Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Ridiq-a)

2

Wax ridqan ka dhigidda.

waa la naqliyay ✓

1

ridiq¹: m.l 1. R. ah: cajiin. 2. la-mid: ridqid.

2

ridiq²: f.g1 (-dqay, -diqday; -dqi) Badar cajiimid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-dqay, -diqday; -dqi) Badar cajiimid. m.f.dh, ridqid.

waa la naqliyay ✓

v. grind

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (v) grind (garaayndh); mince (minsi); crush (karaash)

waa la naqliyay ✓

(fal) budo ka dhig. Dh: shiid.

waa la naqliyay ✓

1

bw: raqad

2

de: grind

3

lx: ridiq

4

nt: ridiq (a) [vn-m]

5

pd: (ridqay)

6

ps: v1=tr

7

key: ridiq

waa la naqliyay ✓

1

(Riiq-da)

2

Inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon, iyadoo aan la xiiqin; karasho.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: m.dh Adkeysiga loo yeesho orodka muddo dheer. la-mid: riir².

3

riiq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

riiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Iligga intiisa cirridka ku dhex-jirta. 2. Birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex-geliyo.

2

riiq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Badar cajiimid. 2. Dhuxul budlin si khad looga dhigo. m.f.dh, riiqid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. roots of the teeth

2

riiq: [feminine] n. stamina, distance an individual is able to run without exhaustion

3

riiq: v. grind (up)

waa la naqliyay ✓

-ay/day: (n) grind to produce an ink

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax baabi'i: dad xasuuq. Dh: laa.

2

riiq: (fal) budo ka dhig: badar jiriir ka dhig. Dh: budli, budee.

3

riiq: (fal) dhuxul qoyan oo meel ku xoq oo khad ka dhig.

4

riiq-a: (magac, lab, keli) meel kooban oo sida gombiska u dhisan oo hadhuudhka aan la jallayn lagu shubo.

5

riiq-a: (magac, lab, kelli) iligga intiisa cirridka ku dhex jirta.

6

riiq-a: (magac, lab, keli) birta faaska inteeda dhuuban ee daabka la dhex geliyo.

7

riiq-da: (magac, dhedig, keli) inta la ordi karo iyadoo aan la xuurtoon ama la xiiqin. Dh: karasho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) biyo dhoobo miidhan ah. Dh: dhoobo, libiq, dhiiqo. Li: xareed.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dhoobo qoyan oo aad u jilicsan. Ninka leebka kugu ganay, marbuu libin haleelaa, adna nidiq cantuugtaa. Dh: lidiq.

waa la naqliyay ✓

1

(Ridid-da)

2

1. Dhulka ku sii deyn.

3

2. Kufin.

4

3. Tuurid; ganid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabbad ganid oo tuurid. Rididda rasaasta ha ku degdegin.

2

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dawlad ama masuul xilka ka qaadid oo xoog ku casilid. Dh: casilid.

3

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ama tuug wax uu qaatay ka reebid

4

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo sharci la'aan lagu haysto badbaadin.

5

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel sare yaal shalwid oo meesha uu yaal hoos uga dhaadhicin.

6

ridid-da: (magac, dhedig, keli) raaricin oo wax laalaada ka dhigid.

7

ridid-da: (magac, dhedig, keli) shidid oo dab ka dhalin. Rididda madagtu waxay u baahan tahay xirfad.

8

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax gacanta lagu hayo dhulka ku si dayn.

9

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel taagan oo qotoma riixid oo dhulka ku tuurid.

10

ridid-da: (magac, dhedig, keli) ilig jebin oo meeshiisa ka faaruqin.

11

ridid -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq si darandoorri ah iskaga dabadhaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (muus.) Dhawaaq si darandoorri ah iskaga dabadhaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (muus.) Dhawaaq si darandoorri ah iskaga dabadhaca.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ridid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: risqi.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] daily bread ~ share; livelihood

waa la naqliyay ✓

-a: (n) means of support; livelihood (laayfli-huud); living (liiving); food (fuudh); subsistence (sab-sis-tansi); sustenance (sas-ta-nansi); maintenance (meeyn-ta-nansi) ~ risqi, quud, calaf

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) arsaaqda Ilaahay makhluuqa ku arsaaqo. Risiq Eebbe kuu qoray cidi kaama horjoogsato. Dh: irsaaq, calaf, kimis, risqi, arsaaq.

2

risiq -a: (magac, lab, keli) wixii wax laga dheefo oo dhan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: daily bread ~ share; livelihood

3

lx: risiq

4

pd: (-a)

5

ps: n-m-col

6

see: risqi

7

key: risiq

waa la naqliyay ✓

(fal) wax adke ah oo afka kuugu jira ilkaha ku ridiq. Burburso nacnaca oo kaalay seexo. Dh: jajabso.

waa la naqliyay ✓

(fal) hilib ridiq oo budo ka dhig. Hilibki waa la soo duqadeeyey

waa la naqliyay ✓

(fal) ridiq oo daqiiq ka dhig. Budo innoo midd aan shuuro ka dhigannee. Dh: ridiq, daqiji.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhagax la dhac, ku tuur; tuuryee.

2

shiid: (fal) ridiq; buday; daqiiji.

3

shiid: (fal) biyo, bad, iyo wixii la mid ah, hoos u gal; quus.

4

shiid -ka: (magac, lab, keli) dhar gaar ah oo midabyo badan leh, qiimihiisu na badnayn oo dumarku qaato; baati.

5

shiid-ka: (magac, lab, keli) labo dhagax oo isku dulwareega oo badarka lagu daqiijiyo.

6

shiid-ka: (magac, lab, keli) tuuryayn; dhagaxtuur.

waa la naqliyay ✓

1

a: ridiq

2

de: grind

3

lx: raqad

4

pd: (raqday)

5

ps: v1=tr

6

key: raqad

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) koob yar oo dheeh leh oo koobasha wax lagu cabbo ugu yar. Bidhiq bay wax iigu shubeen gaajo igu beerye. Dh: afkulibidh, haaf, biriq.

2

bidhiq-da: (magac, dhedig, keli) gantaal xoog leh oo ay dhaliyaan daruuraha da'ayaa oo ololaya. Dh: danab, jac, wiriq, biriq.

3

bidhiq -da: (magac, dhedig, keli) nin dhallinyaro ah oo xarrago badan.

waa la naqliyay ✓

1

diqdiq¹: m.l la-mid: diqdiqo¹.

2

diqdiq²: m.l Wadiiqo yar oo cagta dadku samayso, oo isku xirta laba guri ama guri iyo beer.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada dhow degdeg u cadhoodka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) bildhaan kol keliya ishu qabatey oo hadana qarsoontay. Dh: bilig.

waa la naqliyay ✓

raidir, v. - qalafin; qalafsan; adkayn

waa la naqliyay ✓

/raydhin/ (n) farda fuulka (tabta fardaha loo fuulo).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ridan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ridiq². la-mid: ridiq¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of mashing or grinding shiidid, cajimid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) shiidid oo budo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ridqid.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid.

waa la naqliyay ✓

1

diq¹: m.l.kh 1. Raad badan. 2. D. ah: meel wax badan la dagganaa oo ciiddeedu xumaatay. 3. D. ah: biyo dhadhankoodii iyo urtoodii isbeddeleen.

2

diq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Ku d.: meel cagta ku badin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida). 2. Ka d.: wax aad u nicid. 3. D. ah: weel buuxa in kale ku ciriiriyid. m.f.dh, diqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daaqa ka baxa meel la degganaa oo lagu raagay. Iyaba waa diqowdaa haddaan la isu diidayne. Dh: dikh.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1 . Wax hoos u sii deyn. 2. Qof jago ama dhibco ka qaadid. 3. Xabbad, waran iyo wixi lamida gannid. 4. Wax wax kale dul saarnaa ka tuurid. 5. Ka r.: dugaag ama tuug wax uu sito ka dhigid. 6. Ku r.: xoolo ama dad jid ay maraan ku hagaajin. 7. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin si wax ku jira loogala soo baxo. 8. Isha ka r.: arrin xalkeeda asiibid. 9. Dib u r.: arrin fulinteeda dib u dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-day, -dday) 1. Wax hoos u sii deyn. 2. Qof jago ama dhibco ka qaadid. 3. Xabbad, waran iyo wixi lamida gannid. 4. Wax wax kale dul saarnaa ka tuurid. 5. Ka r.: dugaag ama tuug wax uu sito ka dhigid. 6. Ku r.: xoolo ama dad jid ay maraan ku hagaajin. 7. U r.: meel ama weel gudihiisa wax gelin si wax ku jira loogala soo baxo. 8. Isha ka r.: arrin xalkeeda asiibid. 9. Dib u r.: arrin fulinteeda dib u dhigid. m.f.dh, ridid.

waa la naqliyay ✓

v. put (down), drop; throw; shoot, fire; remove

waa la naqliyay ✓

1

/ridh/ rid of;(v) ka takhalusid (ka bixid, iska-tuurid).

2

get rid of ~ ka takhalusid.

3

good riddance ~ ka takhalusid fiican, oraah muujisa ku farxidda wax laga takhaluso (baga).

waa la naqliyay ✓

-ay/een/nay: (v) 1. shoot (shuut); fire (faayer). Ex: laba xabadood buu riday; he fired two shots. 2. drop (daroop). Ex: nalka dhulka ha ku ridin; don't drop the light-bulb on the floor. 3. put in (put in) Ex: boorsadayda iigu rid; put it in my bag. 4. make someone fail an examination

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xabbad gan oo tuur.

2

rid: (fal) dawlad ama mas'uul xilka ka qaad. Dh: casil, dhaadhici.

3

rid: (fal) dugaag ama tuug wax qaatay ka reeb. Waraabaha laxda ka rid.

4

rid: (fal) dad ama duunyo sharci la'aan lagu haysto badbaadi.

5

rid: (fal) wax meel sare yaal shalaw oo meesha uu yaal hoos uga dhaadhici.

6

rid: (fal) raarici oo wax laalaada ka dhig. Go'a garbaha ka kala rid.

7

rid: (fal) shid oo dab ka dhali. Madagta innoo rid aan dab shidannee.

8

rid: (fal) wax gacanta ad ku hayso dhulka ku sii daa.

9

rid: (fal) wax meel taagan oo qotoma riix oo dhulka ku sii daa.

10

rid: (fal) ilig jebi oo meeshiisa ka faaruqi. ridaami: (fal) wax culus hore u tuur.

waa la naqliyay ✓

1

de: put (down), drop; throw; shoot, fire; remove

2

lx: rid

3

pd: (riday)

4

ps: v1=tr

5

key: rid

waa la naqliyay ✓

v.tr., ka eri, ka badbadi; get rid of a boy, ambi.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

biiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dhasha sagaarada. 2. Qof aad fuley u ah.

2

biiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Cabsi dareemid. 2. Macluul iyo tabardarro la kulmid. m.f.dh, biiqid.

waa la naqliyay ✓

m. n. baby ~ young dikdik (antelope); coward

waa la naqliyay ✓

a: (n) not so brave; chicken-hearted; coward (kaawardh) ~ fulay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) intii hore ka naaqusan oo ka yaraw. Dadkii way kala biigeen.

2

biiq-a: (magac, lab, keli) qof aad u fudud oo cabsi badan; qof hooskiisa ka carara. Dh: fuley.

3

biiq-a: (magac, lab, keli) magaca sakaarada loo yaqaan marka ay yaryar tahay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: sagaaro

2

de: baby ~ young dikdik (antelope); [fig.] coward

3

lx: biiq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: biiq

waa la naqliyay ✓

pron., subj: someone, anybody

waa la naqliyay ✓

(pronoun) somebody (sam-baadhi)-, someone (sam-wan) Ex: meeshaan cidi ma joogtaa? is there someone here? meeshaan cidi ma joogto; nobody is here

waa la naqliyay ✓

1

de: someone, anybody = cid + -i; Contrast: cidna 'nobody'

2

lx: cidi

3

ps: pro-subj

4

key: cidi

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ceego.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Didmo geyeysiin (xoolo, ugaar iyo wixi lamida.). m.f.dh, didin. la-mid: dudi.

waa la naqliyay ✓

v. disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to flee in panic; scare away (iskeer a-weey); stampede (istaan-piidhy, frighten (faraay-teri) ~ bajin . Ex: xoolaha ha didin; don't scare the flocks

waa la naqliyay ✓

(fal) noole degganaansho ku jooga baqa geli.

waa la naqliyay ✓

1

de: disperse, scare (off), scatter, cause to bolt ~ stampede

2

lx: didi

3

pd: (didiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: didi

waa la naqliyay ✓

1

(Diiq-a)

2

Doorada keeda lab; diyaad lab; diig.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: m.dh 1. Cunto, dhar iyo wixi lamida aan badnayn oo loo geeyo ummul, aroos, qof jirran iyo wixi lamida. 2. Allabbari dad isu keenaan. la-mid: diiqo.

3

diiq³: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid.

waa la naqliyay ✓

1

diiq¹: m.l 1. la-mid: diig (-qaq, m.l) Digaagga kiisa lab. 2. Kalluun yaryar oo gudguduudan. 3. Ciriiri. 4. D. ah: si dhib leh.

2

diiq²: f.mg1 (-qay, -qday) 1. Wax sii yaraansho, sii liciifid. 2. U d.: cid dhibaataysan wax ugu deeqid. m.f.dh, diiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. give charity, give a gift

2

diiq m. n. cock, rooster

3

diiq m. n., loc. cramped place, narrow and uncomfortable position

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rooster (ruus-tar); cock (kok); male chicken

waa la naqliyay ✓

1

(I) Gallo;

2

(E) Cock

3

(S) Diiq (S. c. m.; Dig)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aqal cusub oo aroos ah ama maqaam iyo meel culimo joogto, u gee hadyad waxtar leh. Dh: dhibaadi.

2

diiq-a: (magac, lab, keli) dareen xaalad cidhiidhi ah. Dh: cidhiidhi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin. m.f.dh, fidin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch, spread something out, expand

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) spread (ispareed); stretch (istareej) ~ balaari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax duubnaa, kala bixi. Fidi gogosha ha lagugula fadhiistee. Dh: baahi, fitaaxi, ballaadhi, faafi. Li: laab, duub.

2

fidi: (fal) dhiib oo tebi. Qalinkaa ii soo fidi. Li: celi.

3

fidi: (fal) shaaci oo dad badan gaadhsii. Diinta fidi ajir baad heliye. Dh: tebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch, spread s.t. out, expand

2

lx: fidi

3

pd: (fidiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fidi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ day: (v) strip or cut away the skin: pare (peer); peel (piil); shell (sheel) diir, dhil, finjil, murxi

2

fiiq -ay/day: (v) clean with broom or brush; sweep (swiip)~ xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori, bir iyo wixii la mid ah, afka hore u dhuub. Qalinka caaradiisa aad u fiiq. Dh: qor.

2

fiiq: (fal) meel, qashin iyo wixii la mid ah, ka xaadh. Dh: xaar, xaadh, duug, har.

3

fiiq: (fal) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxi ama ka gur. Dh: diir.

4

fiiq: (fal) indho aan wax arkayn caadka saaran ka qaad oo qal. U fiiq odayga isha. Dh: bixi, qal.

5

fiiq: (fal) (ku ~) tilmaan oo farta ku taag. Meesha dawgu yahay farta ugu fiiq. Dh: tilmaan.

6

fiiq-a: (magac, lab, keli) buur iyo wax lamid ah, taagga ugu dheer. Dh: kug, taag. Li: gun.

7

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) caano ama biyo ama shaah, inta dibnaha loo dhaweeyo awoodda hawada ku soo qaad. Dh: fiiqsi, fuuqsad.

8

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) codka siidhiga ama walxaha la afuufaa bixiyaan ee foodhida u eg.

waa la naqliyay ✓

(fal) niyad sami wax u bixi; daacadnimo wax ugu deeq. Dh: hannee.

waa la naqliyay ✓

1

(Idif-ka)

2

Timaha salxaanyaha korkooda ka baxa oo wejiga ku soo dhowaada; foodshareer.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Timaha wejiga ku soo dhawaada oo salxanyada korkooda ka baxa. 2. I. ah: qof bar yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

m. n. fringe (hair)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) timo ruuxa salxanyaha leh ka soo baxa oo wejiga soo yareeya. Naag idif leh buu guursaday Ilyaas. Dh: foodjareer.

2

idif -ka: (magac, lab, keli) xanuun xoolaha badhkood ku dhaca oo caato ka dhiga.

waa la naqliyay ✓

1

de: fringe (hair)

2

lx: idif

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: idif

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) la adeegsado kolka maqasha geela, lo'da ama baraarka la kaxaynayo ama la iska leexinayo. Waysha idig ku dheh saca yaanay nuugine. Dh: idigso.

waa la naqliyay ✓

Aan wax ka maqnayn; dhan; giddi; ebyoon; kur-.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dlaa, -dlayd) Wax aan wax ka maqneyn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dlaa, -dlayd) Wax aan wax ka maqneyn ahaansho. m.f.dh, idlaan.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Idil

waa la naqliyay ✓

num., [adjective] all, complete, whole, entire

waa la naqliyay ✓