ris — Macnaha & Turjumaada

1

(Ris-ka, Ris-ta)

2

Caws adag oo gaaban oo dhulka bannaan daboola; daris; guxud.

waa la naqliyay ✓

1

ris¹: m.l Caws gaaggaaban oo iduhu aad u jecel yihiin oo ka baxa meelaha biyo qabatinka leh.

2

ris²: m.dh Geed laamo dhaadheer, dhuudhuuban oo guryaha carshaanta ah lagu dhisto.

waa la naqliyay ✓

m. n. grass species

waa la naqliyay ✓

Boerhavia sp 01

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) meel doog wanaagsan oo iswada haysta leh oo meelaha kale ka qoyaan dambaysa. Dh: guxud.

2

ris-ta: (magac, dhedig, keli) bur doog ah oo meel biyo mareen ah ka baxa oo dhulka badanaa wada qariya.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass sp.

2

lx: ris

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n2a-m/f

5

key: ris

waa la naqliyay ✓

1

1. (Calaf-ka) Dheef xag Ilaah ka qoran: risiq; sed.

2

2. (Calaf-ta) Kab xun; jaqaaf; jaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Daris-ta)

2

1. Ris; guxud.

3

2. Darid.

waa la naqliyay ✓

1

(Kadab-ka)

2

Calaf; dheef; quud; risiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Risqi-ga)

2

1. Wixii wax laga dheefo oo dhan.

3

2. Calaf; dhuuni; dheef.

waa la naqliyay ✓

1

(Xarfa-da)

2

1. Caws jilicsan oo dhego yaryar oo meelaha riska ah ka baxa; wuxuu yeeshaa sabuul miro yaryar leh (= eesow) oo la cuno.

3

2. Kax bannaan; dibir.

4

3. Kalluunka jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

caari¹: m.dh Marka biyaha badda dib berriga uga noqdaan. la-mid: caarid.

2

caari²: f.mg1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) Biyaha badda, berriga dib uga noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

calaf¹: m.l 1. Dheef xag Ilaah ka qoran; risiq. 2. Nasiib.

2

calaf²: m.dh (-lfo, m.l) Kab duug ah.

3

calaf³: f.g1 (-lfay, -laftay; -lfi) 1. U c.: Ilaah, cid wax risiq ugu dhigid. 2. U c.: Ilaah, cid wax nasiib ahaan u siin.

waa la naqliyay ✓

1

catir¹: m.dh (-ro, m.l) Cad maro ah oo carka lagaga baabbi'iyo weel la culay. la-mid: cartir¹.

2

catir²: f.g1 (-ray, -risay) Weel la culay, cad maro ah ama mayrax carka uga bi'in. la-mid: catir², catiree.

waa la naqliyay ✓

1

cawabbari¹: m.l 1. Habeen meel nabad gelyo lagu baryo. 2. la-mid: cawabbarid.

2

cawabbari²: f.mg1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) Habeen meel nabad ku baryid.

waa la naqliyay ✓

1

ciriiri¹: m.l 1. Meel dhex mariddeedu dhib tahay yaraan awgeed. 2. Meel aan waxa ku jira qaadin, yaraan awgeed. 3. Wax heliddooda adagtahay. 4. Waqti aan ku filnayn in hawl lagu qabto. la-mid: cariiri¹.

2

ciriiri²: f.g/mg1/2 (-ryay,-riday/risay;-ryi) 1. (f.g) Meel, ciriiri ka dhigid. 2. (f.mg) Ku c.: meel, wax qaadkeeda ka badan ku kordhin. la-mid: cariiri².

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) 1. Caws adag oo gaaban oo ka baxa meelaha qoyaanka joogtada ah leh, ris; guxud. 2. Ceel biyo badan oo mar kasta buuxa. 3. la-mid: darid.

waa la naqliyay ✓

1

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

2

deris²: m.l (-syo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

3

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaari¹: m.l/dh Erey ereyada lammane ah lagu isticmaalo oo tilmaama “qof wax khabiir ku ah”, sida: fardadh.: fardafuulyahan.

2

dhaari²: f. g1/2 (-ryay, -riday/-risay; -ryi) Naas caanihii laga idlaystay nuugid.

3

dhaari³: f.g2 (-iyay, -isay) Qof dhaar marin.

waa la naqliyay ✓

1

eri¹: m.l 1. la-mid: ari. 2. Cayrinta la cayriyo xoolo, dad, baabuur iyo wixi lamida.

2

eri²: m.l la-mid: eryid.

3

eri³: f.g1/2 (-ryay, -riday/risay; -ryi) 1. Wax cayrin. 2. Nafley meel ay ku noolayd in ay joogto u diidid. 3. Ku e.: dalool wax ku librin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) (daawo) Dawo laga soo saaray baktiiriyada la yiraahdo “streptomyces riseus” oo lagu daweeyo infekshinno ay keenaan baktiiriyaal kala duwan.

waa la naqliyay ✓

m.l Calaf Eebbe kuu qoray; risiq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro/-riin, m.dh) 1. Qof degaankiisii uga tegey risiq doon ama diin fidinteed. 2. (dii.) (m.w) Asxaabadii Nebi Maxamed (n.k.h.a.) la haajirtey oo inta Maka ka tegtey mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

qarraaf¹: m.l 1. Macsi raadinta ay ragga iyo haweenku sameeyaan. 2. Warwareeg aan dan gaar ah lahayn. 3. la-mid: qarraafid.

2

qarraaf²: f.mg1 (-fay, -ftay) 1. Galmo aan xalaal ahayn raadin. 2. Risiq raadin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rasaasee. la-mid: risaasayn.

waa la naqliyay ✓

gris, adj. - midab boodhe ah; midab dameer oo kale; camaajiir.

waa la naqliyay ✓

Kurux

waa la naqliyay ✓

Kurux

waa la naqliyay ✓

1

(n) the colored, round, membrane of the eye, situated between the cornea and lens.

2

xayuubka midabka leh ee wereegsan isha

waa la naqliyay ✓

/ayris/ (n) 1. bu'da isha (birta isha) 2. ubax qurxoon.

waa la naqliyay ✓

iris, n.m. - qaybta madow ee isha.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: orin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg orin.

waa la naqliyay ✓

pris, adj. - qaadasho; ku dhicid (hargab ku dhoco; cudur ku dhoco)

waa la naqliyay ✓

/rays/ (v) 1. soo bixid (sida qorraxda iwm) 2. kor u kicid (kor usoo kicid).

waa la naqliyay ✓

1

v.i., kac, sara kac, toos.

2

rise, rising, n., toosniin, -ti.

waa la naqliyay ✓

/risk/ (n) khatar (khatar gelid).

waa la naqliyay ✓

Biime

waa la naqliyay ✓

v.tr., sasab; n., baqdin, -ti, sasab, -ti.

waa la naqliyay ✓

s.m. - bariis; qosol.

waa la naqliyay ✓

1

(Riss) N Paspalum vaginatum SW. Gramineae.

2

N Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

3

N, C Carex sp. Cyperaceae.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur carruurta ka ballaariya madaxa.

waa la naqliyay ✓

m.l Cudur carruurta ka ballaariya madaxa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg urin.

2

uris-ta: (magac, dhedig, keli) eeg urid.

waa la naqliyay ✓

1

id-, laf-, naf-, kd. (iskiisa, iddiisa, laftiisa, ...); wadar ahaan, wadajir; midba midka kale, kuwaba kuwa kale; kd.

2

Is! — Erey xoolaha lagu yiraahdo; kolka la doona hayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

3

Is- — Erey ereyada kale qaarkood horta lagaga kabo oo falka ku celiya qofka ama waxa wax fala haya (sida isdilid; istaagid; ismayrid).

4

-is — Dabakar falka magac ka dhigta (qaad-is; keen-is; mar-is).

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l Iskayga, iskaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly 1. magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: “Cali ayaa is faanshay”. 2. magacuyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: “Labadoodu waa is waayeen”.

3

is³: e.d Erey xoolaha lagu yiraahdo kolka la doonayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l I.kayga, i.kaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly (naxwe) 1. Magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: Cali ayaa is faanshay. 2. Magac-uyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: Labadoodu waa is waayeen.

waa la naqliyay ✓

1

pron., reflexive: self; oneself

2

is pron., reciprocal: each other, one another

3

is pron., red-3m: he, him

4

is inter. go on!, get up!, giddap!

waa la naqliyay ✓

se, soi.

waa la naqliyay ✓

1

(pronoun) each other. Ex: xalay baan is aragnay; we saw each other last night. Ex: wiilashu way is jeclyihiin; the boys like each other

2

is: (prefix) makes some verbs expressing a command or plea: Ex: isbar; teach yourself. Isbaar; get a checkup. Ishabee; organise yourself

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax u keli ah naftaada; waxaad gaar u leedahay. Aqalka dheer is ayaan u leeyahey. Dh: yad, gaar.

2

is: (ereydhawaaq) lagu dhaqaajiyo geela dheddig ee aan aaranka ahayn. Is dheh hasha oo kaxee.

3

is: (xidhiidhiye) erey la adeegsado kolka la sheegayo xidhiidhka ka dhexeeya labo shey.

waa la naqliyay ✓

1

(Ri-da)

2

Neef ari-cad ah oo dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capra in lattazione;

2

(E) Suckling Goat

3

(S) RI (S. g.: Ri).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: bes.

waa la naqliyay ✓

avv. biis! codsi ku celin.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) timo dad oo aad u jilicsan. Li: jurro.

2

bis-ta: (magac, dhedig, keli) waxaraha yaryar, ee aan weli ababin. Bis waxareed banaan loobaxshaa markay ababka doonayso.

3

bis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bes.

waa la naqliyay ✓

1

(Cis-ka)

2

Ciso.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ciso.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] respect

waa la naqliyay ✓

1

(fal) karaamay, ixtiraam; xushmay; cisay; cisee.

2

cis -ka: (magac, lab, keli) karaamo; ixtiraam; xushmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: cees

2

de: respect

3

lx: cis

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-abs

6

key: cis

waa la naqliyay ✓

prefisso - horkabe muujinaya lid markab iwm.

waa la naqliyay ✓

/his/ (pron) kiisa (wixiisa). e.g. That is his car.

waa la naqliyay ✓

(see Grammar).

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaaniso lagu daro cajiinta daqiiqda si ay u faxdo oo loo dubo. Dh: dhanaaniso, fixiso, khamiiriso.

waa la naqliyay ✓

1

(Kis-ta)

2

In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: kir.

waa la naqliyay ✓

m.dh In yar; xoogaa; kistoo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bit, small amount (of something)

2

kis inter. go away!, move!; get out of here!

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) little bit; small quantity.

2

kis: (interjection) fuck off; an exclamation used as angry dismissal ~ kir, kac, bax

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) in yar; waxoogaa: xoogaa. Kis yar oo biyo ahana ma haysanno.

waa la naqliyay ✓

1

(Lis-ta)

2

1. Caano kolkaas la lisay.

3

2. Wax kastoo caano ama dhacaan leh sida xabagta iyo cinjirka iyo dhiinka miraha, oo la soo tuujiyo.

waa la naqliyay ✓

1

lis¹: m.l/dh 1. Caano markaas la lisay. 2. Wax kastoo caano ama dhacaan leh sida xabagta iyo cinjirka iyo dhiinka miraha, oo la soo tuujiyo. 3. la-mid: lisid.

2

lis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Caano maalid. 2. Mindi af u yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

lis¹: m.l/dh 1. Caano markaas la lisay. 2. Wax kastoo caano ama dhacaan leh sida xabagta iyo cinjirka iyo dhiinka miraha, oo la soo tuujiyo.

2

lis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Caano maalid. 2. Mindi af u yeelid. m.f.dh, lisid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., (mass n.): fresh milk; latex, white sap, milk-like plant juice

2

lis v. milk, squeeze out (sap, juice, liquid, etc.)

3

lis v. sharpen

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) milk (milk)

2

isku lis -ay / tay: (v) rub against each other

waa la naqliyay ✓

1

(fal) neef irmaan, candhadiisa caano ka maal. Dh: maal. Li: gaaggixi.

2

lis: (fal) mindi iyo wixii la mid ah, soofe mari oo afee. Billaawaha lis intaanad wax ku gawricin. Dh: afee, soofee, soofay, afay

3

lis-ka: (magac, lab, keli) caano cusub oo imika la lisay. Dh: dhay. Li: baryood, karuur, ciir, gadhoodh.

4

lis-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo caano leh sida xabagta, cinjirka iyo dhiinka midhaha oo la soo tuujiyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Weel yar oo qori ka samaysan, gacan leh oo biyaha la darsado; kalax.

waa la naqliyay ✓

m. n. wooden ladle for drawing water from a vessel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shay badhkii. Liinta laba nis ka dhig oo nis cun. Dh: badh, jeex, nus.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden ladle for drawing water from a vessel

2

lx: nis

3

pd: (-ka Pl: nisas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: nis

waa la naqliyay ✓

1

pis, n.m. - naasaha (lo'da).

2

pis, adj. - aad u xanuun badan; ugu xanuun badan.

3

au pis aller - la maleeyo sida ugu xun.

4

de mal en pis. - marba marka kale ka daran.

waa la naqliyay ✓

ras, adj. - xiran; magac loo yagaanay boqoradii itoobiya

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Neef aricad ah oo dheddig ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyo, m.l) Neef aricad ah oo dheddig ah. rib m.dh.kh R. ah: hoore adag.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) goat (gowt); female goat; nanny goat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) riyaha midda dhedig ee curadda ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: nanny-goat, she goat

2

lx: ri'

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f

5

xe: goat milk

6

xv: adhi ~ ari; Opp: orgi

7

key: ri'

waa la naqliyay ✓

عَنْزَة، مَاعِزَة

waa la naqliyay ✓

Riya

waa la naqliyay ✓

(wax shubma) aan khafiif ahayn; adag; culus; layiig; rasiin libiq.

waa la naqliyay ✓

m.dh.kh R. ah: hoore adag.

waa la naqliyay ✓

Feedh

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] (adj.): denseness, thickness; thick, heavy

waa la naqliyay ✓

1

(n) one of a series of long, curved bones, occurring in 12 pairs in human beings and extending from the spin to or toward the sternum or breast plate.

2

feedho

waa la naqliyay ✓

/rib/ (n) 1. feer(v) 2. foor-jayn (xifaalayn).

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) dareere aan khafiif ahayn oo adag Khad rib ah baan looxa ku qoray. Dh: jaamud.

2

rib-ta: (magac, dhedig, keli) adkaan is haysta co dareeruhu yeesho marka biyuhu ku yaryihiin; wax shubmaaya oo aan khafiif ahayn. Dh: rasiin, libiq.

waa la naqliyay ✓

1

cf: layiig

2

de: denseness, thickness; [atr.] thick, heavy (of liquid, especially milk or yoghurt)

3

lx: rib

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: rib

waa la naqliyay ✓