Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Ramaas-ka)

2

Cagaar durba soo baxa durbana engega oo xooluhu jecel yihiin.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws yaryar, jilicsan oo dhulka ka soo baxda marka roobku da'o.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] grass species, good for grazing

waa la naqliyay ✓

1

(Ramas) N Cyperus rubicundus Vahal. Cyperaceae.

2

N, S Kyllinga alba Nees. Cyperaceae.

3

S Kyllinga odorata Vahl. Cyperaceae.

4

C,N Mariscus dubius (Rottb.) Hutch. Cyperaceae.

5

C,N Sporobolus ioclados (Trin) Nees. gramineae.

6

C Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

7

N Sporobolus spicatus (Vahl) Kunth. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) green grass; vegetation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cagaar degdeg u baxa oo degdeg na u engega oo xooluhu jecel yihiin oo burbur u baxa qunka iyo ubaxa uu bixiyo darteed ayaa timahaweenle loo dhahaa. Roobku markuu da'o ee, ramaasku innoo baxo, saw ramadku dhali maayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: grass sp., good for grazing

2

lx: ramaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-col

5

key: ramaas

waa la naqliyay ✓

ramas, n.m. - xafash aan qiimo lahayn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) retardation (ri-taar-dheey-shin); growth retardation; dwarfism (dhuwoorafisim) ~ korriimo-xumo

waa la naqliyay ✓

(Ramag) S Eragrostis cilianensis (All.) Lut. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

m.l Ciyaar turub (shamboolo, beecshuro iyo wixi lamida) oo qofkii booleystay intii laga rabay in ka yar qabta.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciyaar turub (shamboolo, beecshuro iyo wixii la mid ah) oo qofkii booleystay intii laga rabay in ka yar qabta.

waa la naqliyay ✓

1

(Rasaas-ta)

2

1. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar.

3

2. Saanad; xabbad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xabbad. 2. Macdan ka samaysan naxaas iyo maar. la-mid: risaas.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] ammunition, bullet, cartridge; brass

waa la naqliyay ✓

name-m ammunition, bullet, cartridge; brass. Cf: Xabad (Arb)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) ammunition (am-yuni-shin); bullets (bulitis) ~ xabado, saanad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil laga filanayo geesinimo oo rasaas ama gumuc sidoodii ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) walax ka samaysan naxaas, bir iyo baaruud qarxisa oo lagu dagaallamo oo wax disha. Dh: xabbad.

2

rasaas-ta: (magac, dhedig, keli) biro yaryar oo macdan ah oo lagu taxo qaybta hoose ee shabaagta si ay hoos ugu jiiddo dhinaca ay ku taxan tahay una kala baxsanaato.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: ammunition, bullet, cartridge; brass

3

lx: rasaas

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: rasaas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad geedaha yaryar ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha ku soo baxa roobka oo la jaad ah ramaaska kana baxa meelaha digada leh oo laga qodo badhi la yiraahdo goon. Dh: goon.

2

gocos-ta: (magac, dhedig, keli) kubbadda yar ee taniska iyo ciyaarta gocosta lagu dheelo. Gocos baan ciyaarnaa galab kaste. Dh: gocoso, gucus.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed cawsaad ramaaska u eg oo marka roobku helo habeen keliya ku soo baxa. Dhaga nugulaa ma maxaansugaa baa.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) muddo badan maqnaansho; maqnaansho dheeraada.

2

raagitaan -ka: (magac, lab, keli) jiritaan dheer; noolaansho raagta. Raas adduun iyo ramaas dayreed midna raagitaan ma leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nagaadh la beero oo udgoon. Reexaan udgoon iyo ramaas baad u eegtahay.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) nudub ku kacda xoolaha marka ay ramaaska daaqayaan oo dibbirisa dabadeedna ay dhulka isla dhacaan.

2

xifasho-da: (magac, dhedig, keli) daalid oo rafaad iyo hiinraag mudasho. Dh: cifasho, neeftuurid.

waa la naqliyay ✓

1

hambaas¹: m.l la-mid: hambaasid.

2

hambaas²: f.mg1 (-say, -stay) Ku h.: hawl waqti isku dhaafin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) lumi waqti ama ha dareemin.

2

hambaas -ka: (magac, lab, keli) waqti lumis.

waa la naqliyay ✓

1

(Khamaas-ka)

2

(bil) toomman.

waa la naqliyay ✓

1

khamaas¹: m.l.kh Kh. ah: bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata; toomman.

2

khamaas²: f.mg1 (-say, -stay) Toomman noqosho (bil).

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lunar month of 29 days only (in Somali traditional calendar)

2

khamaas v. be of 29 days (lunar month)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bil toomman noqo.

2

khamaas-ka: (magac, lab, keli) bil labaatan iyo sagaal ku dhammaata. Dh: toomman.

waa la naqliyay ✓

1

(Maxmaas-ka)

2

Wed bunka iyo wixii la mid ah, lagu xammiso.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Birdaawada bunka lagu dubo ama lagu saloolo.

waa la naqliyay ✓

m. n. coffee-roasting pan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel bunka iyo wixii la mid ah lagu dubo, Maxmaas aan bunka ku saloollo noo keen.

waa la naqliyay ✓

1

de: coffee-roasting pan (used to roast or fry coffee beans)

2

lx: maxmaas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: maxmaas

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg raamayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Rabbaas-ka)

2

Boodbood, facle.

waa la naqliyay ✓

1

rabbaas¹: m.l Orod boodbood leh. la-mid: rabbaasid.

2

rabbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Orod boodbood leh samayn (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

v. jump, jump repeatedly

2

rabbaas vl. n. jump, low jumping

waa la naqliyay ✓

1

(fal) boodbood farxadi ku jirto samee Rabbaas oo laanta ka bood. Dh: boodbood, rable.

2

rabbaas-ka: (magac, lab, keli) boodbood farxadi ku jirto. Rabbaaska iska daa oo fadhiise. Dh: faclayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) Dhul ku gurguurasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhulka dushiisa ku gurguuro.

waa la naqliyay ✓

/raamadan/ (n) ramadaan (bisha soon, oo ah bisha sagaalaad ee hijrada).

waa la naqliyay ✓

ramadan, n.m. - Ramadaan; Soon; bisha Muslimiintu soonto.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) Eebbaha naxariistiisu uumiyaha deeqday; magacyada Ilaahay mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: armaa.

waa la naqliyay ✓

amas, n.m. - Raso; Wax la isdul saarsaaray,

waa la naqliyay ✓

1

(Maas-ka)

2

1. Harag la megdeeyey.

3

2. (beer) a) Fil weyn oo aan harame danbe ka soo bixin. b) La falay welise aan wax lagu abuurin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): leather

2

maas m. n., [collective] fallow ~ unplanted land; sterile ~ unproductive soil

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) leather (leether) ~ harag. Ex: kabo maas ah; leather shoes

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beer la rogay oo aad loo jilciyay oo haramo iyo gufiba la salabeeyey Beer maas ah nin leh roobna ugu da'o barwaaqo kama maqna.

2

maas-ka: (magac, lab, keli) dubbe weyn oo dhagaxa lagu jajabsho oo toban kiiloo iyo wax ka culus ah. Nin buur god ka qodayaa maas kama maarmo. Dh: dubbe

3

maas -ka: (magac, lab, keli) saan aad loo jilciyay oo kabaha, suumanka iyo wixii la mid ah, laga sameeye. Dh: saan.

waa la naqliyay ✓

1

(Raas-ka)

2

1. Aqal; qoys; reer; cid.

3

2. Rug; berrin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qoys. 2. Meel qoys degi karo. 3. la-mid: raasi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qoys. 2. Meel qoys degi karo. 3. la-mid: raasi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dwelling; household, family

2

raas m. n. cape, promontory

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoys u dhisan lammaane is qaba. Dh: aqal, qoys, reer, cid.

2

raas -ka: (magac, lab, keli) meel hore aqal uga dhisnaa oo uu raadkiisii muuqdo. Dh: ruun, jabad.

3

raas -ka: (magac, lab, keli) meel reero deggaanaayeen ama haddaba deggan yihiin. Dh: rug, berrin, ruun, jabad.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, gtay) la-mid: ammaag.

waa la naqliyay ✓

1

(Amaah-da)

2

Xoolo qof qof ka doono, oo haysto, oo goor lagu ballamay kaddib, kii horoo lahaa uu u cesho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.l) Xoolo qof laga qaato oo mar lagu heshiiyay loo soo celiyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-hyo, m.l) Xoolo qof laga qaato oo mar lagu heshiiyay loo soo celiyo.

waa la naqliyay ✓

f. n. loan, credit, borrowed money

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) loan (loown); credit (kari-dit), debt (dheet), liability (laaya-biliti); something owing; mortgage (moor-geeyj) ~ deyn

2

—amaah -day / amaahatay: (v) borrow (baarow); get credit or loan

waa la naqliyay ✓

1

Prestiti

2

Loan

waa la naqliyay ✓

1

Prestito

2

Loan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) iib aan lacagtiisa markaa la bixinayn oo dib laga dhiibi doono. Amaah ma korodho. Dh: qaan, deyn.

2

amaah -da: (magac, dhedig, keli) xoolo qof uu qof kale ka qaato, oo haysto illaa laga gaadhayo xilli lagu ballamay oo uu soo cesho. Dh: qardo, deyn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caariyo (borrowed object); ereg (s.t. entrusted)

2

de: loan, credit, borrowed money

3

lx: amaah

4

pd: (-da Pl: amaahyo (/ha))

5

ps: n1-f

6

key: amaah

waa la naqliyay ✓

name-f hopes, aspirations

waa la naqliyay ✓

1

name-unisex trust; praised, admired. cf: Ammaanle

2

Carabi: name-m trust, safe, peace, security

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cad kuruska ku dhex jira oo jilicsan aadna loo jecel yahay. Amaan kurusa awrtii la qalay alamsan maayaane.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'geel' gooji. Geela kuma jirto hal amaaraysaa.

2

amaar: (fal) caajis oo is libaadhi. Sidaan diyaaraddii u sugaayay baan amaaray. Dh: caajis.

waa la naqliyay ✓

/amaas/amasses, amassing, amassed; (v) isku rasayn ama isku ururin. e.g. When she amassed enough money, she decided to open a business.

waa la naqliyay ✓

/amaas/ (v) kuusymow.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. la-mid: aasaas².

waa la naqliyay ✓

1

asaas¹: m.l (-syo, m.dh) 1. Bilowga wax la samaynayo ama la dhisayo; sal. 2. Marka dhagaxa, ama bulkeetiga, iyo wixi la mid ah dhulka lagu aaso si ay u xajiyaan ama u taageeraan dhismaha derbiga. 3. Wax walxaha taageera ama xejiya ama mid ay ku aasaasmeen.

2

asaas²: f.g1 (-say, -stay) Wax cusub oo la sameynayo bilaabid. m.f.dh, asaasid. la-mid: aasaas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. foundation (of house); basis, base; cause, motive, ground

2

asaas v. found, begin, create

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. foundation (fowndheeyshin); a supporting part or layer; base (beeys). 2. basic (beeysik); an essential or fundamental element ~ aasaasi, salka

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shaqo cusub ambaqaad; aasaas u dhig: wax hor leh billaw.

2

asaas-ka: (magac, lab, keli) billawga ugu horreeya ee wax cusub. Ardayga haddii asaaskiisa hore si wanaagsan wax loo baro kolka danbe isagaa is kaafiya. Dh: billaw, sees, anbaqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Gamas-ka)

2

Warmaha jaad kamid ah oo yar; hooto dhego leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (-syo, m.dh) Warmaha yaryar jaad ka mid ah; hooto, dhegley.

waa la naqliyay ✓

m. n. small spear

waa la naqliyay ✓

nickname-m small spear. Lit: warrior

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil looga jeedo dagaalyahan oo lagu metaalo waranka lagu dagaallamo jaad ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waran yar oo baarrumo leh. Dh: hooto, eebo.

waa la naqliyay ✓

1

de: small spear

2

lx: gamas

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: gamas

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sugiwaaga qof weyni cuntada raagsado.

waa la naqliyay ✓

1

(Kamas-ta)

2

Labada indhood iyo sanqaroorka dhexdooda oo hoos u ceshan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Inta u dhexeysa koodka iyo sanqaroorka oo ku beegan indhaha oo aad u godan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Inta u dhexeysa koodka iyo sanqaroorka oo ku beegan indhaha oo aad u godan.

waa la naqliyay ✓

f. n. low placement of the bridge of the nose

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) snub-nosed face

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) saqaroor godan oohoos diisan. Gabadh kamas leh buu Kayd guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

de: low placement of the bridge of the nose (considered ugly)

2

lx: kamas

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f / n2a-f

5

key: kamas

waa la naqliyay ✓

m.dh (-syo, m.l/dh) 1. Ul gaaban oo rabadh ah oo boliisku isticmaalo. 2. la-mid: nabas.

waa la naqliyay ✓

f. n. pocket part of traditional woman's body-cloth

waa la naqliyay ✓