Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Rasaas-ta)

2

1. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar.

3

2. Saanad; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ammunition, bullet, cartridge; brass

waa la naqliyay ✓

name-m ammunition, bullet, cartridge; brass. Cf: Xabad (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ammunition (am-yuni-shin); bullets (bulitis) ~ xabado, saanad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil laga filanayo geesinimo oo rasaas ama gumuc sidoodii ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) walax ka samaysan naxaas, bir iyo baaruud qarxisa oo lagu dagaallamo oo wax disha. Dh: xabbad.

2

rasaas-ta: (magac, dhedig, keli) biro yaryar oo macdan ah oo lagu taxo qaybta hoose ee shabaagta si ay hoos ugu jiiddo dhinaca ay ku taxan tahay una kala baxsanaato.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ammunition, bullet, cartridge; brass

3

lx: rasaas

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: rasaas

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

1

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

2

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

waa la naqliyay ✓

v. found, establish; base

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cusub unug oo salka u dhig. Asaas urur umadda u adeega. Dh: anbaqaad, bilaw, asaas.

2

aasaas -ka: (magac, lab, keli) bilawga wax kasta oo la unko. Aasaaska guriga adkee si aanu u dhicin. Dh: sal.

3

aasaas -ka: (magac, lab, keli) wixii lama huraan ah. Biyuhu waa aasaaska nolosha.

waa la naqliyay ✓

1

de: found, establish; base

2

lx: aasaas

3

pd: (aasaasay)

4

ps: v1=

5

key: aasaas

waa la naqliyay ✓

1

1. (Basaas-ka) Jaasuus.

2

2. (Basaas-ta) Dufan la is marsho kolka la waayo, abaarta iyo engegga, timaha iyo wixii la mid ah, ka muuqda.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.dh (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

basaas¹: m.l (-siin/-syo, m.dh) 1. Qof, sir cidi leedahay raadiya, una gudbiya cid kale oo ay dan u tahay. 2. Qof, sir dawladeed raadiya, una gudbiya dawlad kale; sirdoon.

2

basaas²: m.dh Qallaylka, googgo'a iyo midab doorsoonka ku dhaca timaha marka aan muddo dufan la marin.

3

basaas³: f.g/mg1 (-say, -stay) 1. (f.g) Cid sirteeda, cid kale oo ay dan u tahay u gudbin. 2. (f.mg) Timo aan muddo dufan la marin qallayl, googgo' iyo midab doorsoon la kulmid. m.f.dh, basaasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. spy

2

basaas m. n. spy, scout

3

basaas v. get dry skin ~ hair

waa la naqliyay ✓

1

-ka basaasad-da: (n) [Pl. basaasyo-da] spy (ispaay); informer (infoor mar); mole (mool); undercover agent ~ jaajuus, tiftif

2

basaas: -ta: (n) the state of lacking the natural or normal moisture; dryness (dharaay nes)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xog cid kale, gaar ahaan cadawga, soo ururin. Soo basaas bal waxay leeyihiin. Dh: ogow, jaajuus.

2

basaas: (fal) dufan la'aan, timahaagu ingeeg ha noqdaan; timaha iyo jirka inta dhaashiga la mariyo ha ku cawlaato; dufan la'aani haku dhacdo. Adigana baroor bay indhuhu kula basaaseene. Dh: abaarso.

3

basaas-ka: (magac, lab, keli) ilaalo wax soo ogaata; qof sirdoon ah. Inaad buti iyo basaas tahay, beri hore la noo sheeg. Dh: jaasuus, jaajuus.

4

basaas -ta: (magac, dhedig, keli) cawllida timaha dhaashi la'aan dartii; dufan iyo dux timo aan arag. Baahi iyo basaas baa ka muuqata gabadha.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.dh) la-mid: gas.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) retardation (ri-taar-dheey-shin); growth retardation; dwarfism (dhuwoorafisim) ~ korriimo-xumo

waa la naqliyay ✓

1

(Ramaas-ka)

2

Cagaar durba soo baxa durbana engega oo xooluhu jecel yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws yaryar, jilicsan oo dhulka ka soo baxda marka roobku da'o.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grass species, good for grazing

waa la naqliyay ✓

1

(Ramas) N Cyperus rubicundus Vahal. Cyperaceae.

2

N, S Kyllinga alba Nees. Cyperaceae.

3

S Kyllinga odorata Vahl. Cyperaceae.

4

C,N Mariscus dubius (Rottb.) Hutch. Cyperaceae.

5

C,N Sporobolus ioclados (Trin) Nees. gramineae.

6

C Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

7

N Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) green grass; vegetation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cagaar degdeg u baxa oo degdeg na u engega oo xooluhu jecel yihiin oo burbur u baxa qunka iyo ubaxa uu bixiyo darteed ayaa timahaweenle loo dhahaa. Roobku markuu da'o ee, ramaasku innoo baxo, saw ramadku dhali maayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass sp., good for grazing

2

lx: ramaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: ramaas

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: rasayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg rasayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: rasaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cartridge, bullet, ammunition

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rasaas.

waa la naqliyay ✓

1

a: rasaas

2

bw: Arabic

3

de: cartridge, bullet, ammunition

4

lx: risaas

5

pd: (-ta)

6

ps: n-f-col

7

key: risaas

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xanafta ka baabi'i oo isku sin. Dh: masax

2

xasaas: (fal) dhagaxdaawe masax oo in wax lagu dubi karo u diyaari. Daawaha xasaas intaanad gooshka ku shubin.

3

xasaas -ka: (magac, lab, keli) xasaasad; masaxaad.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Laabis-ka) Qalab dhenged yar oo dhuuban u eg oo inta af laga fiiqo wax lagu qoro; waxaa dhexda kaga jira miiq adag oo ka samaysan dhuxul madow oo la jilciyey oo birbiraysa; qalin-rasaas.

2

2. (Laabis-ta) Laabid.

waa la naqliyay ✓

1

(Macdan-ka)

2

1. Wax kasta oo aan oogo iyo jir lahayn oo dhulka gudihiisa ku jira; wax kasta oo aan dadka iyo nafleyda kale midna ahayn; waxaa kamid ah dahabka, lacagta (qalin), maarta, dheemmanta, birta iyo rasaasta.

3

2. Macdan gaar ah oo sida lacagta u cad oo fudud oo jilicsan oo waxyaalo badan laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasaasayn-ta)

2

1. Rasaas ka dhigid.

3

2. Xabbado ama saanad ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

(Saanad-da)

2

Xabbadaha laga rido qalabka dabka ah oo lagu dagaallamo; rasaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Xabbad-da)

2

1. Saanadda buntukha laga rido middeed; waxay ka kooban tahay fuuq (qashar) baaruudi ku jirto iyo gumuc; rasaas.

3

2. Cudur dadka ku dhaca; waraabow.

4

3. Wax keli ah; mid.

5

4. Iniin.

waa la naqliyay ✓

1

ammaan¹: m.l 1. Nabadgelyo. 2. Qodob yar oo ku yaal buntukha, bistooladda, hubka qarxa iyo wixi lamida oo marka la xiro qaraxa ka ilaaliya rasaasta ama hubka kale. 3. Cad kala bara kuruska geela oo sida badan ceeriinka laga cuno.

2

ammaan²: m.dh Wax wanaagsan oo cid laga sheego. 2. Xoolo hadiyad ahaan loo siiyo madaxda ama boqorrada.

3

ammaan³: f.g1 (-nay, -ntay) Wax wanaagsan cid ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: “Cali, imtixaankii wuu baasay”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Wax kasta oo af fiiqan leh. 2. Nooc warmaha ka mid ah oo af fiiqan leh. 3. Nooc ka mid rasaasta oo af fiiqan leh.

waa la naqliyay ✓

1

darandoorri¹: m.l 1. Nooc ciyaarsiiska ka mid ah oo uu qofka taagani si aan kala go' lahayn cagaha dhulka ula dhaco. 2. D. ah: fal aan si kala go' lahayn u dhaca. 3. dl. darandoorriyid.

2

darandoorri²: f.g/mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. (f.g) Neef geel ah, laba nin hal mar si dhaqso leh u wada lisid. 2. (f.g) Rasaas iyo wixi lamida si aan kala go' lahayn u ridid. 3. (f.mg) Si isdabajoog ah cagaha dhulka ula dhicid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-cyo, m.dh) 1. Xabbad; rasaas. 2. Salka, fuuqa barta fargaddu ku dhacdo. la-mid: gumac.

waa la naqliyay ✓

1

kaddib¹: fk. Dib, dabadeed.

2

kaddib²: m.l.kh K. ah: xabbad qarxi weyday.

3

kaddib³: f.mg1 (-bay, -btay) Rasaas iyo wixi lamida dhici waayid. la-mid: katib.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Qalin qori ah oo dhexda dhuxul madow uga jirto; qalin rasaas. la-mid: laabis.

waa la naqliyay ✓

1

mari¹: m.dh Lax saddex jeer ama ka badan dhashay.

2

mari²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Xarig xooggan soohid. 2. Wadaan ceel biyo uga dhurid. 3. Dufan ama midab wax ku malaasid. 4. U m.: qof wax u akhriyid. 5. U m.: gabay cid u tirsin. 6. Cid rasaas ku layn. 7. Wax goob ku socodsiin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rasaasee. la-mid: risaasayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Buntukh dheer oo qaada 11 (kow iyo toban) xabbadood oo markiiba ay ka dhacdo hal rasaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: rasaasayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-seeyay, -saysay) la-mid: rasaasee.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-do, m.dh) Xabbadaha buntuqa laga rido oo lagu dagaalamo; rasaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh Rasaas koox dad ahi hal mar wada ridaan.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-seeyay, -saysay) Wax xab-bad ku ridid. la-mid: risaasee.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-seeyay, -saysay) Wax xabbad ku ridid. m.f.dh, rasaasayn. la-mid: risaasee.

waa la naqliyay ✓

v. shoot at, bombard

waa la naqliyay ✓

(fal) rasaas ku rid; rasaas ku tuur. Dh: xabbadee.

waa la naqliyay ✓

1

de: shoot at, bombard

2

lx: rasaasee

3

pd: (rasaaseeyey)

4

ps: v2b=tr

5

key: rasaasee

waa la naqliyay ✓

-aasaasaha: (n) founder (fawndhar); establisher ~ bilaabe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) nin bilaabay wax aan hore u jirin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: asaasi.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): basis, basics; basic

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: basis, basics; [atr.] basic

2

lx: aasaasi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

key: aasaasi

waa la naqliyay ✓

أَسَاسِيَ

waa la naqliyay ✓

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Basbaas-ka)

2

Geed la beerto oo dhala miro la cuno oo aad u kulul.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m.l Geed-nagaar la beerto oo dhala miro dhuudhuuban oo kulul oo cuntada lagu darsado. la-mid: bisbaas.

waa la naqliyay ✓

m. n. chili pepper, hot pepper

waa la naqliyay ✓

(Basbas) All.Som. Capiscum annum L. Solanaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) hot pepper (hot pepar); chili (ji-li). Ex: cunto basbaas leh; a peppered food

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) khudradda jaad ka mid ah oo cuntada lagu darsado, dhadhan iyo hah kulul bay leedahay. Barbarida iyo basbaaskaa afka ku guduudiyey. Dh: baribari.

waa la naqliyay ✓

1

a: bisbaas

2

de: chili pepper, hot pepper

3

lx: basbaas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: basbaas

waa la naqliyay ✓

(Asaso) N Osyris lanceolata Hochst & Steud. Santalaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) eeg maraan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geel asoos oo godolkii iyo fayliskii wanaaji.

2

kaskaas: (fal) waxqabad kasta meelmarintiis hannaani oo haldhac iyo habac ka dhawr. Dh: nadaami, habee.

waa la naqliyay ✓

1

(Rabbaas-ka)

2

Boodbood, facle.

waa la naqliyay ✓

1

rabbaas¹: m.l Orod boodbood leh. la-mid: rabbaasid.

2

rabbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Orod boodbood leh samayn (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, jump repeatedly

2

rabbaas vl. n. jump, low jumping

waa la naqliyay ✓

1

(fal) boodbood farxadi ku jirto samee Rabbaas oo laanta ka bood. Dh: boodbood, rable.

2

rabbaas-ka: (magac, lab, keli) boodbood farxadi ku jirto. Rabbaaska iska daa oo fadhiise. Dh: faclayn.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-stay, -satay) Alaab si habaysan isu dul saarasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaabo ama wax kale taallayso; is dul dhigdhigo.

waa la naqliyay ✓

name-m integrity of conduct; reason, good sense; maturity, wisdom

waa la naqliyay ✓

1

(Rasnaan-ta)

2

Wax rasan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rasan. la-mid: rasnaansho.

waa la naqliyay ✓

m. n. something that is dirty ~ messy

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax rasan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: something that is dirty ~ messy

2

lx: rasnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-m

5

key: rasnaan

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (v) splutter (ispalatar); gabble (gaabal); slur (isleer)

waa la naqliyay ✓