rito — Macnaha & Turjumaada

s.m. - dhuqus, xus (diimeed).

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhawaaqa ama dhaqaaqid oo waqti go'an iska daba dhaca, ridim.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabqaad-ka)

2

Weel yar oo laga sameeyo dhoobo ama dhagax jilicsan ama wax kale oo sariir iyo dheg la qabto leh, oo dabka lagu rito, dhirta udgoonna lagu shido; idan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulqaadasha-da)

2

Dhibaatada iyo xumaanta oo aan mid le'eg lagu gudin ee dhabarka loo rito oo dul loo yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gunnad-da)

2

Kolay laga sameeyo harag ama dun ama wax kale oo lacag iyo alaabo kaleba lagu rito; kiish; qundul; qandi.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeeb-ka)

2

Kolay ama gal yar oo dharka loo yeelo oo lacagta iyo alaabada yaryar lagu rito.

waa la naqliyay ✓

1

(Joonyad-da)

2

Kiish ka samaysan maro, dun, mayrax oo wax lagu rito ama lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

(Khaanad-da)

2

Qalab ama alaab wax lagu rito oo qaybo badan gudihiisu u qaybsan yahay, qaybahaas middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiish-ka)

2

Weel yar oo tolan oo wax lagu rito.

waa la naqliyay ✓

1

(Kiishad-da)

2

Suun la xirto oo jeeb lacagta lagu rito leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Kolay-ga)

2

Kiish ama qandi alaabta lagu rito.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Maqal-ka) a) Hawsha dheguhu qabtaan; kartida dheguhu wax ku dareemaan. b) Qoldhob yar oo wax lagu rito, badanaa lacagta; khaanad.

2

2. (Maqa-sha) Dhasha yaryar oo ariga.

waa la naqliyay ✓

1

(Saab-ka)

2

1. Oogada qaarkeeda sare ama hore, inta ka samaysan isku-qoofalka feeraha iyo lafdhabarta iyo lafsakaarta, oo wadnaha iyo sanbabbadu ku dhex jiraan.

3

2. Dhis ka samaysan xididdo ama laamo yaryar oo weelka qaarkii lagu rito oo lagu qaado.

waa la naqliyay ✓

1

adab¹: m.l Suugaan.

2

adab²: m.dh (-byo, m.l) 1. Qalab u gaar ah aqal Soomaaliga oo wax lagu rito sida qufadda, xashinta iyo wixi lamida. 2. Kolay yar oo ka samaysan harag ama mayrax oo ay haweenku wax ku gurtaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Qalab qori ama bir ka samaysan oo guryaha iyo xafiisyada la dhigto, leh qaabab kala duwan iyo khaanado dharka, dukumentiga, maacuunta iyo wixi lamida lagu rito. la-mid: armaadyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Shey jilicsan, ramal ka sameysan oo midabbo iyo tooxyo kala duwan leh oo biyaha celiya. 2. Xarko dhudhuuban oo lacagta lagu rito oo ramal ka samaysan. 3. B. ah: kabo ramal ah oo roobka laga gashado. la-mid: ambiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Shay caag ama saan ka samaysan oo gacanta lagu qaadan karo oo lacag, dhar, buugag iyo wixi lamida lagu rito.

waa la naqliyay ✓

1

callaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Kiish yar oo caw ka samaysan oo hilibka, timirta iyo wixi lamida lagu rito. 2. In yar oo raashiin ah oo xayawaanka lagu dabo. 3. Deeq yar oo qof hawl qabtay la siiyo. 4. Alaab yar oo meel loo wado. 5. la-mid: callaalid. la-mid: calaal¹.

2

callaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Qof laga rabo in uu hawl qabto deeq yar siin; laaluushid. 2. Alaab yar gaadid raran saarid. la-mid: calaal².

waa la naqliyay ✓

m.l Nooc ka mid ah haadda waaweyn oo leh gafuur dhuuban oo dheer, lugo dhaadheer iyo guluc laallaadda oo uu cuntada ku rito; baambow. la-mid: candallaa, cantallaa, cantalay.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Qalab caw, xaskul, caag iyo wixi lamida laga sameeyo sidde leh oo adeegga guriga lagu rito. la-mid: danbiil.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yayaal, m.l/dh) Galka fallaaraha lagu rito; qule. la-mid: gabooyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Shay ka samaysan qori ama maqaar oo gammuunada lagu rito; gabooyo; qulux; qonox. 2. Dhibic.

waa la naqliyay ✓

1

(Bita-da)

2

Ciid aad u fudud oo dabayshu kiciso; aan culays lahayn oo bida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan, buda ah oo ay dabayshu qaaddo.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): flying dust

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid khafiif ah dabaylshu kiciso. Bitay dabayshu nagu soo kicisay. Dh: budo, boodh.

waa la naqliyay ✓

1

de: flying dust

2

lx: bito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

key: bito

waa la naqliyay ✓

s.m. far.

waa la naqliyay ✓

1

(Hita-da)

2

Waxkasheeg; ceeb.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Gudashada cid eed gashay laga guto. 2. Rogidda ceeb la iska rogo.

waa la naqliyay ✓

f. n. slander

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn iyo ceeb. Afkaaga hitada ka ilaali kolkaad soomman tahay. Dh: dhaleecayn, ceebayn, canbaarayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: slander

2

lx: hito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: hito

waa la naqliyay ✓

m.dh Caano baq noqday.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dildillaac iyo nabarro ku dhaca naasaha lo'da irmaan oo xanuun ah.

2

jito-da: (magac, dhedig, keli) caano la gadhoodhshay oo baq noqday.

waa la naqliyay ✓

s.m. usdhuura.

waa la naqliyay ✓

1

(Riba-da)

2

Faa'ido ama dulsaar xaaraan ah oo lacagta ama waxyaalaha kale oo lays amaahiyo la kor saaro.

waa la naqliyay ✓

1

ribo¹: m.dh Hanti dulsaar ah oo laga qaato hanti la is amaahiyay.

2

ribo²: f.mg3 (-btay, -batay) Nafley salka ku siqid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Hanti dulsaar ah oo laga qaato hanti la is amaahiyay.

waa la naqliyay ✓

Interest

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] usury, illegal ~ high interest

waa la naqliyay ✓

ribada: (n) interest charged or paid on a loan or deposited money; interest (intarast); usury (yuu-shari) ~ dulsaar

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax kala iibsi diinta Islaamka aan ku bannaanayn oo ah in lacag la amaahdo kol kasta oo xilligii ay dib uga dhacdaba dulsaarkeeda la siyaadiyo ama laba wax oo isku mid ah si kala badan la isku dhaafsado. Dh: dulsaar.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: usury, illegal ~ high interest

3

lx: ribo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f-col

6

key: ribo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Waran, fallaar iyo wixi lamida ganasho. 2. Qof arrin fikrad ka dhiibasho ama ka qayb qaadasho. 3. Ka r.: dugaag ama tuug wax ay dhaceen ka badbaadsasho. 4. Ku r.: wax, wax uu qaadi karo dhex gashasho. 5. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin. 6. U r.: wax dusha saarasho. 7. U r.: wax mas'uuliyad-diisa qaadid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-itay, -idatay) 1. Waran, fallaar iyo wixi lamida ganasho. 2. Qof arrin fikrad ka dhiibasho ama ka qayb qaadasho. 3. Ka r.: dugaag ama tuug wax ay dhaceen ka badbaadsasho. 4. Ku r.: wax, wax uu qaadi karo dhex gashasho. 5. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin. 6. U r.: wax dusha saarasho. 7. U r.: wax mas'uuliyaddiisa qaadid. m.f.dh, ridasho.

waa la naqliyay ✓

v. fire at, shoot for oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dugaag ama tuug wax uu kaa qaatay ka reebo. Rido xaqaaga.

2

rido: (fal) wax meel sare sudhan soo dhaadhacso. Midhaha geedka ku yaal soo rido.

3

rido: (fal) shido oo dab ka dhali. Madagta rido.

4

rido: (fal) ilig jabso oo ha kaa dhaco. Ilkaha rido.

waa la naqliyay ✓

1

de: fire at, shoot for oneself

2

lx: rido

3

pd: (ridtay)

4

ps: v3a=tr

5

key: rido

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ftay, -fatay) 1. Dhogor, baal iyo wixi lamida maqaar xoog uga gurasho. 2. Laf hilib ka feenasho. 3. Caw, nagaar iyo wixi lamida xoolo ilka ku goosasho.

waa la naqliyay ✓

v. pluck, shave oneself

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhogor, baal iwm maqaar xoog uga gurasho.

2

rifo: (fal) laf hilib ka feeno.

3

rifo: (fal) caw, nagaadh ama wax kale, xoolo ilka ku gooso.

waa la naqliyay ✓

1

de: pluck, shave oneself

2

lx: rifo

3

nt: rifad (ka) [vn-m], rifasho (/da) [vn-f]

4

pd: (riftay)

5

ps: v3b=tr

6

key: rifo

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

rigada: (n) assemblage of soldiers or troops; line-up

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isu imaanshaha ciidan ay si nidaam ah meel isugu imaadaan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - bariis; qosol.

waa la naqliyay ✓

1

(Riya-da)

2

Waxyaalo run la moodo oo qofka hurda maankiisa ku soo dhaca ama u muuqda ama uu dareemo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Wax qofku hurddada ku arko.

waa la naqliyay ✓

f. n. dream

waa la naqliyay ✓

-riyada: (n) dream (di-riim)

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra, generico;

2

(E) Goat, generic

3

(S) Riyo (S. g. Rio)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhacdooyin run u eg oo hurdada dhexdaada lagu arko; qofku marka uu hurdo waxyaabaha maankiisa ku soo dhaca, Dh: dholol, hawaawi, qaraw.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: dream

3

lx: riyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: riyo

waa la naqliyay ✓

رؤيا، حُلْم

waa la naqliyay ✓

s.m. - rug, meel.

waa la naqliyay ✓

s.m. - Nebi Ciise (diinta Masiixi).

waa la naqliyay ✓

agg. - dhaawacan.

waa la naqliyay ✓

agg. - shiilan.

waa la naqliyay ✓

s.m. say.

waa la naqliyay ✓

s.m. - istaahil, mudnaan.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qaadasho (da); dib u gurasho (da).

waa la naqliyay ✓

s.m. labbis.

waa la naqliyay ✓

s.m. - kaalmo, gargaar, taageero.

waa la naqliyay ✓

agg. - oomane ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar-carruureed fadhiga lagu dheelo, oo inta lugaha la fidiyo, wax la tiriyo oo qofka ay tiradaasi ku dhammaato lugihiisa mid laabo; guunguun.

waa la naqliyay ✓

1

agg. - bahaleed.

2

s.m. waxash.

waa la naqliyay ✓

s.m. wasmo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhita-da)

2

Caano ama subag ama wax kale oo inta la uruursho meel la dhigto, si waa danbe, dan loogu qunsado; dhigaal; kayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Caano loo keydiyey in la lulo ama la dhamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. hoard, store (of food)

waa la naqliyay ✓

-dhitada : (n) savings (seeyvingsf deposit (di-paasity, reserve (riseerv)-, fund (fandh), hoard (hoodhy cache (kaash) ~ dhigaal, kayd

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) subag burcad ah oo maalin ay dhiili dhashay oo inta la isku ururiyo oo sida kubbada mar meel dhoto' loogu siiyo. Dh: fud.

2

dhito -da: (magac, dhedig, keli) wax aad meel dhigato si aad mar danbe u isticmaashid. Dhitadii waa la iga dhuuqay. Dh: kayd.

waa la naqliyay ✓

1

de: hoard, store (of food)

2

lx: dhito

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dhito

waa la naqliyay ✓

/dhitow/ (n) sidaas oo kale, la mid. e.g. Mr. Abdi is sick; ditto Mr. Farah.

waa la naqliyay ✓

s.m. - go'aan, natiijo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - neef, adkeysi.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiita-da)

2

1. Ubuxu intuu duuban yahay oo uusan weli dillaacin.

3

2. Cudur idaha, kd., irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ubax aan weli dillacin o isku duuban. 2. Caws cosob ah oo aan la daaqin. 3. Dhaawac biskoon waayey. 4. Cudur idaha irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Ubax aan weli dillacin o isku duuban. 2. Caws cosob ah oo aan la daaqin. 3. Dhaawac biskoon waayey. 4. Cudur idaha irmaan naasaha ka gala.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bud

2

fiito [feminine] n., [collective] pimple; wound; disease affecting udder of lactating cattle

3

fiito [feminine] n. veto

waa la naqliyay ✓

fiitada: (n) veto (vii-tow) ~ diimada qayaxan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubaxu inta u duuban yahay oo aanu weli dillaacin.

2

fiito -da: (magac, dhedig, keli) geedcawseed adhigu daqaan.

3

fiito -da: (magac, dhedig, keli) curub; yurub.

4

fiito -da: (magac, dhedig, keli) nabarro iyo dhaawac aan bogsanayn.

5

fiito -da: (magac, dhedig, keli) tigaad iyo cosob aan weli la daaqin.

waa la naqliyay ✓

agg. - dhalanteed ah, dabiici ahayn.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fidmo.

waa la naqliyay ✓

agg. - jiq.

waa la naqliyay ✓