roon — Macnaha & Turjumaada

1

1. Weyn aan dhabse u weyneyn.

2

2. Iska wanaagsan, fiican; aan liidan; wax kale dhaama.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid aan dhibaato qabin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Cid aan dhibaato qabin ahaansho. m.f.dh, roonaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] better (off ~ than); good, excellent, superior (to)

waa la naqliyay ✓

bon.

waa la naqliyay ✓

name-f better (off~ than); good, excellent, superior

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) 1. feeling better. Ex: iska waran?, waan roon-nahay; how are you? lam feeling better. 2. mild (maayldh); normal (noormal); clement (kala-ment)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) san oo wanaagsan. wixii roon Rabbi baa og.

2

roon: (tilmaame) weyn oo inta kale ka muddakarsan. Wiilka roon magaciisa ii sheeg.

waa la naqliyay ✓

1

de: better (off ~ than); good, excellent, superior (to) With prepositions ka (than, to) ~ u (off)

2

lx: roon

3

pd: (roonaa)

4

ps: adj

5

key: roon

waa la naqliyay ✓

/kruun/ (v) ku luuqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Roona-ha)

2

Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m. n. God

waa la naqliyay ✓

name-m better (off~ than); good, excellent, superior

waa la naqliyay ✓

1

de: God

2

lx: Roone

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m

5

syn: Eebbe, Ilaah

6

key: Roone

waa la naqliyay ✓

1

(Caasi-ga)

2

1. (qof) wixii Ilaah faray aan yeelin.

3

2. Waalidkii dhalay aan addeecin ama aan u roonayn.

4

3. Diiddo badan; madax adag.

waa la naqliyay ✓

1

(Dan-ta)

2

Wax qof, kd., wax ugu jiraan ama u roon ama saameeya (dheef, hawl, muraad, arrin, ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaamid-da)

2

1. Wasakh ku dhoobid; uskag ka buuxin.

3

2. Ka wanaagsanaan, ka fiicnaan; ka door roonaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (in door ah, kd.) weyn, fiican, badan, roon.

2

2. (Door-ka) Kan dad badan ama wax kale lagala baxo oo ugu wanaagsan; xulanti; baxsi.

3

3. (-) Kaalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Doorid-da)

2

(u doorid) waxa roon ama sida roon u garasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Faayid-da)

2

Cudur iyo bugto qabid la'aan; caafimaad qabid; fayoobaan; ladnaan; roonaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fasas-ka)

2

1. Nabar furan oo siduu u roonaa, inta wax qoonsada soo xumaada; hurgun; caabaq; caallir;

3

2. Wax wadajir loo qasho, qofkii lahaana hadhow wadajir loogu gudo; waraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Hadoodil-ka)

2

Dhis tabar yar, muuqaalkana inuu roon yahay la moodo; hoosaas; balbalays.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawtulhamag-ga)

2

1. Cayayaanka duulduula oo habeenkii dabka iftiinkiisa soo raaca oo ku gubta.

3

2. Qofka aan kala aqoon waxa u roon iyo waxa u daran; xagga waxgarashada ka indhala'.

waa la naqliyay ✓

1

1. Kan adigu aad leedahay (sida: faraskaaga; aqalkaaga; qalinkee? Kaaga).

2

2. (kaa + ka) (waxaa biyaha kaaga roon caano; maxaa lacagtii kaaga haray?; Anigaa kaaga marag ah; ...).

waa la naqliyay ✓

1

(Kuu + ku)

2

Adiga dartaa; Wiilashaada kee kuugu roon? Cunnada subag ma kuugu daraa? Yaa warkaas kuugu warramay?

waa la naqliyay ✓

Ladnaan qaba; aan bukin; fayow; fiican; roon.

waa la naqliyay ✓

1

(Ladnaansha-ha)

2

Wax ladan ahaansho; fayoobaansho; roonaansho; fiicnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Raysasha-da)

2

1. Sidii hore si ka roon oo dhaanta noqosho.

3

2. Fayoobi helid; bogsasho; doorsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Roonaan-ta)

2

Roonaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Roonaansha-ha)

2

Wax roon ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Roonayn-ta)

2

Wax roon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Tawfiiq-da)

2

Labo talo tan roon; abshir.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaasaanqabow-ga)

2

Xaasaan iska qabow, iska roon.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Oon-ka) Biyo u baahasho; harraad; surmi.

2

2. (Oon-ta) Cunno; soor; oomati.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad.

2

oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

3

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad. oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

2

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid. m.f.dh, oomid.

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. and ... not; that ~ which ... not

2

oon [conjunction], vl. pron. which I ...; and I ...

3

oon v. be thirsty

4

oon m. n., [abstract] thirst

5

oon [feminine] n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. thirst (ther esi) 2. oon -oomay / oontay: (v) feel thirst

2

oon: (conjunction) used to connect words or phrase; and (andh) ~ oo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo u baaho. Oon ad harraadka aragtide. Dh: harraad, dhanqalan.

2

oon -ka: (magac, lab, keli) harraad; biyo la cabbo la'aan. Dh: harraad.

3

oon-ta: (magac, dhedig, keli) cunto wixii dux ama dufan leh. Qof oon xoolaad haysta macaluuli ma disho.

4

oon-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oomatida.

waa la naqliyay ✓

1

(Boon-ta)

2

(dad) Sab.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. Boon (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓

(n) Bonn; the de facto capital of Germany

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan nasab ahayn ama la addoonsado.

2

boon -ka: (magac, lab, keli) heshiis dad laga saxeexo, lana ganaaxo ciddii ama beeshii jebisa.

3

boon -ta: (magacwadareed) dad bilaa sabab iyo gardarro lagu takooro oo caado ahaan la yaso. Boon bartay dhaleen in badan bay gudub tirsanayaane. Dh: sab.

4

boon-ta: (magac, dhedig, keli) ururka ku bahoobay kabdhowga. Waayadii horre waxay ahaayeen horin dagaal ama ugaarsasho ku bahooday, iyadoon sinji loo abdeyin.

5

boon -ta: (magac, lab, keli) qaansada gamuunka iyo fallaarta laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caadaqaate

2

de: Boon (low caste Somali)

3

lx: Boon

4

pd: (-ka ~ -ta Pl: Boon (ta))

5

ps: n5-m/f

6

key: Boon

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

2

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: Dabka c.kiisa: dabka agtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. midget, male dwarf; man who does not show his age

2

coon [feminine] n. midget, female dwarf; woman who does not show her age

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) someone who appears much younger than his or her age ~ hoos u bax, guun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof da'da qarsada ama aan korsiin fiican helin. Dh: hoos'ubax, coomir.

2

coon-ka: (magac, lab, keli) kambalka ama meesha dhow. Dh: ag, koon, kambal.

3

coon -ka: (magac, lab, keli) qof maan gaaban; qof aan garaad fiican iyo garasho lahayn. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

doon¹: m.l 1. Xoolo tabar yar oo aan aroor dheer geli karin. 2. Meel dhulka inyar ka yara kacsan. 3. Ciidda iyo dhoobaha ceelasha dhaadheer hoostooda laga soo saro.

2

doon²: f.g/mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. (f.g) Ceel dhoobo ka soo saarasho. 2. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida caatoobid.

3

doon³: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: will, shall, be about to do something [future]

2

doon v. want, desire, wish, like; look for, seek, search for, ask for; ask in marriage, be betrothed to

3

doon v. dredge, extract mud from (a well, etc.)

4

doon m. n., [collective] mud dredged from the bottom of a well; mineral

5

doon m. n., [collective] animals too weak to be driven to the wells

6

doon [feminine] n. boat, ferry-boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (n) want (want); desire (di-zaayer); seek (siik); look for; like ~ rab. Ex: maxay doonaysaa? What does she wants?

2

doon -ta: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) ~ doonni

3

doon -ka: (n) weak animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maqan oo aan laga maarmayn raadi. Baadi nimaan soo helin ma doonin.

2

doon: (fal) rab oo niyadda ka jeclaw. Arraweelo waxay tiri: dumaroow waxaad doonaysaan marka hore diida.

3

doon: (fal) gabadh dadkii dhalay weydiiso; gabadh guur awgii u doon.

4

doon -ka: (magacwadareed) adhiga inta aan aroori karin ee tabaryari la soo hadha. Dh: xaas.

5

doon -ta: (magac, dhedig, keli) gaadiidka badda mid ka mid ah oo leh shiraac iyo tiir dheer. Doon miyaad ku safartay weli?

waa la naqliyay ✓

سَفِينَة

waa la naqliyay ✓

1

(Foon-ka)

2

Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel muggiis wax lagu riday, la buuxshey ama lagu miisay, in lagu sii daro oo laga taalleeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

2

lx: foon

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

key: foon

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (-ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (- ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek, cheekbone

2

goon m. n. side, flank; corner, angle

3

goon m. n., [collective] grain species (gathered from roots underground)

4

goon [feminine] n., [collective] reef of rocks

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka gocosada badhideeda hoose ee la qoto ama geedka laftarkiisa. Guntin xabaga iyo baysitaan goon la soo qodaye.

2

goon -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee indhaha hoostooda ku yaal ee soo yara baxsan midkood.

3

goon-ka: (magac, lab, keli) faqriga iyo baahida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. horn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) horn (hoorn); honk (hoongk)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab kala jaadjaad ah oo gaadiidka lagu rakibo oo baraarujinta iyo wixii la mid ah loo adeegsado.

2

hoon -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa iyo codka uu hoonku bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: horn

2

lx: hoon

3

pd: (-ka Pl: hoonan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hoon

waa la naqliyay ✓

1

(Koon-ka)

2

Kawn.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni.

waa la naqliyay ✓

m.l Duni; adduun.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] creation, the universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) world (wooldh); earth (eerth); universe (yuna veersi) ~ adduun-ka

waa la naqliyay ✓

1

de: creation, the universe

2

lx: koon

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-col

5

see: kawn

6

key: koon

waa la naqliyay ✓

m.l Fool.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xubnaha qaranka aalaha mid ka mid ah. Dh: aabbodile, xubin.

2

loon -ka: (magac, lab, keli) jaadadka bariiska midkood.

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

Dayax

waa la naqliyay ✓

/muun/ 1. (n) dayax; (phr) 2. once in a blue moon: mar dhif ah (markii tuke cad la arko).

waa la naqliyay ✓

n., dayax, -i; moon light, caddo, -adi; half moon, dayax badhkii; full moon, dayax dhan, dayixi dhamaa; new moon, dayax cusub; quarter of the moon, bil, -shi.

waa la naqliyay ✓

/nuun/ (n) duhurkii (12ka duhurnimo).

waa la naqliyay ✓

n., duhur, -ki, hadh, -di; afternoon, duhurka dabadiisa.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Qoon-ka) Dad; cid; duul.

2

2. (Qoon-ta) Nabar; dhaawac; dhibbaan.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

4

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. people

2

qoon [feminine] n. wound, lesion; disturbance, annoyance

3

qoon v. damage; injure, wound; vex, disturb, annoy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qolo, ummad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoom.

2

qoon -ka: (magac, lab, keli) nabar ama qoomaal.

3

qoon -ta: (magac, dhedig, keli) cudur iyo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Roob-ka)

2

Biyo iyagoo dhibco ah dhiilka ku soo daata; waa biyaha, qiiqbiyood ahaan neecawda ugu jira, oo inta qabooba, dhibco iyo daruuro u rogmada, oo dabadeed kolkay cuslaadaan, oo heehaabi waayaan, soo daata.

waa la naqliyay ✓