riyo — Macnaha & Turjumaada

1

(Riya-da)

2

Waxyaalo run la moodo oo qofka hurda maankiisa ku soo dhaca ama u muuqda ama uu dareemo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

f. n. dream

waa la naqliyay ✓

-riyada: (n) dream (di-riim)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra, generico;

2

(E) Goat, generic

3

(S) Riyo (S. g. Rio)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdooyin run u eg oo hurdada dhexdaada lagu arko; qofku marka uu hurdo waxyaabaha maankiisa ku soo dhaca, Dh: dholol, hawaawi, qaraw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: dream

3

lx: riyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: riyo

waa la naqliyay ✓

رؤيا، حُلْم

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Hurdo dhexdeed riyo arkid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Hurdo dhexdeed riyo arkid.

waa la naqliyay ✓

(fal) riyo iyo hawaawi arag. Bal riyoo inaad run sheegto. Dh: hawaawi.

waa la naqliyay ✓

1

(Alalad-ka)

2

1. Riyo; dhadhab.

3

2. Qaraw.

waa la naqliyay ✓

1

(Aroorin-ta)

2

1. Biyo la doonid; ceel u kaxayn.

3

2. Hoos u dhigid, u dejin, ku fogeyn.

4

3. Qof hurda riyo wax ku tusid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhab-ka)

2

Muuqaallo la arko kolka la hurdo; riyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhabid-da)

2

Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood.

waa la naqliyay ✓

1

(Hawaawi-ga)

2

Alalad; dhadhab; riyo; hiyiwaale.

waa la naqliyay ✓

1

(Hindisa-da)

2

1. Wax hor leh oo aan jiri jirin ahaysiintood oo madaxa ku soo dhaca.

3

2. Wax suuraggelintoodu adag tahay ama ayan dhici karinba, iskula hadalkood; dhadhab; riyo.

4

3. Talo; Arrin.

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

waa la naqliyay ✓

1

alalad¹: m.l 1. Riyo; dhadhab. 2. Qaraw. 3. la-mid: alaladid.

2

alalad²: f.mg1 (-day, -dday) Qarwid; dhadhabid.

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah meesiyada la dhaqdo, ku dhala shan bilood, had iyo jeer la nool xaaska oo ka kooban riyo iyo ido. la-mid: eri¹ (1).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Riyo.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) 1. Xoolo oomman meel biyo leh u kaxayn. 2. Hoos u dhigid. 3. Qof hurda riyo wax ku tusid; qof seexin. 4. Wax wax kale ku libdhin.

waa la naqliyay ✓

1

boqor¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Nin madax u ah tol ama qaran oo xakunkiisu dhaxaltooyo yahay. 2. Maro dhuuban, dheer, qurux badan, dacallada bul ku leh oo haweenku dhexda ku xirtaan. 3. B. ah: neef riyo ah oo dhexda midab ku leh.

2

boqor²: f.g1 (-qray, -qortay; -qri) Qof boqornimo u caleemo saarid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Caleen cunid (riyo).

waa la naqliyay ✓

1

dhadhab¹: m.l (-byo, m.dh) 1. Riyo hadal leh oo aan la xusuusan marka la tooso; qarow. 2. la-mid: dhadhalid.

2

dhadhab²: f.mg1 (-bay, -btay) 1. Hurdada gudaheeda muuqaallo kala jaad ah, maanka ku arkid; riyood. 2. Ku dh.: wax la jecelyahay ku qarwid.

waa la naqliyay ✓

1

dhuluuluc¹: m.l Finan yaryar, aan xanuun lahayn oo riyaha dushooda ka soo baxa marka roob badani ku da'o. la-mid: dhuluulux¹.

2

dhuluuluc²: f.mg1 (-cay, -cday) Dhuluuluc yeelasho (riyo). la-mid: dhuluulux².

waa la naqliyay ✓

1

garo¹: m.dh.u Riyo.

2

garo²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan geeso lahayn ahaansho (neef riyo ama lo' ah).

waa la naqliyay ✓

1

garoon¹: m.l (-nno, m.dh) Barxad weyn, bannaan oo siman. Tusaale: “G.ka kubbadda; g.ka dayuuradaha”.

2

garoon²: m.dh Neef lo' ama riyo ah oo aan geeso lahayn; seenyo.

3

garoon³: f.g1 (-may, -ntay) 1. Dhul geedo ka dhammayn. 2. Madax timo ka murxin.

waa la naqliyay ✓

1

giirtaag¹: m.l Orgi yar oo da'diisu u dhexeyso shumbul iyo uguufaa.

2

giirtaag²: f.mg1 (-gay, -gtay) Neef riyo ah oo neef kale la diriraya dhogor kicin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Erey tixda labadeeda dhinac xiriiriya.

2

2. Astaanta (+).

waa la naqliyay ✓

xi. Eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: “Hilib iyo bariis”, “Inuu yimid iyo in kale soo hubso”.

waa la naqliyay ✓

xi. (naxwe) Erey lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Tusaale: Hilib iyo bariis. Inuu yimid iyo in kale soo hubso.

waa la naqliyay ✓

And

waa la naqliyay ✓

conj. and

waa la naqliyay ✓

et.

waa la naqliyay ✓

(conjunction) and (andh)

waa la naqliyay ✓

(xidhiidhiye) eray lagu xiriiriyo magacyo ama tixo. Biyo iyo baad midna ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

1

de: and Contrast: ee, oo, -na, -se

2

lx: iyo

3

ps: conj

4

key: iyo

waa la naqliyay ✓

و

waa la naqliyay ✓

1

(Biya-ha)

2

Wax shubma oo aan ur iyo midab iyo dhadhan midna lahayn; waxaa ka samaysma badaha, webiyaasha, harooyinka, durdurrada, roobka, ... kolkay kululaadaan waxay u rogmadaan qiiqbiyood, kolkay qaboobaanna baraf.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiimika) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

1

biyo¹: m.l.w 1. Hoore aan lahayn midab, dhadhan iyo ur oo ka sameysan haydaroojiin iyo oksijiin oo lama huraan u ah nolosha. 2. Hoore ka yimaadda lab iyo dhigdhig nafley marka ay isu galmoodaan ee uu ubadku ka abuurmo.

2

biyo²: m.l.w (kiim.) (H2O) Hoor midablaawe ah oo ku barafooba 0°C kuna uu biyooba 100°C marka cadaadisku yahay ka atmosfeerka. auumiga biyuhu wuxuu ka koobanyahay molikuyullo HO ah madi (kelikeli) ah. Biyuhu hoor ahaan, waa milaha ciriflaha ah ee ugu awood badan. Tan waxa ugu wacan sarraynta madoorsoomaheeda labdanab.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): water, fluid; sperm, semen

waa la naqliyay ✓

1

-biyaha: (n) water (wootar)

2

biyo -biyaha: (n) semen (sii men)-, sperm (ispeerm) ~ shahwo, mino

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) walax dareere ah oo aanu wax ka maarmi karaa dunida aanu jirin, ka kooban labada curiye ee kala ah Haydaroojiin (H) iyo 2 Ogsiijiin (O) oo isu tegay, aan ur, midab iyo dhadhdhan toona lahayn, qaata kolba weelka ay ku jiraan qaabkiisa, waxay ku baylaan 100°, waxayna ku barafoobaan 0°, waxay ka samaysmaan badaha, webiyada, harooyinka waaweyn marka heerkulka cadceeddu ku dhaco ayuu uumi ka baxaa, uumigaas ayaa daruuro isu baddala. kaddibna qabooba kaddibna isu baddala biyo oo ku soo da'a dhulka isaga oo dhibco ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: water, fluid; sperm, semen

2

lx: biyo

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-mass, n6-m

5

xe: river water

6

xv: mino

7

key: biyo

waa la naqliyay ✓

ماء

waa la naqliyay ✓

1

(Diya-da)

2

Qof la diley xoolaha laga baxsho ~ qaan; mag.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ku waajibtay qof cid dilay oo la siiyo ehelada qofka laga dilay; mag.

waa la naqliyay ✓

f. n. blood-money, compensation paid for death ~ injury

waa la naqliyay ✓

-diyada: (n) compensation (kompanseeyshin); blood money (blaadh mani); restitution (resta tuu shin); reparation (ra-par eey-shin); indemnity (indhem-niti) ~ magdhaw, mag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha ama lacagta la baxsho marka cid la dilo. Wax diyo ah lama kala qaadan weli. Dh: mag, dhiig.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: blood-money, compensation paid for death ~ injury (in Somali traditional law)

3

lx: diyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

syn: mag

7

key: diyo

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg madho.

waa la naqliyay ✓

1

(Niya-da)

2

Maan; kal; laab; qalbi; uur; calool (ama niyad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha damaca, jacaylka, xumaha iyo wixi lamida dadku ku qaado. 2. Rabitaan wax loo hayo. la-mid: niyad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meesha damaca, jacaylka, xumaha iyo wixi lamida dadku ku qaado. 2. Rabitaan wax loo hayo. la-mid: niyad.

waa la naqliyay ✓

f. n. mind, thought; intent, intention; spirit, feeling

waa la naqliyay ✓

-niyada: (n) intention (in teen shin)-, thinking (thin-king); intent (in tent) ~ niyad, ujeedo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg niyad.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haayir, himilo

2

de: mind, thought; intent, intention; spirit, feeling

3

lx: niyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: niyo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bukhaar hawada ku samaysma oo biyaha roobku ka soo baxaan oo marka uu da'ayo hillaac iyo onkad sameeya. Dh: daruur, fad, guulaamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Riba-da)

2

Faa'ido ama dulsaar xaaraan ah oo lacagta ama waxyaalaha kale oo lays amaahiyo la kor saaro.

waa la naqliyay ✓

1

ribo¹: m.dh Hanti dulsaar ah oo laga qaato hanti la is amaahiyay.

2

ribo²: f.mg3 (-btay, -batay) Nafley salka ku siqid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti dulsaar ah oo laga qaato hanti la is amaahiyay.

waa la naqliyay ✓

Interest

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] usury, illegal ~ high interest

waa la naqliyay ✓

ribada: (n) interest charged or paid on a loan or deposited money; interest (intarast); usury (yuu-shari) ~ dulsaar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala iibsi diinta Islaamka aan ku bannaanayn oo ah in lacag la amaahdo kol kasta oo xilligii ay dib uga dhacdaba dulsaarkeeda la siyaadiyo ama laba wax oo isku mid ah si kala badan la isku dhaafsado. Dh: dulsaar.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: usury, illegal ~ high interest

3

lx: ribo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f-col

6

key: ribo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Waran, fallaar iyo wixi lamida ganasho. 2. Qof arrin fikrad ka dhiibasho ama ka qayb qaadasho. 3. Ka r.: dugaag ama tuug wax ay dhaceen ka badbaadsasho. 4. Ku r.: wax, wax uu qaadi karo dhex gashasho. 5. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin. 6. U r.: wax dusha saarasho. 7. U r.: wax mas'uuliyad-diisa qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Waran, fallaar iyo wixi lamida ganasho. 2. Qof arrin fikrad ka dhiibasho ama ka qayb qaadasho. 3. Ka r.: dugaag ama tuug wax ay dhaceen ka badbaadsasho. 4. Ku r.: wax, wax uu qaadi karo dhex gashasho. 5. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin. 6. U r.: wax dusha saarasho. 7. U r.: wax mas'uuliyaddiisa qaadid. m.f.dh, ridasho.

waa la naqliyay ✓

v. fire at, shoot for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dugaag ama tuug wax uu kaa qaatay ka reebo. Rido xaqaaga.

2

rido: (fal) wax meel sare sudhan soo dhaadhacso. Midhaha geedka ku yaal soo rido.

3

rido: (fal) shido oo dab ka dhali. Madagta rido.

4

rido: (fal) ilig jabso oo ha kaa dhaco. Ilkaha rido.

waa la naqliyay ✓

1

de: fire at, shoot for oneself

2

lx: rido

3

pd: (ridtay)

4

ps: v3a=tr

5

key: rido

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Dhogor, baal iyo wixi lamida maqaar xoog uga gurasho. 2. Laf hilib ka feenasho. 3. Caw, nagaar iyo wixi lamida xoolo ilka ku goosasho.

waa la naqliyay ✓

v. pluck, shave oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhogor, baal iwm maqaar xoog uga gurasho.

2

rifo: (fal) laf hilib ka feeno.

3

rifo: (fal) caw, nagaadh ama wax kale, xoolo ilka ku gooso.

waa la naqliyay ✓

1

de: pluck, shave oneself

2

lx: rifo

3

nt: rifad (ka) [vn-m], rifasho (/da) [vn-f]

4

pd: (riftay)

5

ps: v3b=tr

6

key: rifo

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

rigada: (n) assemblage of soldiers or troops; line-up

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - bariis; qosol.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhuqus, xus (diimeed).

waa la naqliyay ✓

Ria

waa la naqliyay ✓

-aariyada: (n) air (eer) ~hawo, neef

waa la naqliyay ✓

name-flander

waa la naqliyay ✓

1

(Morio) S Uvaria acuminata Oliv. Annonaceae.

2

N Grewia tenex (Forsk) Fiori Tiliaceae.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti ganaax ahaan looga qaado nin mehersaday gabadh nin kale u dooneyd.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo magadhaw iyo ciqaab looga qaado ninka guursada gabadh nin kale u doonnanayd. Shan halaad oo ooriyo ah ayaa ninkii laga qaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Riyood-ka)

2

Riyo arkid.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg riyoo.

waa la naqliyay ✓

m.f.l eeg riyoo.

waa la naqliyay ✓

inch. v. dream, have a dream; hope

waa la naqliyay ✓

-ay / riyootay: (v) experience a dream while asleep; have a dream

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg riyoo.

2

riyood-ka: (fal) hawaawiyid oo hurdada dhexdeeda dhacdo run u eg ku arkid. Dh: dholol.

waa la naqliyay ✓