reermaadh

-ka: (magac, lab, keli) saamaynta caajiska iyo hurdadu ay qofka malkisiiyaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg reermaadh.

m.l.u 1. Dadka intiisa magaalooyinka ku nool. 2. R.ah: qof ilbax ah. la-mid: reermagaalo.

m.l.u 1. Dadka intiisa magaalooyinka ku nool. 2. R.ah: qof ilbax ah. la-mid: reermagaalo.

-ka: (magac, lab, keli) qof ilbax ah.

reermagaal -ka: (magacwadareed) dadka intiisa ku nool magaalooyinka ee aan miyi degganayn. Reermagaale caashagay rubadkiisu nugalaa. Li reerbaadiye, reermiyi.

n. phr., genetive: rural, agricultural

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

de: rural, agricultural

lx: beeraad

ps: np-gen

key: beeraad

f.mg1 (-day, -dday) la-mid: jarmaad.

m.l Geela iyo riyaha.

-ka: (magac, lab, keli) geela iyo riyaha.

beerqaad¹: m.l la-mid: beerqaadid.

beerqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid.

f.g1 (-day, -dday) Wax si aad ah uga helid. m.f.dh, beerqaadid.

(fal) aad u dhaxmoo oo qadhqadh awgii wada gariir. Beerqaadnay oo jirbaa, nagu helay bannaane, buul dugsoon nageeyoo cuntana, noo baadhbaadh taga e'.

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) qabaw daran oo la qadhqadho. Beerqaadka waxa iigu wacan, ban cidluu roob igu soo halaye. Dh: qadhqadhyo, qadhqadh, dhaxan, dhardad.

beerqaad -ka: (magac, lab, keli) wax jacaylkiisu aad kuu saameeyo oo ku laabqaada. Beergaadka jacaylka, saw bestay ma noqon Barniyeey. Dh: Laabqaadid.

-ka: (magac, lab, keli) gurxan iyo niyadda ka oohid

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: jarmaadi.

m.dh la-mid: jarmaado.

-ka: (magac, lab, keli) aan rasmi ahayn oo waxa rasmiga ah inta la gaadhayo ama la helayo lagu sii gaadho oo laga sii faa'iidaysto. Dh: kusime, meelkuggaar, kusugo, meelgaar.

m.l Idaha iyo lo'da.

-ga: (magac, lab, keli) idaha iyo lo'da.

m. n. spare part

-ka: (n) spare part ~ isbeerbaarti-ga

de: spare part {N < Eng}

lx: isbeerbaadh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: isbeerbaadh

-ka: (n) 1. city people. 2. —reer magaal -ah: (adj) courteous (koor-tiyas); polite (po-laayt); urbane (ur-beeyn); civilized (siva-laayzidh)

-ha: (magac, lab, keli) qof ama dad baadiye degaankoodu yahay.

m.l la-mid: reermagaal.

-ga: (magac, lab, keli) nooc jinaca ka mid ah oo jidhacduullaanka ka yaryar oo midabkiisu yahay madow casuus xiga godkiisa wuxu ku wareejiyaa ciid iyo biilaha cawska kolka uu socdana wuu is wada dabagalaa oo dhabbe uu maro ayuu samaystaa.

reernagaadi-ga: (magac, lab, keli) godka reernagaadigu dego. Reernagaadi ku dul kuf.

-da: (magac, dhedig, keli) bisha guga ugu barwaaqada badan ee roobku da'o. Dh: barwaaqo, gu'soore, soormaweydo. Li: saranseer.

-ha: (magac, lab, keli) xeel lahaansho.

m.f.dh eeg beerqaad². la-mid: beerqaad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaxan iyo qabow dartii la gariirid. Beerqaadid baa na haysiyo, dhaxanti dayreede.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaxan la beer qaadid.

-ha: (magac, lab, keli) neef diidimo leh.

-da: (magac, dhedig, keli) colaad aad u fogaatay oo aan la is bixin.

heerrimaad -da: (magac, dhedig, keli) dad heerrimaadi dhextaal oo isku cadow ah.

réprimande, n.f. - canaan

m. n., [collective] country folk, rural people, nomads

bw: sp. reer baaddiye

de: country folk, rural people, nomads

lx: reer baadiye

pd: (/ha)

ps: n7-m-col

syn: reer miyi

key: reer_baadiye

m.l.u Dad miyiga ku nool ee aan reer magaalaha ahayn; reermiyi.

m.l.u Dad miyiga ku nool ee aan reer magaalaha ahayn; reermiyi.

(Ceemad-da)

Kiish joonyadda u eg oo wax lagu gurto.

m.dh (-do, m.l) Harag sida jawaanka loo tolay oo lagu gurto badarka, alaabta iyo wixi lamida.

m.dh (-do, m.l) Harag sida jawaanka loo tolay oo lagu gurto badarka, alaabta iyo wixi lamida.

f. n. sack, bag

-ka: (magac, lab, keli) kiish joonyadda u eg oo wax lagu gurto.

de: sack, bag

lx: ceemad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: ceemad

m.dh Gees lo'aad inta la kululeeyey la soo laabay oo diillimo bati ah (macdan) lagu shaqlay oo dhallinta shirta ciyaarta cududda bidix ku xirtaan, balaayo xijaab ah.

-da: (magac, dhedig, keli) gees lo'aad inta la kululeeyey la soo laabay oo diillimo bati ah (macdan) lagu shaqlay oo dhallinta shirta ciyaarta cududda bidix ku xirtaan oo balaayaxijaab ah.

(Eedaad-ka)

1. Aan la mahadin; rafaad; dhibaato; silic; saxariir.

2. Xanuun taah leh.

eedaad¹: m.l 1. Rafaad; silic; saxariir. 2. Xanuun daran.

eedaad²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Rafaad badan la kulmid. 2. Xanuun daran la kulmid.

v. sigh, groan

eedaad m. n. difficulty, hardship; sigh, groan

-ay/day: (v) to utter a deep voice of pain or displeasure: groan (gorown); moan (mown) ~ taah

(fal) gef iyo qalad aad geysatay, cidhibtiisa u dhibtoo; cidhibta dhib aad geysatay eed.

eedaad: (fal) silic iyo saxariir ha ku haleelaan; rafaad iyo dhib lagu mari.

eedaad -ka: (magac, lab, keli) silic iyo darxumo. Waxan eedayeen, eedaad u maray, adigay ahayd Dh: hiirtaanyo, saxariir, silic. Li: badhaadhe, barwaaqo, ladnaan.

eedaad -ka: (magac, lab, keli) xanuun jibaad iyo taah weheliyaan.

(Eeraan-ka)

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

m. n. long walk ~ run; race

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

de: long walk ~ run; race

lx: eeraan

pd: (-ka)

ps: n-m

key: eeraan

(Eersad-ka)

Eersasho.

m.l la-mid: eersasho.

vl. n. cause, reason

-ka: (magac, lab, keli) wax dhacay oo aan wanaagsanayn wax u sababsasho ama u aanayn. Ayaad eersanaysaa, adigaa iska baaqdee. Dh: aanayn.

a: eersasho

de: cause, reason

lx: eersad

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: eersad

m.l la-mid: feerasho.

-ka: (magac, lab, keli) shanlaynta timaha. Dh: feedhad.

-ka: (magac, lab, keli) sida haadka soo hoobad.

heemad -ka: (magac, lab, keli) «u~> u xagaldaacid; u hamrad; u heemasho.

Jeerma?

Goorma? Hadma? Kolma? Waama? Shirma?

question word, time: when?

(fal) goorma? xillima?

de: when?

lx: jeerma

ps: qw-time

see: goorma

key: jeerma

(magac'uyaal) kuma, kee, ayo. Keerma ayaa qaaday alaabtaydii halkan taallay.

(Reemid-da)

Reen soo saarid, ka imaansho.

m.f.dh eeg reen². la-mid: riimid.

-da: (magac, dhedig, keli) cod reen ah bixin; sida hal irmaan ah u ciyid.

/rimaandh/ remand in custody; (v) xabsi ku hayn intaan maxkamadi xukumin ka hor.

-ka: (magac, lab, keli) cuntada habeenki marka la soo hoydo la cuno. Xeraad inaan kaca reero kale adiga oo xay ah. Weligay Xalimay maqal xeerka taa dhigay e. Dh: xiraad.

-ka: (magac, lab, keli) ahaad been, run ha noqonin. War beenaadka ila dhaaf.

m.f.dh eeg beeran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax beermay oo baxay noqosho. Adu qod beermidda allaa hayee.

-ka: (magac, lab, keli) midab geelu yeesho oo isugu jira caddaan iyo guuduud. Maxaa deercad geel hallaaboo dibjireyoo dugaag cunay Deero: magaca gabadh midab cas oo ka deerada ah leh.

m.l 1. E. ah: xumaan la falay eeddeeda qaadid. 2. la-mid: eedqaadid.

-ka: (magac, lab, keli) qof si badheedh ah eed dhabarka ugu rita. Dh: eedxambaar.

(Feeraar-ka)

Kala fogaan; kala durugsan.

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

v. be spread out ~ separate

feeraar vl. n. separation

-ka: (magac, lab, keli) biyo ama wax la mid ah, dul salalid. Dh: seeraar, sabbayn.

feeraar -ka: (magac, lab, keli) kala fogaan, kala durugsanaan.

(Geeraar-ka)

Jaadadka maansada mid kamid ah oo gabayga u dhow kase tixo gaaggaaban.

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin.

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin. m.f.dh, geeraarid.

m. n. Somali epic poem, ballad poetry ~ song (mostly about war)

geeraar v. compose ~ recite a Somali epic poem ~ song

-ka: (n) a Somali narrative poem: epic (epik); ballad (baalad); usually sung by man

(fal) jaadka maansada loo yaqaan geeraar, tiri. Arooska aynu caawa tegeyno ka geeraar. geeraar-ka: (magac, lab, keli) jaad maansada ka mid ah oo sida gabayga loogu luqeeyo.

-ka: (magac, lab, keli) goobta baabuurta iyo matoorada lagu sameeyo ama lagu hagaajiyo. Saakaan geerash geeyey baabuurkaygii.

gerqaad¹: m.l Hoggaaminta wax la hoggaamiyo ama la hor kaco.

gerqaad²: f.g1 (-day, -dday) Wax hoggaamin.

-ka: (magac, lab, keli) hoggaaminta wax la hor kacayo. Dh: gadhqaad.

(Heemaal-ka)

Habsami iyo qaab-wanaag.

m.l 1. Dhiil la culay oo caano lagu garooriyey marka laga shubo murudka ku hara. 2. Qaab wanaagsan oo wax leeyihiin. 3. (-lo, m.dh) Agagaar.

m. n. beauty, beautiful form ~ style