Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

Lantana viburnoides 10, Leucas sp = Gillett et al 22217, 22488 40, Lippia carviodora 10, Ocimum basilicum 10, 0. prob. spicatum 01

waa la naqliyay ✓

1

(Reexaan-ta)

2

Nagaar la beero oo udgoon; (ama riixaan).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: riixaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. aromatic herb species

waa la naqliyay ✓

Lippia carviodora 10

waa la naqliyay ✓

1

(Rihan) All. Som. Ocimum basilicum L. Labiatae.

2

S Ocimum canum Sims. Labiatae.

3

C Ocimum spicatum Defl. Labiatae.

4

N Ocimum tomentosum Oliv. Labiatae.

5

C Lantana viburnoides (Forsk) Vahl. Verbenaceae.

6

C Lippia carviodora Meikle. Verbenaceae.

7

S Lippia dauensis (Chiov) Chiov. Verbenaceae.

8

S Becium obovatum (E.Mey) N.E.Br. Labiatae.

9

May Endostemon ctenoneurus R. Harley. Labiatae.

10

May Endostemon tenuiflorus (Benth) Ashby. Labiatae.

11

C Leucas minimifolia Chiov. Labiatae.

12

C Sphaeranthus ukambensis Vatke & Hoofm. Compositae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) aromatic plant

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nagaadh la beero oo udgoon. Reexaan udgoon iyo ramaas baad u eegtahay.

waa la naqliyay ✓

1

a: riixaan

2

de: aromatic herb sp.

3

lx: reexaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f

6

key: reexaan

waa la naqliyay ✓

Jeexniin ku yaal; la jeexay; dillaacsan; dhanbalan.

waa la naqliyay ✓

1

jeexan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax dillaacay noqosho.

2

jeexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax dillaacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

jeexan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay; -xmi) Wax dillaacay noqosho. m.f.dh, jeexmid.

2

jeexan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax dillaacay ahaansho. m.f.dh, jeexnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] torn, split, cut

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dillaacsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: torn, split, cut

2

lx: jeexan

3

pd: (jeexnaa)

4

ps: adj-der

5

syn: dillaacsan, dhanbalan

6

key: jeexan

waa la naqliyay ✓

Si wanaagsan u cad ama u muuqda; aan madmadow ku jirin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la qeexay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax la qeexay ahaansho. m.f.dh, qeexnaan.

waa la naqliyay ✓

Defined

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] clear, precise, thorough, analyzed, well-defined

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) si wanaagsan u macnaysanoo u muujisan. Tusaale qeexan ayuu macallinku na siiyay. Dh: cad, fasiran.

waa la naqliyay ✓

1

de: clear, precise, thorough, analyzed, well-defined

2

lx: qeexan

3

pd: (qeexnaa)

4

ps: adj-der

5

key: qeexan

waa la naqliyay ✓

La reebay (ama reebban).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax samayntooda iyo cuniddooda la diiddanyahay ahaansho. 2. Laba xaraf wax shaqal la iskula xiray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Wax samayntooda iyo cuniddooda la diiddanyahay ahaansho. 2. Laba xaraf wax shaqal la iskula xiray ahaansho. m.f.dh, reebnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] left over ~ behind, kept back

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ciddii uu la socday ka hadhsan; aan ka mid ahayn. Dh: hadhsan.

2

reeban: (tilmaame) dib jirta oo laga tegey ah.

3

reeban: (tilmaame) buullaysan oo mag iyo ducaba la siiyay ah. Ninku wuu reeban yahay oo hadduuu caawa dhinto mag ma leh.

4

reeban: (tilmaame) xarako aan lahayn oo sukuun wato ah. Labo xaraf oo wada reeban isma raacann.

waa la naqliyay ✓

1

de: left over ~ behind, kept back Alt sp: reebban

2

lx: reeban

3

pd: (reebnaa)

4

ps: adj-der

5

key: reeban

waa la naqliyay ✓

1

beexaan¹: m.l 1. Dhammaad; idlaad. 2. Kibir.

2

beexaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax dhammaansho. 2. Qof kibrid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yaryarayn oo beexaamin.

2

beexaan -ka: (magac, lab, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: beekhaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Harag ari oo loogu talaggalay in jil laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) harag adhi oo loogu talaggalay in jil laga jeexo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) socod meel dheer gaadhid. Dh: dheerayn, siibasho.

waa la naqliyay ✓

La leexshey; weecsan,

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhinac u weecsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhinac u weecsan ahaansho. m.f.dh, leexsanaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] turned towards oneself; diverted; inclined, leaning

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) curved (keervid), turned (teenidh)-, diverted (di-veertidh)-, deviatory ~ weecsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax dhinac u baydhsan; wax jidkiisii ka weecsan ama la leexshey. Tuulo dariiqa ka leexsan ayaan marti ugu hoyday. Dh: baydhsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: turned towards oneself; diverted; inclined, leaning {C & S}

2

lx: leexsan

3

pd: (leexsanaa)

4

ps: adj-der

5

key: leexsan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Fal samayntiisa la xaaraantinnimeeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Fal samayntiisa la xaaraantinnimeeyey ahaansho. m.f.dh, reebbanaan.

waa la naqliyay ✓

-aa / ayd: (adj) not allowed; prohibited; forbidden (foor-bidhen)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) guursasho oo qoys oday iyo islaan ah samayn.

2

reerayn-ta: (magac, dhedig, keli) inan gudniin fircooni ah qudan furid oo dadabgal u diyaarin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Dab iyo wixi lamida wax damay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] extinguished, spent, turned off (of fire ~ light)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof seexday ah; mid gam'ay.

waa la naqliyay ✓

1

de: extinguished, spent, turned off (of fire ~ light)

2

initial: s

3

lx: seexsan

4

pd: (seexsanaa)

5

ps: adj-der

6

key: seexsan

waa la naqliyay ✓

1

(Reen-ka)

2

1. Cod farax ama xanuun ku yimaada; guux; jibaad; talal.

3

2. (aqal, kd.) fooq; dabaq.

waa la naqliyay ✓

1

reen¹: m.l 1. Cod ay samayso hal dhashay marka ay ilmaheeda nuujin la rabto; dunuunuc. 2. Cod ka soo baxa qof sad u buka; jibaad; taah; talal. 3. Dhawaaq weyn oo libaaxu sameeyo. la-mid: riin¹.

2

reen²: f.mg1 (-eemay, -eentay; -eemi) Hal dhashay, qof buka, libaax iyo wixi lamida reen samayn. la-mid: riin².

waa la naqliyay ✓

1

reen¹: m.l 1. Cod ay samayso hal dhashay marka ay ilmaheeda nuujin la rabto; dunuunuc. 2. Cod ka soo baxa qof sad u buka; jibaad; taah; talal. 3. Dhawaaq weyn oo libaaxu sameeyo. la-mid: riin.

2

reen²: f.mg1 (-eemay, -eentay; -eemi) Hal dhashay, qof buka, libaax iyo wixi lamida reen samayn. m.f.dh, reemid. la-mid: riin.

waa la naqliyay ✓

1

v. grunt, groan

2

reen: m. n. story ~ floor (of a building)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sida hal dhashay u ci'; cod reen ah bixi. reen: (fal) xanuun daraaddii cod taah ah sii daa. Iska reen oo hoos u dhiq. Dh: taah.

2

reen -ka: (magac, lab, keli) olol gaar ah oo hasha dhashay ay samayso gaar ahaan kolka ilmaheeda ay rabto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garsoorka ku gadoobfalid; xaqa ula kac uga baydhid.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax cid na dhib u ah cid kale na xannaanayn u ah samee. Ma idahaynu eexaynaa oo bannaanka ayaan degnaa mise riyahaynu eexaynaa oo buurta ayay nu u guurnaa. Dh: xannaani, eexi, naasnuuji, xig, gacanbidixeedi.

waa la naqliyay ✓

1

(Eexin-ta)

2

Samafal gaar ah (qof u) falid; u turid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg eexi. la-mid: eexis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) tudhaal gaar ah qof ama cid u samayn. Dh: tudhid.

waa la naqliyay ✓

1

(Raxan-ta)

2

(ugaar, dugaag, kd.) in wada socota oo aan kala harin.

waa la naqliyay ✓

1

raxan¹: m.l Hanti. “Reer iyo r. ma leh”; xoolo la dhaqdo.

2

raxan²: m.dh.u Koox dugaag ama ugaar ah oo wada socoda.

waa la naqliyay ✓

1

raxan¹: m.l Hanti. Reer iyo r. ma leh; xoolo la dhaqdo.

2

raxan²: m.dh.u Koox dugaag ama ugaar ah oo wada socoda.

waa la naqliyay ✓

f. n. herd, flock

waa la naqliyay ✓

(Rahan) C Indigofera schimperi Jaub. & Spach. Papilionaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) herd (heerdh); flock (falook) drove (dharoov); brood (buruudh) ~ xayn

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) agabka muurka la saaro ama lagu sido. Awrka raxanka ka fur. Dh: rar.

2

raxan -ka: (magac, lab, keli) geedgaab caleen udgoon leh oo Jimcaha masaajiidda la dhigo lo'duna daaqdo. Dh: riidho.

3

raxan -ta: (magacwadareed) wax isku nooc ah oo wadajir u socda ama u nool sida maroodiga. Dh: raabo, horin, koox, guruub, xayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: herd, flock

2

lx: raxan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: raxan

waa la naqliyay ✓

1

ruxan¹: f.mg1 (-xmay, -xantay) Wax la ruxay noqosho (laan geed, haan caano ku jiraan iyo wixi lamida). la-mid: ruxmo.

2

ruxan²: f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Haan caano ku jiraan wax la ruxay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xmay, -xantay) Wax la ruxay noqosho (laan geed, haan caano ku jiraan iyo wixi lamida). m.f.dh, ruxmid. la-mid: ruxmo.

waa la naqliyay ✓

inch. v. get loosened, become loose; be shaken

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) laan geed, haan caano ku jiraan, wax la ruxay ah

waa la naqliyay ✓

1

de: get loosened, become loose; be shaken

2

lx: ruxan

3

pd: (ruxmay)

4

ps: v1=inch

5

xe: The building got shaken.

6

xv: Daartu wey ruxantay.

7

key: ruxan

waa la naqliyay ✓

La beegay; la miisay.

waa la naqliyay ✓

1

beegan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax la beegay noqosho. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosan noqosho.

2

beegan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax la beegay ahaansho. 2. Wax la buuxshay ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax kale lagu aaddiyey ahaansho. 4. Ku b.: waqti, waqti ku aadan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

beegan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax la beegay noqosho. 2. Ku b.: wax, wax kale ku toosan noqosho. m.f.dh, beegmid.

2

beegan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) 1. Wax la beegay ahaansho. 2. Wax la buuxshay ahaansho. 3. Ku b.: wax, wax kale lagu aaddiyey ahaansho. 4. Ku b.: waqti, waqti ku aadan ahaansho. m.f.dh, beegnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] measured; deserving

2

beegan [inchoative] v. coincide, be expected, fall (on a certain day); be due

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) ahaanshaha wax miisan oo cabbiran. Dh: qiyaasan.

2

beegan: (tilmaame) meel lala eegtay oo shiishka aan lala gefin.

waa la naqliyay ✓

La beeray, la falay oo wax lagu abuuray; tallaalan.

waa la naqliyay ✓

1

beeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro geedo iyo wixi lamida wax baxay noqosho. 2. Ku b.: qof, dareen gaar ah ku abuurmid.

2

beeran²: f.mg4 (-rnaa, rnayd) Miro, geedo iyo wixi lamida wax dhul lagu beeray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

beeran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Miro geedo iyo wixi lamida wax baxay noqosho. 2. Ku b.: qof, dareen gaar ah ku abuurmid. m.f.dh, beermid.

2

beeran²: f.mg4 (-rnaa, rnayd) Miro, geedo iyo wixi lamida wax dhul lagu beeray ahaansho. m.f.dh, beernaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] farmed, planted, cultivated

2

beeran [inchoative] v. get planted

3

beeran [inchoative] v. be conceived (of a child)

waa la naqliyay ✓

-beernaa / beernayd: (adj) farmed (faarmidh); planted, cultivated

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax beeran ama meel beer ku taal. Dhulka beeran baal ka mara.

2

beeran: (tilmaame) ku samaysan, ku abuuran.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / they ... not

waa la naqliyay ✓

1

a: baaney

2

de: she / they ... not + [FOCUS] = baa + ay + aan

3

lx: beeyan

4

ps: focus + vpro + neg

5

key: beeyan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-dnaa, -dnayd) la-mid: caydan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) baahi weyn wax u qaba; caydan.

waa la naqliyay ✓

1

(Deexad-ka)

2

Deexasho

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: deexasho.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. talkativeness

2

deexad [feminine] n. valley

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhul xeebeed bannaan oo badda u dhow. Dh: deex.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg eexee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cid xannaanaynteed ah, cid kalena lurkeed ku jiro yeelid; kan kula mudan ahmiyad siin. Eexaynta ubadkaa sidkaha loo ajalayaaye. Dh: xannaanin, naasnuujin, gacanbidixeedin, eexin.

waa la naqliyay ✓

La feeray.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la feeray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hit, knocked, punched; combed

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof gacanta uu duuban lagu dhuftay; qof la feedhay.

2

feeran: (tilmaame) timo iyo wax la mid ah oo la shanleeyay.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, knocked, punched; combed

2

lx: feeran

3

pd: (feernaa)

4

ps: adj-der

5

key: feeran

waa la naqliyay ✓

1

1. Heeggan.

2

2. (rati, kd.) la heegey.

waa la naqliyay ✓

1

heegan¹: m.l/dh 1. Col yar oo col weyn dib u reeba; raacdareeb. 2. Wax diyaar ah. 3. la-mid: heegmid. la-mid: heeggan¹.

2

heegan²: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax heegan ahaansho. 2. Wax diyaar ahaansho.

3

heegan³: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la heegay ama heegan ahaansho. la-mid: heeggan².

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. Col yar oo col weyn dib u reeba; raacdareeb. 2. Wax diyaar ah. la-mid: heeggan.

waa la naqliyay ✓

reexan