.dh) 1. Halka bisqintu ka baxdo oo xubnaha taranka ee dadka ka sarreysa. 2. (-rro, m.dh) Dhaawac dab oo biskooday.

m.l (-rro, m.dh) 1. Halka bisqintu ka baxdo oo xubnaha taranka ee dadka ka sarreysa. 2. (-rro, m.dh) Dhaawac dab oo biskooday.

m. n. groin, pubic region

gumaar m. n. hard skin; callous

-ka: (n) the region of the pubis; pubes (piyuubizs); groin (gorooyn)

-ka: (magac, lab, keli) lafta ka sarraysa xubinta taranka oo ay ka baxaan timaha bisqinta la yidhaahdo.

nickname-m clean cut, smooth and short

gumaax¹: m.l 1. Bir aan af ama caarad dhuuban lahayn. 2. la-mid: gumaaxid.

gumaax²: f.g1 (-xay, -xday) Bir wax aan af ama caarad dhuuban lahayn ka dhigid.

m. n. clean cut of (torso, neck ~ other circular things)

gumaax v. make a clean cut of something

(Rummay-ga)

Qori caday ama geed kale ah oo bul loo yeelo, ama buraash ilkaha lagu nadiifiyo.

m.l (-yo, m.dh) Qori qoyan oo dhirta qaarkeed laga goosto oo ilkaha lagu sifaysto.

m.l (-yo, m.dh) Qori qoyan oo dhirta qaarkeed laga goosto oo ilkaha lagu sifaysto.

m. n. twig used to clean the teeth

-ga: (n) toothbrush (tuuth-braash); especially made from a tree branch or root tree ~ caday

-ga: (magac, lab, keli) eeg rumay.

de: twig used to clean the teeth

lx: rummay

pd: (-ga)

ps: n2-m, n7-m

syn: caday {C & S}

key: rummay

m.l Dibi laba jir ah.

-ga: (magac, lab, keli) dibi labo sano jir ah.

(Fulai) S Oncocalyx kelleri (Engl.)Gilbert. Loranthaceae.

S Tapinanthus sansibarensis (Engl) Danser. Loranthaceae.

S Erianthemum dregei (Eckl. & Zeyh.)Van Tiegh. Loranthaceae.

nickname-m person with a flat-nose and kink hair; i.e. a negro

magac loo baxsho wiil san barraahsan oo timo jilicsan.

(Rukumad-ka)

Rukumasho.

m.l la-mid: rukumasho.

-ka: (magac, lab, keli) joogtaysasho wax si joogto ah loogu xidhnaado; rukumasho wax la rukunto sida wargeys oo kale. Dh: macmiilasho.

Rukun ah.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax si joogto ah loo helo ahaansho. 2. Ku r.: tiir iyo wixi lamida wax meel ku dhaaban ahaansho.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) 1. Wax si joogto ah loo helo ahaansho. 2. Ku r.: tiir iyo wixi lamida wax meel ku dhaaban ahaansho. m.f.dh, rukumnaan.

der. [adjective] steady, regular; on account

(tilmaame) mid joogto ah; rukun ah.

de: steady, regular; on account

lx: rukuman

pd: (rukumnaa)

ps: adj-der

key: rukuman

1. (Rummaan-ka) Geed la beero iyo miro wanaagsan oo la cuno oo ka baxa.

2. (Rummaan-ta) Maro midabyo badan oo la huwado ama garbasaar laga dhigto.

rummaan¹: m.l 1. Geedgaab la beero oo caleemo balballaaran, ubax iyo miro macaan oo la cuno leh. 2. Miraha geedka rumaanka. 3. Qof xabsi ku jira oo xukun sugaya. 4. Nooc ka mid ah sariirihii hore oo alwaaxda qurxan oo la xardhay ka samaysan, oo leh rukummo kor u dhaa-dheer.

rummaan²: m.dh Maro midabkeedu isugu jiro madow guduud iyo caddaan ama garbasaar ama guntiino ahaan loo istic-maalo.

m.l 1. Geedgaab la beero oo caleemo balballaaran, ubax iyo miro macaan oo la cuno leh. 2. Miraha geedka rumaanka. 3. Qof xabsi ku jira oo xukun sugaya. 4. Nooc ka mid ah sariirihii hore oo alwaaxda qurxan oo la xardhay ka samaysan, oo leh rukummo kor u dhaadheer.

m. n. pomegranate

rummaan: [feminine] n. kind of multicolored cloth

(Ruman) S Punica granatum L. Punicaceae.

name-f colorful; pomegranate

-ka: (magac, lab, keli) geed la beero oo leh miro dhexda guduudan oo la cuno.

rummaan-ka: (magac, lab, keli) midhaha geedka rummaanka.

rummaan -ka: (magac, lab, keli) eedaysane jeelk ku jira oon weli la xukumin. Dh: maxkamadsuge, dibboo.

rummaan -ta: (magac, dhedig, keli) maro midabe badan oo la huwado ama garbasaar laga dhigto.

m.dh Habka jiib, jaan iyo sacab isku dubbadhacsani u dhadhammaan.

m.dh la-mid: rooxaan.

f. n., pl. good ~ beneficial spirits

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rooxaan.

de: good ~ beneficial spirits (that are in the service of saints or very pious persons)

lx: ruuxaan

pd: (-ta)

ps: n8-f-pl

key: ruuxaan

-ga: (magac, lab, keli) qof af gaaban oo aan ku fiicnayn doodaha. Afgumaas gar looma dhiibto. Dh: afgaab, afkumaas. Dh: afmiishaar.

m.l (-dyo, m.dh) Cad gaar ah oo halgamaha laga siiyo neef hilibkiisa loo diyaariyay waliimo.

-da: (magac, dhedig keli) xukun ama go'aan ka soo saarid. Qaadigu xukumaadda ku degdegey. Dh: xukumid.

xukumaad -da: (magac, dhedig, keli) hogaan ma mul hayn oo masuul ahaan. Dh: xukumid.

m.f.dh eeg aragxun. la-mid: aragxumaansho, aragxumi, aragxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) indhaha aragtidooda oo yaraata.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta codka rugrugta.

(Tugumbahar) C Caralluma somalica N.E.Br. Asclepiadaceae.

-ka: (magac, lab, keli) qof dagaal iyo dirir wax ku tara oo aan faa'iido kale lahayn. Sac budhkumaal ah ayaan iibsaday. Dh: budkumaal

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la rigrigay oo tolmo qurxoon loo sameeyey ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dhukuran oo timihii madaxa oo dhan laga wada xiiray ahaan. Dh: moolaysnaan.

-ka: (magac, lab, keli) dad ama wax la isku geegeeyey oo wada dhaqmay. Dh: ururis.

gungunaaf -ka: (magac, lab, keli) waxa ku hadha gunta weelka.

(fal) meesha hugunku ka baxaayo aad.

hugunraac -a: (magac, lab, keli) meesha hugunku ka baxaayo aadid.

(Mug-daie) May Elaeodendron aquifolium(Fiori) Chiov. Celastraceae.

(fal) hor iyo dabo qabo oo tuur. Kabta xaggaa u murgugaaf. Dh: tuur.

murgugaaf: (tilmaame) xoog u tuuran.

m.l Qof shaqaale ah oo aan farsamo gaar ah lahayn, kuna nool waxa ka soo baxa xooggiisa. la-mid: addinmaal.

m.l Qof shaqaale ah oo aan farsamo gaar ah lahayn, kuna nool waxa ka soo baxa xooggiisa. la-mid: addinmaal.

v. labor, strive, use physical strength

muruqmaal vl. n. labor, manual labor

-ka: (n) laborer (leey-ba-rar); manpower (meen paawar) ~ shaqaale

-ka: (magac, lab, keli) shaqaalaha hoose sida kuuliga iyo xammaaliinta. Muruqmaal miishaar fiican ha la siiyo. Dh: shaqaale, xoogsato.

/regyularli/ (adv) si joogto ah oo nidaamsan.

se prosterner.

(Rukumasha-da)

Rukun ka dhigasho.

m.f.dh eeg rukumo. la-mid: ruku-mad.

-rukumashada: (n) subscription (sab-iskirip-shin); something ordered or subscribed to regularly

-da: (magac, dhedig, keli) joogto macmiil ah ka dhigasho. Rukumasho ayaan raashinka ku helaa. Dh: rukumad.

m.l (-nno, m.dh) Maro duf leh oo badanaa suuf ka samaysan oo biyaha laysaga tirtiro.

m.l (-nno, m.dh) Maro duf leh oo badanaa suuf ka samaysan oo biyaha laysaga tirtiro.

-ka: (magac, lab, keli) maro tuwaal ah oo markii la maydho jirka lagu qalajiyo ama afka layskaga bi'iyo kolka wax la cuno. Dh: tuwaal, afmaris.

m.f.dh eeg tugumbee.

-da: (n) interpretation (in-ter-pa-teey-shin); translation (taraanis-leey-shin); explanation (ikis-pala-neey-shin) ~ tarjumaad, tarjumo

(Turjumaan-ka)

Qof afaf kala duwan yaqaan oo isku beddela; afnaqe; afceliye.

turjumaan¹: m.l la-mid: turjubaan¹.

turjumaan²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: turjubaan².

m. n. interpreter, translator

-ka: (n) interpreter (iintarpatar); translator (taraanis leeyter) ~ tarjubaan, afnaqe

-ka: (magac, lab, keli) qof afafka kala duwan isku fasiri kara oo isku beddeli kara oo u dhexeeya dadka aan is'afgaranayn. Dh: afceliye. turjubaan.

de: interpreter, translator

initial: t

lx: turjumaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: turjubaan

key: turjumaan

m.f.dh eeg uurxun. la-mid: uur-xumaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) caloolxumaan an wax lagu yeelay la illaawin. Dh: caloolxumaan, uurxumi. Li: uursamaan.

condamner, gouverner.

m.f.dh eeg xukuman. la-mid: xukumnaansho.

(fal) maamuus oo sharfi; xurmay oo karaamee. Culimada xushmaday Dh: xushmee, sharfi, xushmadee, qaddari.