rifniin

-ka: (magac, lab, keli) biifitaan ku samayn. Biifniin waxba ka qaadi waayey waa weelala aan wax badan la maydhin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg riqitaan.

-ka: (magac, lab, keli) riixitaan wax la riixo. Riixniin baan halkan ku keennay gaadhiga.

riixniin -ka: (magac, lab, keli) cadaadis wax hoos loo riixo.

riixniin -ka: (magac, lab, keli) duugitaan wax lagu sameeyo. Riixniin ma lagu dayey bararka lugta.

(Iniin-ta)

Abuur yar oo adag; lafta miraha; hal ciid ah ama badar ama wixii kaloo sidaas u yar.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

m.dh (-no, m.l) Mirta ay dhirtu ka abuuranto. la-mid: iniix.

f. n. grain, seed

-ta: (n) [iniino-ha] seed (siidh); nut (nat); pip (pip)

-ka: (magac, lab, keli) subagga burcadka ah ee mar soo baxa. Dh: burcad.

iniin-ta: (magac, dhedig, keli) laf yar oo ku jirta midhaha dhexdiisa.

cf: daafi

de: grain, seed

lx: iniin

pd: (-ta)

ps: n1-f

key: iniin

حَبَّة

-ka: (magac, lab, keli) geed dhexe ay xooluhu cunaan. Geedkaa biniinka ah hasha daaqaysa soo celi.

biniin -ka: (magac, lab, keli) iftiin yar oo aad mooddo inuu sii bakhtiyayo. Biniin yar ka dhex muuqda godka.

(Ciniin-ka)

(nin) aan dumarka u tegiddooda karti u lahayn, aan u galmoon.

ciniin¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin¹, cinniin¹.

ciniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) Nin aan dumarka u galmoon karin noqosho. la-mid: caniin², cinniin².

m.l (-nno, m.dh) Nin aan dumarka u galmoon karin, u tegiddooda aan karti u lahayn. la-mid: caniin, cinniin.

m. n. sterile, sexually impotent man

-ka: (n) a man incapable of sexual intercourse; impotent (impotant); sterile (isteeral): infertile or barren man

-ka: (magac, lab, keli) noole lab ah oo dhibaato ka haysato xubnaha taranka oo aan wax dhali karin; lab aan dhannayn oo galmoodka aan karin. Dibigaasi waa ciniin. Dh: xiniin.

de: sterile, sexually impotent man

lx: ciniin

nt: ciniin (ciniinay) [v1=inch]

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: ciniin

diniin¹: m.l la-mid: diddin¹.

diniin²: f.mg1 (-nay, -nayd) la-mid: diddin².

v. drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

-ka: (magac, lab, keli) socodka dareeraha aant badnayn ee qunyar u soconaya.

a: dindin

de: drop from a container (e.g., the last drops of liquid)

lx: diniin

pd: (diniinay)

ps: v1=intr

key: diniin

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

(Iftiin-ka)

Waxa u salka ah aragga oo aan la'aanti wax la arki karin; if; ilays; bidhaan; kaah.

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga.

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho.

iftiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Kaah wax lagu arki karo. 2. Wakhti si fiican wax loo arki karo oo qorraxdu soo baxayso ama dhacayso.

iftiin²: m.l (-nno, m.dh) (fiisikis) Sii deynta kaaha ka imanaya walax saxarradeedu nuugeen tamar, iyagoo gaadhaya xaalad kacsan, kaddibna ku noqday xaalad tamar hooseysa markii ay sii daayeen kaaha birlab-danabowga. m.f.dh, iftiimid.

iftiin³: f.mg1 (-imay, -intay; -imi) Wax kaah yeelasho. m.f.dh, iftiimid.

Illumination

m. n. light; enlightenment

iftiin v. give light, shine

name-unisex light; enlightenment

-ka: (n) light (laayt), —iftiin -iftiimay / iftiintay: (v) emit light; illuminate (iluumaneyt); shine (shaayn); lighten (laayten),

(tilmaame) mugdi iyo madow la'aan. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Li: mugdi.

iftiin -ka: (magac, lab, keli) ilays meel mugdi ah siraada oo wax lagu arko.

نور، ضياء، ضَوْء

(Isniin-ta)

Maalinta u dhexaysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

m.dh Maalinta u dhexeysa axadda iyo talaadada.

f. n. Monday (third day of the Somali week)

-ta: (n) Monday (man dheey); Mon

-ta: (magac, dhedig, keli) ayaamaha toddobaadka, midda saddexaad ee u dhexaysa Axadda iyo Talaadada.

bw: Arabic

cf: maalin

de: Monday (third day of the Somali week)

lx: Isniin

pd: (-ta)

ps: n0-f-time, n2-f

key: Isniin

m.l la-mid: kiniini

-ka: (magac, lab, keli) daawo iniino laga dhigo. Dh: kiniini.

(Siniin-ta)

Sanuun; ur.

m.dh.w eeg sano.

f. n. unpleasant ~ musty smell

siniin [feminine] n., pl. years

(adj) long-time or longtime (loogi-teeym)

-ta: (magac, dhedig, keli) sanuun; urta dufanka, Siniin subaq baa kaa soo uraysa. Dh: ur.

siniin-ta: (magac, dhedig, keli) neef aan weyd ahayn. Lax siniin leh ayaa loo loogay iyaga.

siniin: (falkaabe) sannado ka hor dhacay. Siniin miniin wixii dhacay maanta maxaa soo celiyey?

m.l (-nno, m.dh) Imbili dhexda dun laga gashay oo carruurtu ku ciyaarto.

(Winiin-ka)

1. Safan yar.

2. Finan yaryar oo madaxa (dhalada) ka soo baxa.

m.l 1. Safan yar. 2. (-nno, m.dh) Fu- ruuruc dhalada madaxa ka soo baxa.

Spin

m. n. rash ~ small pimples on the scalp

winiin m. n. small ray fish ~ stingray species

-ka: (magac, lab, keli) safan yar.

winiin -ka: (magac, lab, keli) furuuruc dhalada madaxa ka soo baxa.

(Xiniin-ta)

Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuuskuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

xiniin¹: m.l Nin ama neef lab ah oo hal xiniin leh.

xiniin²: m.dh (-nyo, m.l) Labada qanjir, oo ugaxda qaabkeeda leh, oo qooraha ku jira, oo biyaha laboodka sameeya, middood; raayaha middood.

xiniin³: m.dh (-nyo, m.l) (cilmiga naflayda) Labada kuus-kuus ee xubin nimeedka ah oo sameeya shahwada, soona saara hormoonka ragga (androojin) oo ku xiran hormoonno kale (goonadotrofiinis) oo laga soo daayo qanjir dhiiqa bitwitariga.

f. n. testicle; testicles

xiniin m. n. man ~ animal with one testicle

-ta: (n) [pl. xiniinyo] testicle (tas-tikal)-, scrotum (iskaroo-tam) ~ xaniin

-ka: (magac, lab, keli) lab xiniin qudha leh. Dh: ciniin, circir.

xiniin-ta: (magac, dhedig, keli) laba qanjidh oo buurbuuran oo harag jilicsan ku dahaadhan midkood oo sameeya shahwadda laboodka kana mid ah cawrada ragga haddii labadaa xininyood labka laga saaro bohon ayuu noqdaa oo ma dhalo. Awr xiniin laga saaray bohon buu noqdaa. Dh: dhikil Wa: xiniinyo, dhikilo.

خُصْيَة، بَيْضَةً

-ka: (magac, lab, keli) bididitaanka wax aanad hubin. Bidniin wax kuma qiyaasi kartid.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) noole ama wax baad leh bididitaankiisa. Bidniin markay kari weyday bay shimburtu geedka ku degtay Dh: duulniin, lalniin, haadniin.

bidniin -ka: (magac, lab, keli) rifmitaanka timaha. Bidniinkii wuu ka joogsaday timihii gabadha, Dh: rifniin.

-ka: (magac, lab, keli) wax qurxin. Bilniin uma baahnoo, Ilaah baa bilic siiyey.

bilniin-ka: (magac, lab, keli) bidhitaanka wax sare loo qaado. Bilniin ma karayee jüidniin aan ku qaado. bilo: (fal) bil dhalo oo dayax buuxa aayar aayar isu baddel. Bishii bilataay bil khayr.

-ka: (magac, lab, keli) hurinta dab yar. Dh: daarniin, dhidniin, hurniin.

birniin -ka: (magac, lab, keli) eeg bidhniin.

cinniin¹: m.l la-mid: ciniin¹.

cinniin²: f.mg1 (-nay, -ntay) la-mid: ciniin².

-ka: (magac, lab, keli) meel gufayn.

cufniin -ka: (magac, lab, keli) walax, adkayn oo wax cufan ka yeelid.

-ka: (magac, lab, keli) dafitaanka wax la dafo.

(Digniin-ta)

War ama si kale oo la isugu sheego ama la isugu baaqo cabsi ama wax kale oo soo socda ama laysla maaggan yahay, si laysaga ilaaliyo oo looga dhawrsado.

digniin¹: m.dh la-mid: digid.

digniin²: m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

caution, warning

vl. n. warning, alert, alarm

-ta: (n) warning (wooning); caution (kooshan) ~ taxadar

Ammonizione

Warning

Avviso; ammonizione

Notice; warning

-ta: (magac, dhedig, keli) wargelin ama sii sheegid wax dhici doona iyadoo halis soo socota, cid lagu baraarujinayo. Dh: ogeysiis.

de: warning, alert, alarm

lx: digniin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: digniin

إباء، رفض

m.l la-mid: dilid.

-ka: (magac, labs, keli) eeg dilid.

-ka: (magac, lab, keli) fiditaanka iyo baahista war iyo wax la mid ah.

vl. n. error, mistaking, making a mistake; delusion

de: error, mistaking, making a mistake; delusion

lx: gafniin

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: gafniin

-ka: (magac, lab, keli) hufidda lafteeda.

m.l 1. Abuuritaanka ay wax abuuranyihiin. 2. Habka xoolaha loo ilaaliyo. la-mid: jirriin.

vl. n. existence, being; staying

-ka: (n) existence (igziistansi); being (biiying); actuality (akjuwaalati), entity (errtali) ~ jiritaan

-ka: (magac, lab, keli) marka laga gurayo geedo ee loo banaynayo si wax looga beero.

a: jirriin

de: existence, being; staying

lx: jirniin

pd: (-ka)

ps: vn-m

key: jirniin

(Kufniin-ka)

Kufid.

m.l la-mid: kufid.