raqlayn

m.f.dh eeg dhaqlee. la-mid: dhaqlays.

m.f.dh eeg waaqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) oohin badan ooyid; cod 'waaq' ah ku celcelin.

(Raqay-ga)

Geed qurux badan oo aad u dheeraada oo ganacsiga qiime weyn ku leh; waxaa laga helaa alwaax wanaagsan iyo miro dhanaan oo waxyaalo badan laga sameeyo (dawo, sharbeed, renji, ...) ~ timir hindi; xamar.

m.l 1. Geed dheer, caleemo yaryar, oo dhalo miro quullaha u eg oo dhanaan; xamar. 2. Miraha geedka raqayga.

m.l 1. Geed dheer, caleemo yaryar, oo dhalo miro quullaha u eg oo dhanaan; xamar. 2. Miraha geedka raqayga.

m. n., [collective] tamarind (tree, fruit)

(Ragai) All.Som. Tamarindus indica L. Caesalpinaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) geed qurux badan oo kor u baxa oo midho dhanaan leh. Dh: xamar, timirhindi.

de: tamarind (tree, fruit)

lx: raqay

pd: (-ga)

ps: n2a-m-col

key: raqay

شَجَرَةَ التَّمْرِ الهِنْدِيِّ

m.f.dh eeg aqsee. la-mid: asqayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof aad u oomman ka dhigid.

aqsayn -ta: (magac, dhedig, keli) qof jahadu ka lunsan tahay, ka dhigid.

aqsayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof wareeray ka dhigid. Dh: asqayn.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

m.dh la-mid: jalaysiin.

(Malayn-ta)

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

m.f.dh eeg malee.

-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo

-ta: (magac, dhedig, keli) malo ama talo lagu meel maro keenid. Dh: arrimin, hoggaamin.

malayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin si u suurayn oo u mala'awaalid. Dh: malays qiyaasid. Li: hubid, ogid.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal iftiima ku xidhid.

m.f.dh eeg naqee.

-ta: (magac, dhedig, keli) kala soocid oo inta wanaagsan gaar u dhigid. Dh: miidhid.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

racayn¹: m.dh Kooxayn ama xulid tiro waxyaaleed iyada oo aan loo eegin orsa-naan.

racayn²: m.dh Hormo urur kasta ee uu urur walxood iyada oo aan la tixgelin horsanaanta sida loo kala xushay. Haddii 'r' walxood laga xushay urur 'n' kutirsane leh oo weliba walax kastana la xulan karo mar keliya. Tirada racaymaha kaladuwan waa: n!/[r!(n-r)!] loona qoro nCr ama C(n,r)[r!(n-r)!]Tusaale ahaan, haddi fasal ay ku jiraan 15 arday ay ka dhexeeyaan 5 buug oo keliya, marka buug kasta waa in ay saddex arday wadagaan, inta siyaalo ee loo ratibi karo waa: 15!/[3!(15-3)!] ama 455.

Permutation

(Rajayn-ta)

(ilmo) rajo ka dhigid.

m.f.dh eeg rajee.

m.f.dh eeg rąjee. la-mid: rejeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan filasho; wax soo socda heliddiisa niyadda ku hayn. Rajaynta wanaagsan lagama caajiso. Dh: filitaan. Li: quus.

rajayn-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo rajo ka dhigid.

(Rakayn-ta)

Rako ka dhigid.

La raqdey ama la ridqay.

f.mg4 (-naa, -nayd) Badar wax la raqday ahaansho. la-mid: radqan.

der. [adjective] ground, ground up

(tilmaame) wax budaysan oo shiidan. Daqiiqdu waa gamadi raqdan. Dh: ridgan.

a: ridqan; rw: raqad

de: ground, ground up

lx: raqdan

pd: (raqdanaa)

ps: adj-der

key: raqdan

-ta: (magac, dhedig, keli) neef muur ah raro saarid.

(Rasayn-ta)

Raso ka dhigid; is kor saarsaarid; taallayn.

m.f.dh eeg rasee. la-mid: rasays.

-ta: (magac, dhedig, keli) si habaysan isku dul dhigdhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere weel lagu qiyaasayo aad u buuxin illaa uu hareeraha ka daadanayo.

(Salayn-ta)

Wax sal leh ka dhigid; sal u yeelid; meel qabadsiin.

m.dh eeg salee. la-mid: salays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sal u yeelid.

salayn-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeelid. Dh: saldhig.

(fal) orod gaabis ah ku ordid. Hasha nirigta u qaad ha daba saqlaysee. Dh: raqlay

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) samaynta sanqarta 'bab' oo tilmaamaysa wax xoog iyo dhakhso wax kale loogu dhuftay, iskana soo daba noqday. Ma ul buu derbiga la dhacayaa, bablayntu waa maxay?

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

(Biqlayn-ta)

Biqle samayn; biibbiilayn; jaflayn.

m.f.dh eeg biqlee. la-mid: biqlays, biqle (1).

-ta: (magac, dhedig, keli) labada lugood ee danbe oo wada jira, ku harraatiyid. Dh: jaflayn, biibiilayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

m.f.dh eeg dallee.

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

(Faclayn-ta)

(xoolaha yaryar) orod facle ah, ordid; durdurin; boodboodid; cayaarid, rabbaasid.

m.f.dh eeg faclee. la-mid: facle (2).

-ta: (magac, dhedig, keli) orod facle ah oo ay xoolaha yaryari ordaan, samayn. Dh: durdurin, boodboodid, ordid, ciyaarid, rabbaasid.

m.dh la-mid: fadallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) si fahle ah u socosho. Dh: fahlays.

(Gaafayn-ta)

Diinta Muslinka ka saarid; gaal ka dhigid.

m.f.dh eeg gaalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) gaal ka dhigid; diinta Islaamka ka saarid; qof muslim ah gaal ku sheegid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dabasocodka boholyowgu ku jiro oo lala naqastuuro. Sidii giir lo'aad oo ilmaha laga unuungooyey, oo loo sido gandaalkiisii bay daba gahlaysaaye.

(Hallayn-ta)

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

vl. n. losing; ruining

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

a: halleyn

de: losing; ruining

lx: hallayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: hallayn

m.dh la-mid: hiqhiqlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cod googo'an oo ka dhasha oohin la isku celiyo iyo ciilkaambi.

(Jaflayn-ta)

(xoolo) lugaha danbe wax ku haraatiyid, siiba lo'da.

m.f.dh eeg jaflee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, xagga danbe wax u harraatiyid. Dh: harraati

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka oo aad sabuulka ka dhishid, miidayn, suqusha ka reebtid. Jallaynta hadhuudhku waxay timaaddaa kadib haadin iyo hufitaan badan.

(Kadlayn-ta)

(fardo) kadle orod.

m.f.dh eeg kadlee. la-mid: kadlays.

-ta: (magac, dhedig, keli) orad aan xawaare ahayn oo afarta addin la is weydaariyo.

(Laqbayn-ta)

Kitaab Carabi ku qoran, ardada iyo xerta, af-Soomaali ugu fasirid.

m.f.dh eeg laqbee. la-mid: laqbays.