raydabo

pr. n., loc. Baidobow,

(n) Baidobo; capital city of Somali southern region of Bay

cf: caasimad

de: Baidobow, Baydhaba [city in south central west Somalia] Capital of Jubbada Sare region;

lx: Baydhabo

pd: (Baydhaba)

ps: n0-loc

key: Baydhabo

-da: (magac, dhedig, keli) koox, qayb. Dhawr raabo oo kala danbeeyay ayaa i dhaafay: Dh: kook, raxan, horin.

(Reydab-ka)

Geed weynaada oo aan qodax lahayn; wuxuu u eg yahay hareeriga, xabagna waa lee yahay.

m.l Geed hareeriga u eg, qodax lahayn, ubax cad oo udgoon leh, oo laga goosto udbaha aqallada.

m.l Geed hareeriga u eg, qodax lahayn, ubax cad oo udgoon leh, oo laga goosto udbaha aqallada.

m. n., [collective] tall tree species

-ka: (magac, lab, keli) geed weynaada oo aan qodax lahayn; wuxuu u eg yahay hareeriga, xabagna waa leeyahay.

a: raydab

de: tall tree sp.

lx: reydab

pd: (-ka)

ps: n2a-m-col

key: reydab

pr. n., loc. Aynabo [town in north Somalia.]

Caynabo pr. n., [feminine] Aynaba

name-f black. Cf: Caynab

-da: (magac, dhedig, keli) hadal ama fal boob isdaba jooga. Nin kastaa ha dawdabo, sida roobka haw da'o.

(fal) doondoono wax aad rabto helistiisa; wax aad raadinayso, meel kaste ka fiirfiiri. Dh: baadhbaadho.

m.dh (-ooyin, m.l) (fiisikis) Dhaliye danab oo gaar ahaan loogu talagalay in uu dhaliyo qulqul quman.

m.dh (-ooyin, m.l ) (fiisikis) Dhaliye danab oo gaar ahaan loogu talagalay in uu dhaliyo qulqul quman.

Dynamo

name-f dark, black

magac loo baxsho gabadh madaw ama xilli mugdi ah dhalatay.

-da: (magac, dhedig, keli) habdhiska mishiinku ka dhaliyo qulqulka danabka oo ah winiinin iyo weehadsiin duubi gudbiye ah iyo birlabo awood badan oo iyagu dhankooda sameeya bedbirlabeed.

m.l/dh Xaalad nafsaani ah oo qofka ku qasabta waxa uu jecelyahay in uu falo. Tusaale: “Cali naaguhuu handabo ku qabaa”.

m.l/dh Xaalad nafsaani ah oo qofka ku qasabta waxa uu jecelyahay in uu falo. Tusaale: Cali naaguhuu handabo ku qabaa.

(Laqdaba-da)

Mardabo; dhagar; sir; (ama ladqabo).

m.dh 1. Qiyaano; dhagar. 2. la-mid: ladqabo (2).

m.dh 1. Khiyaano; dhagar. 2. la-mid: ladqabo.

f. n. deceit, deception, act of misleading

-laqdabada: (n) deceit (disiit), trick (tiriik), fraud (faroodh), deception (disapshin) ~ khiyaamo

Disonestà

Dishonesty

-da: (magac, dhedig, keli) mardabayn cid kale; dhagridda cid kale. Dh: sirid.

a: ladqabo

de: deceit, deception, act of misleading

lx: laqdabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: laqdabo

(Mardaba-da)

Dhagar; sir; khatal; xeelad; khayaano.

m.dh (-ooyin, m.l) Khiyaamo waqti lumin iyo luggooyo ku jirto; dhagar. la-mid: mardaddabaan, mardaddabo.

m.dh (-ooyin, m.l) Khiyaamo waqti lumin iyo luggooyo ku jirto; dhagar. la-mid: mardaddabaan, mardaddabo.

f. n. betrayal, treachery

-mardabada: (n) deceit (disiit), trick (tiriik), fraud (fa-roodh), deception (disapshan) ~ khiyaamo, laqdabo, khayaano

-da: (magac, dhedig, keli) xeelad ay khiyaamo ku jirto oo lagu sameeyo cid ku aammintay. Dh: dhagar, khiyaano.

de: betrayal, treachery

lx: mardabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: mardabo

(Qardaba-da)

1. Waxyeello; hargaamo; luggooyo.

2. Kalluun magaci.

m.dh 1. Nooc mallayga badda ka mid ah oo aan jurmi weynayn, lehna midab cad iyo dhibco yar yar oo madmadow. 2. Dhibaato qarsoon oo cid loo geysto. 3. la-mid: qartabyo. 4. la-mid: qardabeyn.

f. n. trouble, distress

qardabo [feminine] n. medium-sized fish species

nickname-m trouble, distress. Lit: troublemaker

magac loo bixiyo wiil dhiblaw ah oo hooyadii qardabo iyo gujo ku qaaday kolkuu caloosha ku jiray.

kalluun magacii.

qardabo -da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaq ama gugujin loo geysto qof hurda ama meel iska fadhiya oon diyaar u ahayn. Qoodhi gardabo iska ma dayso. Dh: qardoofo.

f.mg3 (-btay, -batay) Wax hadba dhan u liicid.

(fal) wax hadba dhan u liic.

(Xayaaba-da)

Lakab xalleefsan oo biyaha fadhiya iyo wixii la mid ah, korkooda ku samaysma.

m.dh Lakab qira yar oo fuula hooreyaasha, badanaa dabayshu xarfiso.

f. n., (mass n.): scum

-da: (magac, dhedig, keli) lakab xalleefsan oo doogo ah oo ku dul samaysma biyaha meel ku raaga ama durdur aan gu'in. Dh: saaruq.

xayaabo -da: (magac, dhedig, keli) xayaab ama dahaadh.

de: scum

initial: x

lx: xayaabo

pd: (/da)

ps: n6-f-mass

key: xayaabo

-da: (magac, dhedig, keli) midho shumburada la bah ah oo kuus Kuusan lana cuno inta la karsho. Dh: atar, catar.

(fal) deyro oo miir ama derbi ku wareejiso. Buutada lagu siiyay xayndaabo.

[city in south central west Somalia.]

-da: (magac, dhedig, keli) marada jidhka intiisa hoose qarisa kor u soo qaadid. Dh: xaydasho.

(fal) erey duca ah oo carruurta lagu yidhaa kolka ay higgoonayaan. Habdhabo hooyoy habdhabo. Dh: higgoo.

m.dh 1. Dhib, luggooyo iyo wixi lamida oo cid loo geysto. 2. Weyddiin badan oo cid aan wax hayn la weyddiiyo. la-mid: haydaarto.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg haydaar.

f.mg3 (-btay, -batay) Qof khasaare uu geystay qiimaheeda ka qaadid.

(fal) wax waxyeello la gaadhsiiyay mag ka qaado oo waxyeellada gaadhay beddelkeedii hel. Ninka aqalka kaa jiidhay ka magdhabo. magdhane: magac loo bixiyo wiil magtiisu buuxdo oo aanay dhinnayn.

(fal) sakaraad oo wax mawtulgargaro ku jra ahaw. Iska qaldhabo oo tawxiidka ha illoobin.

(Qardhaba-da)

Qalab manqaska u eg.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu siisiibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Qalab yar oo bir ah oo ka kooban laba af oo is qabsata marka la isku riixo oo timaha iyo wixi lamida lagu sii-siibo. 2. Nooc ka mid ah kelbadaha. 3.Manqas.

f. n. scissors, shears; tweezers, pincers

-da: (magac, dhedig, keli) qalab manqaska u eg. Qardhabo ku qabo oo ku soo jiid. Dh: qabato.

Maqas-bireed, birhayle.

cf: manqas {S}

de: scissors, shears; tweezers, pincers

lx: qardhabo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qardhabo

m.f.dh eeg qaydo.

f.mg3 (-atay, -adatay) Cid si aan raadkeeda loo arkin u socosho.

v. cover up one's traces

(fal) raadkaaga farsamo ku qari.

de: cover up one's traces

lx: raadgado

pd: (raadgatay)

ps: v3b=intr

key: raadgado

f.g3 (-saday, -satay) 1. Rakaab gaadiid ku rarasho. 2. Qof gaadiid fuulid.

(fal) rakaab gaadiid raaca ururso. Intuu roobku iman rakaabso

agg. - meereysanaya.

(Raysasha-da)

1. Sidii hore si ka roon oo dhaanta noqosho.

2. Fayoobi helid; bogsasho; doorsasho.

m.f.dh eeg rayso. la-mid: raysad.

-da: (n) recovery (ri-ka-vari) ~ ladnaansho

-da: (magac, dhedig, keli) ka soo kabasho; dhib ama xanuun ku hayey ka soo roonaansho. Dh: raysad, bogsasho, doorsasho..

-da: (magac, dhedig, keli) roob qaaday qabowga ka dambeeya. Dh: qayood.

m.l.w eeg wax.

m. n., pl. things, substances

-waxyaabaha: (n) [plural of wax] things (thingis); items (aay-temis) ~ sheyyaal, walxo. Ex: ... iyo waxyaabo kale... and other things

-ha: (magacwadareed) shay yaal badan oo kala duwan. Dh: waxyaalo

de: things, substances Sg: wax

initial: w

lx: waxyaabo

pd: (/ha)

ps: n8-m-pl

key: waxyaabo

f.g3 (-aantay, -aamatay) Wax xaydaan u samaysasho.

-da: (magac, dhedig, keli) dayr ku wareejiso. Aqalka xaydaamo. Dh: deyro.

-da: (magac, dhedig, keli) marada jiilasho oo tafaha bannayn.

f.mg3 (-btay, -batay) Socod cabsi ku jirto socosho.

m.dh la-mid: mardabo.

-da: (magac, dhedig, keli) seelad ay khiyaamo ku jirto oo lagu sameeyo cid ku aammintay. Dh: dhagar, khatalaad, xeelad.