retro — Macnaha & Turjumaada

pref. - horkabe tilmaama dib, gadaal.

waa la naqliyay ✓

/metrow/ (n) tareenka dhulka hoose mara.

waa la naqliyay ✓

s.m. mitir.

waa la naqliyay ✓

métro, n.m. - Tareenka dhulka hoostiisa mara.

waa la naqliyay ✓

agg. - xusni leh; mugdi ah, iftiin yar.

waa la naqliyay ✓

s.m. - muraayad.

waa la naqliyay ✓

1

(Daar-buruc) N Aloe pirottae Berger. Liliaceae.

2

N Aloe retrospiciens Reynolds & Bally. Liliaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasu-damer) S,C Zaleya pentendra (L) Jeffrey. Aizoaceae.

2

S,N Amaranthus retroflexus L. Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

/reraspekt/ in retrospect;(n) dib-u gocasho (dib u eegid sidii wax u dhaceen).

waa la naqliyay ✓

1

-day / yey: (v) waters ebbing at low tide; ebb (eb); recede (ri-siidh); retrograde (ret-ra-grayd)

2

caari: -ga: (n) low water; low tide; ebb tide

3

soo caariyey / soo caarisay: (v) driven ashore by the tide

waa la naqliyay ✓

1

Retroattivo

2

Retroactive

waa la naqliyay ✓

1

Retro

2

Back

waa la naqliyay ✓

retrousser, v. - sare u jeedid; kor u jeedin

waa la naqliyay ✓

retrouver, v. - dib u helid

waa la naqliyay ✓

rétrograde, adj. - dib u jeedin; dib u socod; xagga dambe; dambeeya

waa la naqliyay ✓

rétrograder, v. - gaabin; yarayn; tartiibin.

waa la naqliyay ✓

rétroviseur, n.m. - muraayadda ku dheggan muraayadda shukanta lagu arko baabuurta dambe

waa la naqliyay ✓

1

de: DH [digraph letter of the Somali alphabet] Voiced post-alveolar retroflex stop; can be double, but is not spelled as such; changes to R when not the first consonant in most dialects

2

lx: dha'

3

pd: (-da)

4

ps: n-f

5

key: dha'

waa la naqliyay ✓

s.m. - qalabka carrogeddinta.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhex, bartame.

waa la naqliyay ✓

agg. - midigeed.

waa la naqliyay ✓

avv. - gadaal, dib.

waa la naqliyay ✓

agg. - dhexdhexaad; labeeb.

waa la naqliyay ✓

/petral/ (bre) gas (ame) (n) baasiin (batrool).

waa la naqliyay ✓

Batrool

waa la naqliyay ✓

prêtre, n.m. - wadaadka

waa la naqliyay ✓

1

(Reerya-da)

2

Heeryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: heeryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. mat tied on a camel's back underneath the load

waa la naqliyay ✓

1

de: mat tied on a camel's back underneath the load

2

lx: reeryo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: heeryo

6

key: reeryo

waa la naqliyay ✓

1

retard, n.m. - daahday; daahid (ta-akhur)

2

enr etard - goor dambe; wakhti dambe

waa la naqliyay ✓

(see delay).

waa la naqliyay ✓

/ritayar/ (v) 1. hawl-gabid (shaqo ka fariisi, da' darteed) 2. ka tegid (meel kale u bixid) 3. dib-u gurasho 4. sariir aadid (seexasho).

waa la naqliyay ✓

1

retiré, v. - keli-nool; aan la wehelin; kelinimo;

2

retiré du monde - cidla ku noolaasho; qofka aan jeclayn in dad kale la noolaado

waa la naqliyay ✓

v.i., dib u joogso, ka tag, caari; retire from business, dantaa ka tag; v.tr., (take from) ka qaad.

waa la naqliyay ✓

/ritoort/ (v) jawaab-celin lala soo boodo (deg-deg u jawaabid).

waa la naqliyay ✓

/ritern/ (v) 1. soo noqosho (soo noqod) 2. soo celin (dib-u celin) 3. faa'iido (ribix).

waa la naqliyay ✓

n., soo noqod, -ki; v.i., soo noqo, soo laabo, ku laaban; v.tr., dib u sii, celi, iska celi, heli, soo heli.

waa la naqliyay ✓

s.m. - qaadasho (da); dib u gurasho (da).

waa la naqliyay ✓

s.m. - masrax.

waa la naqliyay ✓

s.f. - kaadimareen.

waa la naqliyay ✓

s.m. - diiwaan, rejiistar.

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. dembiile (ah), eedeysane (ah).

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) nafta ku beeg oo kula baxso; nafta kula carar.

waa la naqliyay ✓

1

être, v. - jirid; ahaan

2

étant - jiritaan; jira.

3

être plus nombreux - ugu badnida ahaan

4

être utile - faa'ido leh

5

être debout - taagnaan

6

être dessous - hoos jiifsasho.

7

être, n.m. - jiritaanka; ahaanta

waa la naqliyay ✓

(ettogrammo) s.m. - boqol garaammo.

waa la naqliyay ✓

s.m. - uurjiif.

waa la naqliyay ✓

/hirow/ (n) halyeey, geesi, aar.

waa la naqliyay ✓

n., nin diiran; be a hero, diiranaw.

waa la naqliyay ✓

agg. - madow.

waa la naqliyay ✓

avv. laakiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Rara-da)

2

Wadajirka gogosha wax lagu raro; reeryo.

waa la naqliyay ✓

1

raro¹: m.dh.u 1. Gogol caws ka samaysan. 2. Laba kuus oo baruur ah oo dhabarka gorayada ku yaal oo subag la isku daweeyo laga shiilo.

2

raro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Xamuul gaadiid saarasho.

waa la naqliyay ✓

1

raro¹: m.dh.u 1. Gogol caws ka samaysan. 2. Laba kuus oo baruur ah oo dhabarka gorayada ku yaal oo subag la isku daweeyo laga shiilo.

2

raro²: f.g3 (-rtay, -ratay) Xamuul gaadiid saarasho. m.f.dh, rarasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. load something for shipment (for one's own benefit)

2

raro: [feminine] n. camel's load

waa la naqliyay ✓

-rartay / raratay: (v) ship or load for oneself

waa la naqliyay ✓

agg. - dhif ah, macduun ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha rar ka saaro.

2

raro -da: (magac, dhedig, keli) maryo la isku toltolo oo muurka looga hoosaysiiyo rarka iyo xadhkaha raradhawrtana laga sarraysiiyo kana yar weyn.

waa la naqliyay ✓

/rir/ (n) 1. gadaal (xaga gadaale); dabada. (v) 2. korin (xannaanayn) 3. lugaha dambe gadaal u taagid (sida faraska).

waa la naqliyay ✓

n., dambays, -ki, guutada dabadeeda; (raise up) dhis; (educate) kori.

waa la naqliyay ✓

/rii-dhu/ (v) dib-u-samayn (mar kale samayn).

waa la naqliyay ✓

1

(Reer-ka)

2

1. Nin iyo naag isu dhaxa iyo carruurtood; xaas.

3

2. Cid meel deggan; qoys; jees.

4

3. Cid laga tirsan yahay; hayb.

5

4. Jilib; qolo; tol.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro, m.l) 1. Laba qof oo isqaba iyo ubadkood; qoys. 2. Dhawr qoys oo wadaaga dhalasho ama degaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ro, m.l) 1. Laba qof oo isqaba iyo ubadkood; qoys. 2. Dhawr qoys oo wadaaga dhalasho ama degaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. family, household; home; lineage, clan, tribe, nationality, ethnic group, folk

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) family (faamili); clan (kalaan); tribe (tareeyb)

waa la naqliyay ✓

1

Famiglia

2

Family

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoys; xaas: raas, qoys.

2

reer -ka: (magac, lab, keli) dad qoysas badan ka kooban oo meel wada deggan; hal jabad wada deggan. Reerkii Raaso yaallay xalay roob baa ku da'ay. Dh: jees.

3

reer -ka: (magac, lab, keli) dad isku hayb ah: dad abtir wada wadaaga; qabiil lagu abtirsado. Dh: qolo, qabiil, jilib, tol.

waa la naqliyay ✓

1

de: family, household; home; lineage, clan, tribe, nationality, ethnic group, folk

2

lx: reer

3

pd: (-ka)

4

ps: n1-m

5

xe: Did you come from a large family?

6

xv: xaas

7

key: reer

waa la naqliyay ✓

أُسْرَة

waa la naqliyay ✓

1

(Reja-da)

2

Rajo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: rąjo.

waa la naqliyay ✓

f. n. hope, expectation

waa la naqliyay ✓

-rajada: (n) hope ~ see alsi [eeg] rajo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo lab oo hooyadii dhimato. Dh: agoon.

2

rejo -da: (magac, dhedig, keli) ku niyadsamaan wax iman doona oo niyadda laga saadaaliyo in sida aad doonayso uu noqon doono; filasho wax waanaagsan la fisho. Rejo weyn baa laga qabaa in shirku guulaysto.

waa la naqliyay ✓

1

a: rajo

2

de: hope, expectation

3

lx: rejo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: rejo

waa la naqliyay ✓

s.m. - seeb.

waa la naqliyay ✓

s.f. - shabag; gool.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dhuqus, xus (diimeed).

waa la naqliyay ✓

agg. e s.m. - run (ah), dhab (ah).

waa la naqliyay ✓

/viitow/ (n) 1. diidmada-qayaxan (v) 2. diidmada-qayaxan saarid (awood-diidmo u isticmaalid).

waa la naqliyay ✓

s.m. - codka qayaxan, fiito.

waa la naqliyay ✓

véto, n.m. - diidmada qayaxan (codka ay dawladaha waaweyni awoodda u leeyihiin.)

waa la naqliyay ✓

1

(Xera-da)

2

1. Meegaar dhagax ah ama ood ama qoryo, oo xoolo ama wax kale loo dhigo; derbi wareegsan oo illin laga galo leh; mooro; siibad.

3

2. Meel dugsiga ka weyn oo xertu wax ku barato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meegaar dhagax ah ama ood ama qoryo, oo xoolo ama wax kale loo dhigo; derbi wareegsan oo illin laga galo leh; mooro; siibad. 2. Meel dugsiga ka weyn oo xertu wax ku barato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meegaar dhagax ah ama ood ama qoryo, oo xoolo ama wax kale loo dhigo; derbi wareegsan oo illin laga galo leh; mooro; siibad. 2. Meel dugsiga ka weyn oo xertu wax ku barato.

waa la naqliyay ✓

Enclosure

waa la naqliyay ✓

f. n. enclosure for stock, corral; fold, pen; camp, encampment; garage, hangar

waa la naqliyay ✓

-xerada: (n) corral (ko-raal); fence (feens); stall (istool); pen (pen); enclosure (en-kalow-shar); camp (kaamp). Ex: xerada qaxootiga; the refugee camp

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meegaar dhagax, ood ama qoryo ah oo xoolo ama xayawaan kale loo oodo. Dh: mooro, siibad. Wa: xerooyin.

2

xero-da: (magac, dhedig, keli) degaan biyo iyo baad la dhigo oo si ku meelgaadh ah ay u galaan dad socsocodkooda iyo maamulkooda u madax bannanayn. Qaxootigii xero cusub ayaa loo furay.

3

xero -da: (magac, dhedig, keli) meel dugsiga ka weyn oo xeri wax ku barato una hoyado.

4

xero-da: (magac, dhedig, keli) saldhigga ciidanka iyo xaasaskoodu galaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: sariibad, siibad

2

de: enclosure for stock, corral; fold, pen; [ext.] camp, encampment; garage, hangar

3

initial: x

4

lx: xero

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

syn: mooro

8

key: xero

waa la naqliyay ✓

مُعَسْكَر مُخيَّمٍ

waa la naqliyay ✓

Eber

waa la naqliyay ✓

Eber

waa la naqliyay ✓

/zirow/ (n) eber.

waa la naqliyay ✓

s.m. - eber.

waa la naqliyay ✓

zéro, n.m. - Eber.

waa la naqliyay ✓

n., goobaabin, -ti.

waa la naqliyay ✓

agg. - kale.

waa la naqliyay ✓

s.m. - xiddig.

waa la naqliyay ✓