rayaax

(ereycodeed) lagu asteeyo sanqadh wax badan oo meel kore ka soo daadanayaa sida roobka iyo wixii la mid ah. Roob baa ragagax yidhi.

magac loo bixiyo wiil dhashay iyada oo la oomman yahay dabadeed na uu roob da'ay; waxa kale oo loo bixiyaa wiil meeshii uu ku dhashay Ilaahay rayo ku hadheeyay.

(ayaan, ayuu, ayay, ayaad...)

Baa, (sida: Cali ayaa yimid - Cali baa yimid).

qr.dd la-mid: baa.

qr.dd eeg baa.

class: MARKER

(qurub) xidhiidhiya xubnaha weedha oo la macno ah 'baa'. Raxma ayaa tagtay dugsigii.

(Ayax-a)

Bahal yaryar oo baalal leh, oo tiro badan, oo si daruur la moodo isu raaca oo u duula, oo dhirta iyo beeraha baabbi'iya.

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

m.l.u (cilmiga naflayda) Cayayaan yaryar, oo baalal iyo lix lugood oo labada dambe ka dhaadheeryihiin kana xoog badanyihiin kuwa kale leh, koox koox aad u badan isu raaca oo dhirta iyo dalaggaba waxyeeleeya.

m. n. locust; swarm of locusts

-a: (n) locust (lo-kest)

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

de: locust; swarm of locusts

lx: ayax

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: ayax

vl. pron. you,

(v) you did. Ex: ...ayaad tiri; ... you said

a: baad

de: you + [FOCUS] = ayaa + aad

lx: ayaad

ps: focus + vpro

key: ayaad

(Ayaan-ka)

1. Xoog la moodo inuu dadka u keeno xumaan ama samaan; cawo; hoodo; ul; nasiib;

2. (Ayaan-ta) Qorrax-soo-baxa iyo qorraxdhaca inta u dhexaysa oo iftiinka ah; maalin; dharaar; casho.

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo.

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin.

ayaan¹: m.l Awood qarsoon oo qofka la socota dhalashada ilaa dhimashada qofka, sababna u noqota xumo iyo samo waxa uu la kulmayo; nasiib; hoodo. Tusaale: Dadku kala ayaan badan.

ayaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dharaar iyo habeenkeed; maalin. Tusaale: Ayaan hore ayaan la hadlay Faarax.

pr. n., [feminine] Ayan

vl. pron. I,

ayaan [feminine] n. day; day time

ayaan m. n., [abstract] luck, fate, good fortune

name-f luck, fate, good fortune. Syn: Cawo, Nasiib, Naruuro

-ka: (n) luck (laak); fortune ~ nasiib

ayaan: (suffix): -ing: used to form the present participle of some verbs with pronoun they. Ex: way arkayaan; they are seeing, way barayaan; they are teaching

magac loo baxsho gabadh dhalashadeeda aad loogu farxay ama la filayo inay noqoto nasiib iyo bishaaro fiican.

-ka: (magac, lab, keli) awood qarsoon iyo cawada lagu kala hormaro. Dadku kala ayaan badan. Dh: nasiib, hoodo, cawo, ul, habeen.

ayaan -ta: (magac, dhedig, keli) maalin ama dharaar. Ayaan waliba amuur u gaaray leedahay. Dh: cisho, casho, dharaar.

de: Ayan

hm: 5

lx: Ayaan

ps: name-f

key: Ayaan_5

(tilmaame) ri' cad oo uu caaddaankeedu aad saafi u yahay. Ri'da aybaxa ah innoo soo lis.

(Dayax-a)

Meere yar oo cirka ku sugan oo dhulka 28 maalmoodba kol ku soo meera, isaga iyo dhulka oo wada socdaana ay qorraxda, 12kii biloodba kol ku soo wareegaan.

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

m.l 1. Ife samada sare ku sugan, qooraxda iftiin ka qaata, habeenno dhulka ifiya oo bishii hal mar dhulka ku wareega. 2. Caddo.

Moon

Moon

m. n. moon

name-m moon. Syn: Dayaxo

-ka: (n) moon (muun) ~ bil

magaca wiil inta badan midab madaw ku dhashay oo ay hooyadii ku kabto in uu dayax nuuraya yahay ama wiil geesinimo loo rajaynayo iyo in uu sida dayaxa u caanbaxo.

-a: (magac, lab, keli) meere ka muuqda samada oo dhulka uga dhow meerayaasha intooda kale. Nuurka cadceedda ayuu ka qaataa, biyo hawo toona ma leh, nooluhuna kuma noolaan karo, meelaha hadhka ee caddeedda ka jeeddaaye waa qabow aan looba adkaysan karin, meelaha ay qorraxdu haysaana waa kulayl aan la xammili karin. Dadka taan ka doortaay, dayaxaa la wada tegay, goormaynu duullaa, soo daawannaa?

de: moon

lx: dayax

pd: (-a)

ps: n2a-m

syn: bil

key: dayax

قمر

1. (Gayax-a) Kalluun badeed.

2. (Gayax-da) Aan sidig ahayn; xagjir.

gayax¹: m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

gayax²: m.dh 1. Mullaax mayrax ah oo naasaha geela looga xero si aan qaanku u nuugin. 2. G. ah: hal ilmihii ka dhinteen ama laga qalay oo irmaan oo igarnimo lagu maalo.

m.l 1. Nooc kalluunka badda ka mid ah. 2. G. ah (nirig): aan weli ababin oo caana keliya ku nool.

m. n., [collective] ocean fish species

gayax [feminine] n. milk-producing camel

gayax [feminine] n. tying up the udder of a camel so its young cannot suckle

(tilmaame) wax taagan oo ad adag. Dh: qallaf.

gayax-a: (magac, lab, keli) qadoodi ama meel aan waxba laga sugayn.

(Kayax-a)

Kalluunka badda mid kamid ah; carabi; shirshirto.

m. n. saltwater fish species

-a: (magac, lab, keli) kalluunka badda mid ka mid ah. Dh: carabi, shirshiro. Wa: kayaxyo.

de: saltwater fish sp.

lx: kayax

pd: (-a)

ps: n-m

key: kayax

(Qayax-a)

(badar, miro, kd.) Diirka laga qaaday; hilibka laga qaaday.

qayax¹: m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

qayax²: f.g1 (-xay, -xday; -yixi) 1. Wax diirka sare ka qaadid. 2. Laf hilib ka gurid. 3. Si wanaagsan wax u sheegid.

m.l.kh 1. Q. ah: wax aan qarsoonayn oo si wanaagsan loogu wada jeedo. 2. Wax sida badar, geed iyo wixi lamida oo diirka laga qaaday. 3. Laf hilibkii laga guray.

m. n. shelled (nut), husked (grain, etc.)

qayax v. shell, husk

(fal) madmadowga ka saar oo arrin si fiican u caddee. Wax la qariyo ma fiicnee qayax wixii jira oo dhan. Dh: bayaani, bayaami.

qayax: (fal) dubka ama qolofta sare ka qaad Laanta diir oo qayax. Dh: diir.

qayax -a: (magac, lab, keli) dahaadhka oo laga qaado wax qarsoon. Wax walba qayaxu kuma fiicna. Dh: caddayn, faydid. Li: daboolid.

qayax -a: (magac, lab, keli) iniinaha dhuwanka. Dhunwanka muudso oo qayaxa ururi. Dh: laf.

name-f hope

(Ramah) C Duosperma eremophilum (Milne-Redh) Brummitt. Acanthaceae.

rawax¹: m.l (-xyo, m.dh) Dhul bannaan oo sarreeya dhagaxna leh.

rawax²: f.mg1 (-xay, -xday) Hawl-maalmeed wakhtigeedii dhamaaday ka nasasho tegid.

f.mg1 (-xay, -xday) Hawl-maalmeed wakhtigeedii dhamaaday ka nasasho tegid. m.f.dh, rawaxid.

Reg

(fal) hoygaaga u hoyo kolkaad shaqada dhammayso. Shaqadii waad dhammaysayerawat Dh: hoyo.

rawax-a: (magac, lab, keli) meel banaan quruurux leh oo dhulka kor uga saraysa. Rawaxi ayaan degney. Dh: barrin.

m. n. civilian, unarmed person

-ka: (n) civilian (si-vil-yan); ordinary citizen; noncombatant (nan-kom-baatant) ~ rayid

-ka: (magac, lab, keli) dad shacab ah oo aan askar ahayn; dad caadi ah oo aan hubaysnayn. Dh: shicib, rayid. Li: ciidan.

de: civilian, unarmed person

lx: rayad

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: rayad

(Sayax-a)

1. Qoyaanka roobku dhulka korkiisa ku reebo.

2. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab.

sayax¹: m.l 1. Qoyaanka gabaddanadu keento; dharab. 2. la-mid: sayaxid.

sayax²: m.l (-xyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

sayax³: f.mg1 (-xay, -xday) Wax gabaddano ku qoyid.

m.l (sayaxyo, m.dh) (juqraafi) Dhammaadka fud baraf, kolka herkulku kor uga kaco barta biyuhu ku fadhiistaan, barafkuna uu biyoobo. Loolalka sare sayaxu waa dhacdo sanadeed muhimad weyn leh, oo dhaca gu' walba, waxana ku xiga milmidda barafka iyo ado-barafeedka iyo wabiyada.

Thaw

m. n. wetness caused by rain; dew

(tilmaame) mid wax qoyan meel uu ka gaadhay. Sayax weeye sonkortu ee qaad.

sayax -a: (magac, lab, keli) qoyaanka roobku dhulka kaga tago, ku reebo; qoyaanka aroorta hore dhirtu iyo dooggu yeeshaan, sii ba inta aan cadceeddu soo bixin. Dh: dheel, yaxni, dharab.

cf: dhedo

de: wetness caused by rain; dew

initial: s

lx: sayax

pd: (-a)

ps: n0-m

key: sayax

m.l (-xyo, m.dh) Ciid aad u jilicsan oo aan boor lahayn. la-mid: batuux.

m.l (-xyo, m.dh) Ciid aad u jilicsan oo aan boor lahayn. la-mid: batuux.

Sand

-a: (magac, lab, keli) ciid jilicsan oon dhagac iyo siigo midna lahayn. Daaradda bataax ku shub. Dh: niis, caddaan, tamuux.

m.l (-do, m.l) Baaxadda awrka.

min ka mid ah minanka faala Magiiganaha.

bayaad -ka: (magac, lab, keli) jaad kaalluunka ka mid ah oo aan lahayn jidhif badan. Bayaad ayaanu ku qadaynay maanta. Dh: kalluun.

bayaad -ka: (magac, lab, keli) xaashi cad, baal cad oo aan wax ku qornayn. Warka iigu qor bayaad. Dh: xaashi.

-ga: (magac, lab, keli) timo aan habaysnayn oo baahbaahsan. Timahoo bayaag iyo basaas kala daatay. Dh: bayaayo, falaxfalax.

(Bayaan-ka)

Muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u cad ama u qeexan.

m.l 1. B. ah: muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u qeexan. 2. War qeexan oo aan macnihiisa shaki ku jirin; qaraar; baaq.

m.l 1. B. ah: muuqaal si wanaagsan u muuqda ama u qeexan. 2. War qeexan oo aan macnihiisa shaki ku jirin; qaraar; baaq.

m. n. (adj.): clarity, visibility; explicitness; clear

name-m clear, evident

-ka: (n) manifesto (maana- festo); a public declaration; statement (isteeyt.mant)

-ka: (magac, lab, keli) qoraal si cad wax u sheegaya oo qeexaya ujeeddo gaar ah. Bayaan ayaa laga soo saaray arrintii lagu muransanaa. Dh: go'aan.

bayaan-ka: (magac, lab, keli) muuqaal aan waxba ku gudbanayn oo toos loo arko. Dh: caddaan.

bw: Arabic

de: clarity, visibility; explicitness; [atr.] clear

lx: bayaan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: bayaan

nickname; name-m very light-skinned, blond

-ka: (magacwadareed) carruurta yaryar. Dh: carruur, ciyaal, dhallaan. Li: cirroole.

(Cayaar-ta)

1. Wax kastoo la qabto oo loola jeedo in laga helo farax, reyrreyn iyo qosol, jeel; madaddaalo, kd. (shax, turub, tartan, legdan, laal, ...): dheel.

2. Aan dhab ahayn; kaftan; (ama ciyaar).

cayaar¹: m.dh (-ro, m.dh) 1. Madaddaalo tab iyo xeel loo dheelo leh oo ay dadku waqtiga isku dhaafiyaan. 2. Fal, jaan iyo jiib leh oo ay dhallinyaradu habeenkii waqtiga iskudhaafiyaan. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida. 4. Kaftan aan run ahayn. la-mid: ciyaar¹.

cayaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Madaddaali tab iyo xeel leh waqti isku dhaafin. 2. Fal, jaan iyo jiib leh habeen waqti isku dhaafin. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida ka qaybqaadasho. 4. Kaftan dhihid.

cayaar¹: m.dh (-ro, m.dh) 1. Madaddaalo tab iyo xeel loo dheelo leh oo ay dadku waqtiga isku dhaafiyaan. 2. Fal, jaan iyo jiib leh oo ay dhallinyaradu habeenkii waqtiga iskudhaafiyaan. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida. 4. Kaftan aan run ahayn. la-mid: ciyaar.

cayaar²: f.mg1 (-ray, -rtay) 1. Madaddaali tab iyo xeel leh waqti isku dhaafin. 2. Fal, jaan iyo jiib leh habeen waqti isku dhaafin. 3. Tartan kubbad, orod iyo wixi lamida, ka qaybqaadasho. 4. Kaftan dhihid. m.f.dh, cayaarid. la-mid: ciyaar.

f. n. game, match, sport; dance; play, recreation; joking

cayaar v. play; dance; drill