rudhnaan

-ka: (magac, lab, keli) in mar ilkaha ku goosasho. Dh: rudid, rudhniin, hudhitaan.

f.mg4 (-dhnaa, -dhnayd) la-mid: rudan.

(Gudnaan-ta)

Gudnaansho.

m.f.dh eeg gudan. la-mid: gudnaansho.

f. n., [abstract] state of being circumcised

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la guday oo baarada laga jaray ahaan.

a: gudnaansho (/ha) [vn6-m-st]

de: state of being circumcised

lx: gudnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: gudnaan

mudnaan: m.f.dh eeg mudan³. la-mid: mudnaansho.

mųdnaan: m.f.dh eeg mųdan². la-mid: mųdnaansho.

f. n. injection

mudnaan [feminine] n. priority; state of being deserving

-ta: (n) importance (im poort'ancs)-, priority (para-yoorati); merit (meer 'it) ~ ahmiyad; qaddarin

-ta: (magac, dhedig, keli) turqanaan oo wax la muday ahaan.

mudnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax kale oo dhan uga xaq lahaan; mid wax mutaystay ahaan. Ninka baahan ayaa mudnaanta la siiyaa kolka gargaar la qaybinayo.

m.f.dh eeg ruxan². la-mid: ruxnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ruxan oo kolba dhan u lulmaya ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fagan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fidhan ahaan; timo la fidhay oo la qurxiyay ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: harnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ladhan oo la dheereeyey ama la xoojiyay ahaan. Dh: larnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madhan oo faaruq ah ahaan. Dh: marnaan, madhni. Li: buuxnaan, buuxni.

-ta: (magac, dhedig, keli) midho macaan oo la cuno oo geed gaabka la qadhaabto ah. Madheedh duud ku yaal iyo; gobka laagta daafkiyo, daayeer mudhcaan, waa loogu dawgalay. Dh: murcud.

mudhcaan -ta: (magac, dhedig, keli) nooc ka mid ah qudhaanta oo daayeerku cuno.

-ka: (magac, lab, keli) rudhitaan wax la goosto.

m.f.dh eeg ruugan. la-mid: rug-naansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la ruugay ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wadhan ahaan; warnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xidhan ahaan. Xidhnaanta waan ku arkay ee sababta ma garanayo. Dh: xirnaan.

xidhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhar ku lebbisnaan.

m.l/dh la-mid: rudnaan.

m.f.dh eeg arbushan². la-mid: arbushnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax arbushan ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cudhid.

dudsanaan: m.f.dh eeg dudsan. la-mid: dudsanaansho.

dųdsanaan: m.f.dh la-mid: didsanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dudmo ku maqan ahaan.

(Gudbanaan-ta)

Gudub u dhignaan wax gudban ahaan; babcanaan.

m.f.dh eeg gudban. la-mid: gudbanaansho.

f. n., [abstract] state of lying across ~ being crosswise

-ta: (magac, dhedig, keli) wax gudban ahaan; gudub u dhignaan; babcanaan.

de: state of lying across ~ being crosswise

lx: gudbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: gudbanaan

m.f.dh eeg huddan³. la-mid: huddanaansho.

-ka: (magac, lab, keli) eeg hudhid.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax uskag nadiif ka ah ahaan; wasakh daahir ka ahaan. Dh: mayrnaan.

-ka: (magac, lab, keli) guritaan.

der. [adjective] putrid, rotten, spoiled

de: putrid, rotten, spoiled

lx: qudhunsan

pd: (qudhunsanaa)

ps: adj-der

see: qurunsan {N}

key: qudhunsan

m.f.dh eeg qurdan. la-mid: qurdanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof madaxa moolaystay ahaan. Dh: moolaysnaan.

m.dh la-mid: raqdanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) budo ridqan ahaan; shiidnaan.

m.f.dh eeg radsan. la-mid: radsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax radsan ahaan. Raadsanaan bay igaga gadday galleyda.

m.f.dh eeg raqdan. la-mid: raqdanaansho, radqanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) budo ridqan ahaan; shiidnaan.

m.f.dh eeg ridqan. la-mid: ridqanaansho.

m.f.dh eeg rukuman. la-mid: rukumnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la rukumay oo joogto ah ahaan.

-ka: (magac, lab, keli) duqayn oo diyaarado ku garaacitaan. Dh: bilbilitaan.

rushitaan -ka: (magac, lab, keli) biyo ku rushid.

-ta: (magac, dhedig, keli) laanta qodaxda leh ee marka ay qofka taabato marada ka qabsata; shudhukaan.

-ka: (magac, lab, keli) tudhidda lafteeda; naxiista iyo dulqaadka iyadoo da' ama awood la xeerinayo. Dh: tudhniin.

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladda daboolnaanta lafteeda. Li: bujisnaan.

m.f.dh eeg muldhisan. la-mid: muldhisnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax si xun u uraya ahaan. Dh: qadhmuunaan. Li: udgoonaan.

m.f.dh eeg ruducsan. la-mid: ruducsanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaantal wax ruducsan.

m.f.dh eeg rushaysan. la-mid: ru- shaysnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la rusheeyey ahaan.

(Dhaan-ka)

Rati ama gaadiid kale oo weel biyood saaran yahay, oo inta ceel ama webi ama meel kale, oo biyo ku jiraan la geeyo, biyo lagu soo qaato.

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho.

dhaan¹: m.l (-aaman, m.l) 1. Doonidda iyo keenidda biyo meel fog laga doono. 2. Gaadiid weel biyo ku jiraan ama lagu doonayo saaranyahay.

dhaan²: f.g/mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. (f.g) Wax wasakh marin. 2. (f.mg) Wax, wax kale ka fiican ahaansho. 3. Ku dh.: wax, wax kale ku beddelasho. m.f.dh, dhaamid.

v. get better, improve; be better (than)

dhaan v. get dirty ~ soiled, be all messed up

dhaan m. n. camel loaded with water vessels; water caravan

-ka: (n) 1. water fetching; especially using a camel loaded with water vessels. 2. dhaan -dhaamay / dhaantay: (v) become better; feel better; improve (impuruuv). Ex: sidii hore waan dhaamaa; 1 feel better now

-ka: (magac, lab, keli) muurka biyaha lagu arooray, cidda wadda iyo biyahaba. Dhaan baa u maqan reerkan.

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) Cunno wax la ruday ahaansho. la-mid: rudhan.

(fal) wax ilkaha lagu goostay ah.

-ka: (magac, lab, keli) meel xaaluf ah ama abaari heshay, daaq ka raadin.

funaan -ka: (magac, lab, keli) xaabka dhulka ku hadha xilliyada abaaraha.

-ka: (magac, lab, keli) qof suugaanyahan ah oo lagu arko wixii uu gabaygiisa ku sheegay ama ilaahay ka aqbalo.

(Kuhaan-ka)

Kaahin.

kuhaan¹: m.l 1. Habaar. 2. (-nno, m.dh) Qof gabayga ku habaarrama. 3. Kaahin.

kuhaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Waxyaabo aan weli dhicin waxka-sheegid, ka warramid. 2. Cid gabay iyo wixi lamida ku habaarid.

m.l 1. Habaar. 2. (-nno, m.dh) Qof gabayga ku habaarrama. 3. Kaahin.

m. n. diviner, soothsayer

kuhaan v. predict, prophesy, foretell

-ka: (magac, lab, keli) ninka ku dooda inuu wax ka yaqaan ama ogaan karo sirta qarsoon iyo waxyaalaha dhici doona. Dh: kaahin, qaryaan.

pr. n., loc. Sudan

de: Sudan

initial: s

lx: Sudaan

ps: n0-loc-f

key: Sudaan

-ka: (magac, lab, keli) socsocod aan ujeeddo lahayn.

(Ugnaan-ta)

Wax ugan ahaan.

m.f.dh eeg ugan. la-mid: ugnaansho.

f. n., [abstract] (adj.): state of being smoked; purified with smoke

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ugan ahaan; weel la hogeeyay ahaan. Ugnaan buu ligu keenay hadhuubka.

de: state of being smoked; [atr.] purified with smoke

initial: u

lx: ugnaan

pd: (-ta)

ps: n2-f-abs

key: ugnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ulan ahaan. ulniin -ka: (magac, lab, keli) wax ulan ka dhigid. Dh: ulitaan.

m.f.dh eeg awdan². la-mid: awdnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aasan ama duugan ahaan.

awdnaan -ta: (magac, dhedig, keli) meel bannaan furayn.

(Badnaan-ta)

Wax badan ahaan.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

m.f.dh 1. la-mid: badnaansho, badni. eeg badan². 2. (fk) Ugu b.: ugu weyn, ugu sarraysa.

f. n., [abstract] (adj.): multiplication; increase, increment; proliferation; abundance; abundant, numerous

-ta: (n) abundance (a ban densi); a great or plentiful amount ~ tiro badnaan

-ta: (magac, lab, keli) wax aanay tiradiisu yarayn; ahaanshaha wax tiro badan. Li: yaraan.