riiqo — Macnaha & Turjumaada

f.g/mg3 (-qday, -qatay) 1. (f.g) Khad dhuxul ka samaysasho. 2. (f.mg) Neef caato la socon waayid.

waa la naqliyay ✓

1

(Iiqa-da)

2

Meel ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. narrow place, difficult situation, tight corner

2

iiqo: v. be in a tight place, get into a difficult situation

waa la naqliyay ✓

1

(Riiq-da)

2

Inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon, iyadoo aan la xiiqin; karasho.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: m.dh Adkeysiga loo yeesho orodka muddo dheer. la-mid: riir².

3

riiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo. m.f.dh, riiqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. roots of the teeth

2

riiq: [feminine] n. stamina, distance an individual is able to run without exhaustion

3

riiq: v. grind (up)

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (n) grind to produce an ink

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baabi'i: dad xasuuq. Dh: laa.

2

riiq: (fal) budo ka dhig: badar jiriir ka dhig. Dh: budli, budee.

3

riiq: (fal) dhuxul qoyan oo meel ku xoq oo khad ka dhig.

4

riiq-a: (magac, lab, keli) meel kooban oo sida gombiska u dhisan oo hadhuudhka aan la jallayn lagu shubo.

5

riiq-a: (magac, lab, kelli) iligga intiisa cirridka ku dhex jirta.

6

riiq-a: (magac, lab, keli) birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex geliyo.

7

riiq-da: (magac, dhedig, keli) inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon ama la xiiqin. Dh: karasho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u qoyan oo dhiiqo leh. Halka geelu biigada ku jebo baarax socodkiisa. Dh: dhiiqo.

waa la naqliyay ✓

1

ciiqo¹: m.dh (-ooyin m.l) 1. Meel ciriiri ah oo maritaankeedu dhib yahay. 2. la-mid: ceego.

2

ciiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley dhibaato la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

ciiqo¹: m.dh (-ooyin m.l) 1. Meel ciriiri ah oo maritaankeedu dhib yahay. 2. la-mid: ceego.

2

ciiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Nafley dhibaato la kulmid. m.f.dh, ciiqasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Diiqa-da)

2

Wax laysa siiyo iyadoo aan lays weyddiisan; deeq; kohasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diiq².

waa la naqliyay ✓

f. n. gift, charity

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadha oo reerkii ay ka dhalatay waxtar ku taageeraan. Dh: dhibaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: gift, charity

2

lx: diiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: diiqo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax dub ka qaadasho. 2. Wax caarad dhuuban u yeelasho. 3. Meel qashin ka xaarasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) 1. Wax dub ka qaadasho. 2. Wax caarad dhuuban u yeelasho. 3. Meel qashin ka xaarasho. m.f.dh, fiiqasho.

waa la naqliyay ✓

v. peel ~ skin (fruit) for oneself; sharpen, make a point on; sweep, clean away with a broom

waa la naqliyay ✓

1

(fal) indho araggoogii naaqusmay, daaweyso.

2

fiiqo: (fal) waran, leeb ama wax kale, afkiisa yuubo si uu wax u wareemi karo.

3

fiiqo: (fal) meel aad fadhiday, xaadho oo nadiifi.

4

fiiqo: (fal) khudrad, aale ama wax kale, diirka ka qaado.

waa la naqliyay ✓

1

de: peel ~ skin (fruit) for oneself; sharpen, make a point on; sweep, clean away with a broom

2

lx: fiiqo

3

pd: (fiiqday)

4

ps: v3b=tr

5

key: fiiqo

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqa-da)

2

Meel dhumucda ama ballaca ama qiradu isku soo roorto oo ka yaraato; dhiico.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax sinnaa meesha ay dhumucdiisu ka yaraato.2. Dhabar godnaanta dadka iyo xooluhu yeeshaan. 3. Wasaq ama qashin aan kala soocnayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. squeezing, compression

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daayeerka kiisa yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: squeezing, compression

2

lx: jiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: jiiqo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qday, -qatay) Wax miiq ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-qaday, -qatay) Badar cajiin ka dhigasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) 1. Qof dhan wax u iidasho. 2. Wax dilindilleysasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-xday, -xatay) 1. Qof dhan wax u iidasho. 2. Wax dilindilleysasho. m.f.dh, riixasho.

waa la naqliyay ✓

v. push forward for one's own benefit

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax inta aad gadaal xoog ka saarto horay u wado ama xaggaaga u dhawayso.

2

riixo: ciyaar ay ciyaaraan wiilal iyo hablo oo laga ciyaaro galbeedka Soomaalida, labo saf ayaa iska soo horjeesta oo raggaa bilaaba habluhuna way ka rogaan ka dibna hablaha mid baa soo baxda oo ragga dhexgasha dabadeed waxa la isla helaa halmar jiib iyo jaan inantu kolkay ku soo laabato goobtii ay ka baxday ee hablaha dhexdooda raggu waxay dib u bilaabaan guux waxayna ka soo dhawaadaan goobtii hore ee ay joogeen sidaa awaadeed ayaa loogu bixiyey riixo.

waa la naqliyay ✓

1

de: push forward for one's own benefit

2

lx: riixo

3

pd: (riixday)

4

ps: v3b=tr

5

key: riixo

waa la naqliyay ✓

m. n. large club ~ cudgel

waa la naqliyay ✓

1

de: large club ~ cudgel

2

initial: s

3

lx: siiqo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-m

6

key: siiqo

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg riiqo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dariiqa-da)

2

Wadajir iyo urur wadaaddood, oo si gaar ah u maamulan oo digri iyo ducooyin gaar ah leh oo ku dhaqma hab duwan oo shiikh u jideeyey.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Jameeco wadaaddo ah, leh maamul, digri iyo ducooyin u gaar ah, kuna abtirsata shiikh weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Jameeco wadaaddo ah, leh maamul, digri iyo ducooyin u gaar ah, kuna abtirsata shiikh weyn.

waa la naqliyay ✓

Procedure

waa la naqliyay ✓

f. n. sect, religious group

waa la naqliyay ✓

-dariiqada: (n) sect (sekt); religious sect; sectarianism (sek-teeri-yaa-niizim) ~ millad, dad firqo diineed leh

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) raadraac mabda' diineed oo ay ku xidhiidhiyaan ciddii ugu horreysay ee keentay iyagana bartay oo la soo kala gaadhayey awow ka awow. Dariiqada Qaadiriyada ayaannu haysannaa.

2

dariiqo-da: (magac, dhedig, keli) habka wax loo tijaabiyo ama loo derso. Dh: manhajiyad.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: sect, religious group (e.g., orthodox Muslim, Sufi Derwish orders)

3

lx: dariiqo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dariiqo

waa la naqliyay ✓

(Wirigo) C Tephrosia pumila (Lam.) Pers. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful; elegant

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiiqa-da)

2

Meel dhoobo qoyan oo luguhu gela hayaan ama ku wasakhooba hayaan leh.

waa la naqliyay ✓

1

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

2

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

dhiiqo¹: m.dh 1. Dhoobo aad u qoyan. 2. Xabaqbarsho.

2

dhiiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Dhooqo aad u qoyan dhex mari kari waayid (baabuur, nafley iyo wixi lamida). m.f.dh, dhiiqasho.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): mud, muddy soil

waa la naqliyay ✓

-dhiiqada: (n) mud (madh); wet, sticky, soft earth ~ dhooqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo ama dhiriq qoyan oo aan la dhexmari karin. Dhulkii waa wada dhiiqo oo lama marayo. Dh: dhoobo.

waa la naqliyay ✓

1

de: mud, muddy soil

2

lx: dhiiqo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-mass

5

syn: dhooqo

6

key: dhiiqo

waa la naqliyay ✓

طينة، طين

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-oobay, -ootay) Ku d.: ciriiri dareemid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-oobay, -ootay) Ku d.: ciriiri dareemid. m.f.l, diiqood.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Hoore aayar kabbasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Hoore aayar kabbasho. m.f.dh, fiiqsasho.

waa la naqliyay ✓

v. drink with a sucking motion, suck up ~ in

waa la naqliyay ✓

(fal) caano iyo wixii la mid ah, adoo neefta ku soo jiidaya, kabbo.

waa la naqliyay ✓

1

de: drink with a sucking motion, suck up ~ in

2

lx: fiiqso

3

nt: fiiqsad (ka) [vn-m], fiiqsasho (/da) [vn-f], fiiqsi (ga) [vn-m]

4

pd: (fiiqsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: fiiqso

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Wiil yar ama gabar yar oo anshax xun.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Xoog u sheegasho. 2. Qof meel wax kula dhuumasho.

waa la naqliyay ✓

v. suck noisily; suck one's teeth

waa la naqliyay ✓

1

(fal) u xoog sheego; u itaal sheego.

2

jiiqso: (fal) wax macaan ama qoyan muudso.

waa la naqliyay ✓

1

de: suck noisily; suck one's teeth

2

lx: jiiqso

3

nt: jiiqsad (ka) [vn2-m], jiiqsasho (/da) [vn6-f], jiiqsi (ga) [vn2a-m]

4

pd: (jiiqsaday)

5

ps: v3a=

6

key: jiiqso

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Uunsi iyo wixi lamida shidasho.

waa la naqliyay ✓

agg. - adag, kakan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) nagaadh yar oo udgoon oo subagga lagu dhex shiilo xoolaha cunaana ay caano macaanaadaan. Dh: reexaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: roots of the teeth

2

hm: 1

3

lx: riiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: riiq_1

waa la naqliyay ✓

1

de: stamina, distance an individual is able to run without exhaustion

2

hm: 2

3

lx: riiq

4

pd: (-da)

5

ps: n-f

6

key: riiq_2

waa la naqliyay ✓

1

de: grind (up)

2

hm: 3

3

lx: riiq

4

pd: (riiqay)

5

ps: v1=tr

6

key: riiq_3

waa la naqliyay ✓

La riiqay.

waa la naqliyay ✓

1

riiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax riiqmay noqosho (badar, dhuxul iyo wixi lamida). 2. Neef xoolaad wax caato la socon waayey noqosho.

2

riiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la riiqay ahaansho (badar, dhuxul iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] ground up (of charcoal)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) la laayay co curdaaduqaha laga dhigay ah.

2

riiqan: (tilmaame) budaysan ah; ridqan oo jidhiidh laga dhigay ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: ground up (of charcoal)

2

lx: riiqan

3

pd: (riiqnaa)

4

ps: adj-der

5

key: riiqan

waa la naqliyay ✓

1

(Riiqid-da)

2

1. Dhuxul budlin oo khad ka samayn.

3

2. Burburin; budlin; budayn.

4

3. Baabbi'in; xasuuqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg riiq³.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) aad u layn oo xasuuqid. Dh: xasuugid, baabbi'in.

2

riiqid-da: (magac, dhedig, keli) budo ka dhigid: riigis ku samayn. Dh: budlin, burburin, budayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magic, dhedig, keli) eeg riigid.

waa la naqliyay ✓

agg. - degaandeg ah.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qaadasho (da); dib u gurasho (da).

waa la naqliyay ✓

(Shigo) NFD Euphorbia somalensis Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Barriiqa-da)

2

Addin xoog u sibibixday ama xoog loo weecshey xarriiqda ama raadka jiidan oo uu dhulka u yeelo; xoog u weecasho ama u joogsasho.

waa la naqliyay ✓

1

barriiqo¹: m.dh (-ooyin, m.l) Raadka uu wax sabiibixday dhulka ku reebo.

2

barriiqo²: f.mg3 (-qday, -qatay) Ku b.: wax meel sibiibix ah ku sidbasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) Ku b.: wax meel sibiibix ah ku sidbasho. m.f.dh, barriiqasho.

waa la naqliyay ✓

v. slip, fall over

waa la naqliyay ✓

-bariiqday / bariiqatay: (v) slide involuntarily aftd lose one's foothold; slip (islip)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) meel dhiidhi ama dhiiqo ah caguhu ha kuu ordeen oo midiba meel ha aaddo. Malkada dhiiga ah buu awrkii ku barriiqduu ku jabay. Dh: sinbiriirixo, silbo.

2

barriiqo -da: (magac, dhedig, keli) lugta oo dhinac u siblata. Bariiqday oo bowdada ka jabay, waa loo bal tiriyaaye.

waa la naqliyay ✓

1

de: slip, fall over

2

lx: barriiqo

3

pd: (barriiqday)

4

ps: v3b=

5

key: barriiqo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ku c.: fal cid lagu canaadayo ku kicid. la-mid: cariigso.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ku c.: fal cid lagu canaadayo ku kicid. m.f.dh, cariiqsasho. la-mid: cariigso.

waa la naqliyay ✓

v. provoke, do something out of spite

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg cariigso.

waa la naqliyay ✓

1

de: provoke, do s.t. out of spite

2

lx: cariiqso

3

pd: (cariiqsaday)

4

ps: v3a=

5

xe: Dont provoke me!

6

xv: Ha i cariiqsan!

7

key: cariiqso

waa la naqliyay ✓

1

(Farriiqa-da)

2

Gantaal biyabbiyo ah oo yar oo xoog u soo baxda.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: farriiq¹ (1).

waa la naqliyay ✓