rigrigayn

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bidhbidhlayn.

m.f.dh eeg rigrigo².

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta codka rugrugta.

m.f.dh eeg rigee.

rigrig¹: m.l Tolmo lagu celceliyo, la adkeeyo. la-mid: rigrigo.

rigrig²: f.g1 (-gay, -gtay) Weel rigrigo afka kaga tolid.

(fal) rigrig u samee.

rigrig-ga: (magac, lab, keli) tolmo tidic ah oo weel geerkii lagu sameeyo. Rigrig adag u samee afka dhiisha si daboolku u qabto.

-ta: (magac, dhedig, keli) ciqaab figo ah u xidhid. Dh: figayn.

miigayn-ta: (magac, dhedig, keli) miigo u beerid. Miigayntu way fiican tahay haddaan xayawaanku faqan. Dh: miigays.

(Rigriga-da)

Tolmo isdhaafdhaaf ah oo weelasha afkooda ama alaabo serjigeed lagu sameeyo oo dillaaca ka dhawrta; daruur.

rigrigo¹: m.dh 1. la-mid: rigrig 1. Tolmo isdhaafdhaafsan oo weelka afkiisa lagu sameeyo si dilaaca looga ilaaliyo. 2. Dagaal weyn oo lagu hoobtay.

rigrigo²: f.g3 (-gtay, -gatay) Weel rigrig ku tolasho.

f. n. hem, bound edge

-da: (magic, dhedig, keli) tolmo is dhaafdhaaf ah oo weelasha afkooda ama alaabo kale serjigeeda lagu sameeyo oo dilclillaacca iyo rifanka lagaga ilaasho. Dh: daruur, rigrig.

de: hem, bound edge

lx: rigrigo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: rigrigo

-ta: (magac, dhedig, keli) siigo kicin, boodh iyo omos kicin oo siigo abuurid.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlabdanabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

m.dh 1. (fiisikis) Xadaynta gariirrada ay leedahay hir gudbani, si gariirku ugu dhaco sallax keliya. Tusaale ahaan, kaaha birlab-danabeed waa dhaqaaqa hir gudban. 2. (fiisikis) Yaraynta maayadda unugga Foolt, taas oo ka dhalata tuulmidda maxsuullada ka soo baxa falgalka kiimikaad.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanka midig ka bilaabid; xagga midig joogsasho gaar ahaan kolka geela la lisayo. Geela midigayn ayaa lagu lisaa. Dh: midigays.

midigayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax ka qaadasho aan la ogayn oo wax laga qaato xoolo la isku aaminay.

midigayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof si hoos ah oo sedbursi la socdo wax u siin. Dh: gacanmidigayn.

rifrifan¹: f.mg1 (-fmay, -fantay) Timo, dhogor, derin, xaashi iyo wixi lamida, wax rifrifmay noqosho.

rifrifan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Timo, dhogor, waraaqo iyo wixi lamida, wax la rifrifay ahaansho.

f.g2 (-geeyay, -geysay) Weel rigrigo u yeelid.

v. hem; bind

(fal) rigrigo u yeel.

de: hem; bind

lx: rigrigee

pd: (rigrigeeyey)

ps: v2b=tr

key: rigrigee

m.f.dh eeg rigrig².

-da: (magac, dhedig, keli) walax ama weel afkiisa tolmo tidic ah ku samayn; afka ka adkayn tolmo afka kaga tolid. Masaftani rigrigid bay u baahan tahay.

(tilmaame) kolba dhan u maroorsan ah; waxyaalo badan oo wada gembisan ah.

La tigtigay.

f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Weel wax la tigtigay ahaansho.

der. [adjective] cinched, tied tightly; lock-stitched

-tigtignaa / tigtignayd: (adj) pulled tight; stiffened (istifanidh); drew tight ~ togtogan, giigsan

(tilmaame) ah wax dhaqdhaqaaq loo diiday. Alaabbtu way tigtigan tahay.

de: cinched, tied tightly; lock-stitched

initial: t

lx: tigtigan

pd: (tigtignaa)

ps: adj-der

key: tigtigan

-ka: (magac, lab, keli) wax la tolayo afafka dhuudhdhuuban ka jeexjeexid oo serjiyadooda simid.

m.dh la-mid: rinjiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ranji marin; ranjiyeyn. Dh: renjiyayn, ranjiyayn.

rinjiyayn-ta: (magac, dhedig, keli) caleen shaah ku darid. Dh: ranjiyayn, renjiyayn.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

m.dh (fiisikis) Hab lagu raadiyo dhakhsaha uu hal xaddi doorsoome isla beddelo xaddiga doorsoome kale. Tusaale ahaan baabuur baa socday fogaanta x1 ilaa x2 waqtiga u dhexeeya t1 ilaa t2. Xawaare celceliska babuurku waa (x2-x1)/(t2-t1) oo loo qori karo Dx/Dt, taas oo x ay u tagantahay isbeddelka x ee waqtiga t.

Differentiation

-ta: (magac, dhedig, keli) si miririg ah u dhaqdhaqaaqid oo u socsocosho. Illaa saaka uun baa miririglayn lagu jiraa. Dh: xuuraan, agaguug, miririglays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhulka dushiisa, si xoog ah u ordid oo cagaha dhulka la dhicid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabargoynta iyo baabi'in wax jiray.

m.f.dh eeg rifrifan². la-mid: rifrifnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) taagtaagnaan oo wax la rifrifay ahaan.

m.f.dh eeg rugruglee.

(Tigtignaan-ta)

Wax tigtigan ahaan.

m.f.dh eeg tigtigan. la-mid: tigtignaansho.

vl. n. state of being tied up tight ~ cinched

(tilmaame) wax tigtigan ahaan. Dh: xidhxidhnaan.

de: state of being tied up tight ~ cinched

initial: t

lx: tigtignaan

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: tigtignaan

m.f.dh eeg bigee. la-mid: bigays (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) bislayn shaah; shaah karin. Bigaynta shaaha adaa igu dhaama.

(Birayn-ta)

1. Neef xoola ah gowricid.

2. Bir ka dhigid.

m.f.dh eeg biree.

-ta: (n) the act slaughtering; slaughter (islootar) ~ gawricis

-ta: (magac, dhedig, keli) neef xoolo ah gawricid. Birayn ba wuu u diiday haka dhamo bakhtiye wanku. Dh: xalaalayn.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

m.dh (naxwe) Curiyayaal loo kala saaro kooxkoox hadba sida ay isugu dhowyihiin naxwe ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ergo ahaan qof cid kale ugu dirid; qolo farriin gaar ah u gee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gacmaha oo gadaal u xidhan, beerka u jiifin. Dh: miigayn, figays.

(Firayn-ta)

1. Firo u yeelid.

2. (turub) warqad badka dhigid, muujin.

m.f.dh eeg firee.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fidhayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax la fuushan yahay ama la wado dib u celin. Faras aan firayn baran lama fuulo waligaa. Dh: celin. Li: kaxayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) adoo ordaya ama cararaya fidho kicin. Dh: fidhayn.

firayn-ta: (magac, dhedig, keli) turubka, warqad badka lagu ciyaarayo, dhigid oo muujin. Dh: firays.

(Iimayn-ta)

Iin u yeelid.

m.f.dh eeg iimee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar iyo iin u yeelid.

(Iiqayn-ta)

Ciriiri gelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) guri, gaadhi iyo wixii la mid ah, qofka gala ama isticmaala lacag ka qaadid.

(fal) beer habka miigaynta ah u beer. Beertu waa dhoogee miigay. Dh: miigee.

(Mirayn-ta)

1. Miro bixin, soo saarid, dhalid.

2. Miraha heesta tirin, qaadid.

m.f.dh eeg miree.

-ta: (magac, dhedig, keli) heesta midheheeda tirin; maanso allifid. Dh: mudhayn, curin, midhays.

mirayn -ta: (magac, dhedig, keli) midho bixin; miro soo saarid. Dh: mudhayn, dhalid, midhays.

m.f.dh eeg qiree. la-mid: qarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef muur ah raro saarid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax uuna falin ama uu ahayn ku masabidid. Dh: qadaf.

ribayn-ta: (magac, dhedig, keli) dareere jaamid is haysta ka dhigid. Malmalku qayb ayuu ka yahay ribaynta tawaadda.

La riiqay.

riiqan¹: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Wax riiqmay noqosho (badar, dhuxul iyo wixi lamida). 2. Neef xoolaad wax caato la socon waayey noqosho.

riiqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Wax la riiqay ahaansho (badar, dhuxul iyo wixi lamida).

der. [adjective] ground up (of charcoal)

(tilmaame) la laayay co curdaaduqaha laga dhigay ah.

riiqan: (tilmaame) budaysan ah; ridqan oo jidhiidh laga dhigay ah.

de: ground up (of charcoal)

lx: riiqan

pd: (riiqnaa)

ps: adj-der

key: riiqan

La riiray.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Weel, maro iyo wixi lamida wax la riiray ahaansho.

der. [adjective] patterned, cut (according to a design); fat

(tilmame) mid la riiray.

de: patterned, cut (according to a design); [fig.] fat

lx: riiran

pd: (riirnaa)

ps: adj-der

key: riiran

La riixey; meeshii hore laga durkiyey.

riixan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax, wax la riixay noqosho.

riixan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la riixay ahaansho.

riixan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax, wax la riixay noqosho. m.f.dh, riixmid.

riixan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la riixay ahaansho. m.f.dh, riixnaan.

der. [adjective] pushed; put off

(tilmaame) la riixay ah; meeshii hore laga durkiyey ah.

riixan: (tilmaame) hoos u riixan; u diisan.

de: pushed; put off

lx: riixan

nt: riixan (riixmay) [v1=inch]

pd: (riixnaa)

ps: adj-der

key: riixan

m.f.dh eeg rugee.

-ta: (magac, dhedig, keli) rug ka dhigid ama rug u samayn.

rugayn-ta: (magac, dhedig, keli) isku tubbarid iyo habayn loo yeelo odhaahda.

(fal) siigo kici, bidi. Dh: boodhee, siigee.

Numeration