Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) nin aan isagu talo keenin oo laakiin talaraac ah. Ama rakaal ahaw ama arrinkeen ahaw

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Cudur isha ku dhaca oo ay yeelato bar cad. 2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo dusaaga; xiddigta waaberi; waxaraxir. 3. Qof lixaad weyn.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Venus (the second planet), morning star

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cataract of the eye

2

bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cataract (kata raakt); an abnormality of the lens of the eye

waa la naqliyay ✓

1

magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo aad u awrran.

2

bakaal -ka: (magac, lab, keli) bar cad oo ku taalla isha bu'deeda. Ninka isha bidix bakaalka ku leh barkinta sii. Dh: dhalaad.

3

bakaal -ka: (magac, lab, keli) xiddigga Suhuura ama loo yaqaan Waxaraxidhxidh. Bisha iyo Bakaal, xalay way baryeen.

4

bakaal: (tilmaame) qof laxaad badan; qof xoog badan. Dh: awrran. Li: mirain.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Meel taag ah ama kur ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xilli roob dhamaaday, geedi-hiina caleen dhacsadeen, xooluhuna bilaa-been biya cabid ama bilaabayaan. la-mid: rag-gaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xilli roob dhamaaday, geedihiina caleen dhacsadeen, xooluhuna bilaabeen biya cabid ama bilaabayaan. la-mid: raggaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Rakaab-ka)

2

1. Biraha kooraha labadiisa dhinac ka kala lusha, oo cagaha la geliyo kolka wax la fuulayo.

3

2. Dad socoto ah; cabbir.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Bir ka lalmata kooraha labadiisa dhinac midkood. 2. Qoryo ceelasha afkooda lagu sameeyo si loogu shubo ama loogu galo. 3. Dad gaadiid raacay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) 1. Bir ka lalmata kooraha labadiisa dhinac midkood. 2. Qoryo ceelasha afkooda lagu sameeyo si loogu shubo ama loogu galo. 3. Dad gaadiid raacay.

waa la naqliyay ✓

m. n. stirrup; passenger, traveler

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) passenger (paasan-jar); back-seat driver ~ rakuub, rukuub

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) in baabuur ama gaadiid kali uu mar qaado. Rakaabka diyaaraddu waa wada dalxiis. Dh: cabbir

2

rakaab -ka: (magac, lab, keli) biro kooraha labadiisa dhinac ka laalaada oo cagaha la geliyo kolka faraska la fuulayo.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: stirrup; [ext. col.] passenger, traveler

3

lx: rakaab

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

syn: cabbir, socoto

7

key: rakaab

waa la naqliyay ✓

1

(Rakaad-da)

2

Xoolaha wabxay oo ceelka jooga, cabbiddooda labaad oo fulliinka ka horraysa.

waa la naqliyay ✓

1

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan. la-mid: rakaadid.

2

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban.

3

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

4

rakaad⁴: f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin.

waa la naqliyay ✓

1

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan.

2

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban. m.f.dh, rakaadid.

3

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

4

rakaad⁴ f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin. m.f.dh, rakaadid.

waa la naqliyay ✓

Frequency

waa la naqliyay ✓

f. n. time during which stock remain at the well

waa la naqliyay ✓

-da: (n) livestock, especially camel drinking water several times in one day

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) maridda labaad ee xoolaha la fulinayo biyaha la mariyo si kii dib u harraadayi uu u cabbo inta uun fulin. Rakaadda geela ku soo kacsha ha ka dareero ceelka e'. Dh: durduur, maris.

2

rakaad -da: (magac, dhedig, keli) cod sangadh weyn ah oo neefka qooqani sameeyo kulka uu bunnaaxinayo. Dibigu rakaad badanaa maanta. Dh: dinnaah, doobin.

3

rakaad -ka: (magac, lab, keli) inta meerto ee isku mid ah ee ay walaxi hal mar sameyso sekenkiiba.

waa la naqliyay ✓

1

de: time during which stock remain at the well

2

lx: rakaad

3

pd: (-da)

4

ps: n1-f-time

5

key: rakaad

waa la naqliyay ✓

1

(Kalkaal-ka)

2

Gargaar; kaalmo; taageero; waxtar.

waa la naqliyay ✓

1

kalkaal¹: m.l Gargaar; kaalmo; taageero; waxtar.

2

kalkaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid taageero u fidin ama wax tarid.

waa la naqliyay ✓

1

kalkaal¹: m.l Gargaar; kaalmo; taageero; waxtar.

2

kalkaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Cid taageero u fidin ama wax tarid. m.f.dh, kalkaalid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] help, support

waa la naqliyay ✓

-ay / kalkaashay: (v) aid (eeydh); help (help); give assistance

waa la naqliyay ✓

1

Assistenza

2

Assistance

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid waxtarid ama garabsiin. Kalkaal buu u baahan yahay duqa reerku. Dh: caawimo.

waa la naqliyay ✓

1

de: help, support

2

lx: kalkaal

3

nt: kalkaal (ka) [n2-m]

4

pd: (kalkaalay)

5

ps: v1=cmp

6

key: kalkaal

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: maankaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xamakuda iyo xashiishka ka hadha saliidda sisinta laga shiido ee xoolaha la siiyo. Xooluhu maakaalka way ku naaxaan. Dh: mangaal, xamaku.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ragaal.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: rakaad².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Xoolo biyo ka kamiin jabiyey mar labaad cabbid.

waa la naqliyay ✓

v. quench one's thirst for water after drinking for the second time in the same day (of livestock)

waa la naqliyay ✓

(fal) ku nogo oo biyo mar kale cab intaanad ambabixin. Biyadiidka yaa rakaadada ku cabba. Dh: durduurad.

waa la naqliyay ✓

1

de: quench one's thirst for water after drinking for the second time in the same day (of livestock)

2

lx: rakaado

3

pd: (rakaatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: rakaado

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: rakcad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ragcad.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aashay, -aalatay) Dhul ku gurguurasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhulka dushiisa ku gurguuro.

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil dhashay iyada oo la oomman yahay dabadeed na uu roob da'ay; waxa kale oo loo bixiyaa wiil meeshii uu ku dhashay Ilaahay rayo ku hadheeyay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: sargaal.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: sargaal.

waa la naqliyay ✓

official

waa la naqliyay ✓

m. n. officer, official

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) officer (o-fi-sar); usually officer in the armed forces or police officer

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) darajo askareed, inta xiddigle u hooseeyo; sarkaal.

2

sarkaal -ka: (magac, lab, keli) qof madax ah oo maamul dowladeed hawl ka haya; sarkaal.

waa la naqliyay ✓

1

a: sargaal {Urdu < Persian}

2

de: officer, official

3

initial: s

4

lx: sarkaal

5

pd: (-ka Pl: saraakiil (/sha))

6

ps: n8-m

7

key: sarkaal

waa la naqliyay ✓

ضابط، مَسْئُول

waa la naqliyay ✓

1

(Shakaal-ka)

2

Qoofal.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo.

waa la naqliyay ✓

1

shakaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Summad alif gudban ah oo xoolaha looga sunto addinka hore. 2. Xiridda faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig iyo wixi lamida looga xiro. 3. Celinta gacan jaban ama dhaawacan lagu celiyo xarig qoorta suran.

2

shakaal²: m.l (xisaab) Dhinaca ka soo horjeeda xagasha qumman ee saddex-xagal qumman. Saamiyada dhererka shakaalka iyo dhererrada dhinacyada kale waxa lagu adeegsadaa tirignoometerega si loo helo fansaarada saynka iyo koosaynka ee xaglaha. m.f.dh, shakaalid.

3

shakaal³: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) 1. (f.g) Faras, geel, iyo baqal laba lugood oo isku dhan ah xarig uga xirid. 2. (f.mg) Xarig qoorta surid si gacan dhaawac ah loogu celiyo. m.f.dh, shakaalid.

waa la naqliyay ✓

Hypotenuse

waa la naqliyay ✓

1

m. n. hobbling-rope, tether, hobble cord

2

shakaal v. hobble, tie up (an animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarig tidcan ama dhaaclaysan oo labada afba ilo ku leh oo fardaha jeeni iyo lug isxiga laysaga xiro, si aysan u fogaan ama u cararin. Dh: qoofal.

waa la naqliyay ✓

Sida birshakaasha, wixii wax halkooda ku kala xanniba.

waa la naqliyay ✓

v. appoint someone as one's representative

waa la naqliyay ✓

1

de: appoint s.o. as one's representative

2

initial: w

3

lx: wakaalo

4

pd: (wakaashay)

5

ps: v3b=tr

6

see: wakiilo

7

key: wakaalo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Kaal-ka) ° Waran weyn.

2

2. (Kaa-sha) a) Kaalo; deeq. b) Qayb. c) Qaaddo weyn; qarsin; qudde.

waa la naqliyay ✓

1

kaal¹: m.l (-lal, m.l) Warmaha waaweyn nooc ka mid ah.

2

kaal²: m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

3

kaal³: f.g1 (-aalay, -aashay) Nin guursadey xoolo siin. la-mid: kaali.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) 1. Fandhaal weyn oo bir ama qori ka samaysan. 2. Dhulmadda labadeeda qalbac midkood. 3. Xoolo la siiyo qof guursaday.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large spear, javelin

2

kaal [feminine] n. ladle, large wooden spoon

3

kaal [feminine] n. aid, help; contribution, share; gift

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc warmaha ka mid ah. Dh: gamas.

2

kaal -ka: (magac, lab, keli) qaaddo weyn. Dh: qarsin, qudde.

3

kaal -ka: (magac, lab, keli) wax wadajir loo urursho oo cid ama arrin, gargaar ahaan loo siiyo ama wax loogu qabto. Dh: diiqo, xoolaggooyo.

4

kaal -ka: (magac, lab, keli) meel dabool lagu xidhayay uu ka weynaaday, jillaafta yar oo lagu le'ekaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed nagaadh iniin iyo qodax leh oo geelu daaqo. Geela rakadaa soo daaji

waa la naqliyay ✓

1

(Abaal-ka)

2

Samafal laysu galay, xusuusta wanaagsan iyo mahadda laysaga hayo; lib; gallad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale: “Cali, abaal buu ii galay”. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale: “Xasan, abaal baan u hayaa”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Samo cid loo galo. Tusaale Cali, abaal buu ii galay. 2. Xasuusta wanaagsan ee la isaga hayo samo la isu galay. Tusaale Xasan, abaal baan u hayaa.

waa la naqliyay ✓

m. n. favor, reward, gratitude; just deserts

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. favor (feyver); a gracious or friendly act that is freely granted ~ asxaan. Ex: abaal ma ii gali kartaa? can you do me afavor? 2. merit (meerit); worth (woorth) ~ mudnaan. Ex: abaalkiisa marsii! give him what he deserves!

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wanaag iyo samafal ay cidi kuu gasho; xusuusta wanaagsan iyo mahadda la isugu hayo. Abaal dad galaa badan, dad gudaase yar.

waa la naqliyay ✓

1

de: favor, reward, gratitude; just deserts

2

lx: abaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: He got his just deserts.

6

xv: Abaalkiisu helay.

7

key: abaal

waa la naqliyay ✓

1

(Alaal-ka)

2

Aan meesha uusan aqoon iyo dadka uusan aqoon ka qaloon; qof galgal badan oo dhiirran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

m.l Qof si sahlan ula qabsan karo dad iyo dal uusan aqoon; qof galgal badan oo dhiiran.

waa la naqliyay ✓

n (adj.): aggressive person; forward, outgoing, sociable

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cida neef xoolo qalaad ku dhex lumay oo ka qaloonaya. Dh: baadi, kayd.

2

alaal -ka: (magac, lab, keli) qofka dhiirran ee aan maagin.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressive person; [atr.] forward, outgoing, sociable

2

lx: alaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n -m

5

key: alaal

waa la naqliyay ✓

name-f hopes, aspirations

waa la naqliyay ✓

1

(Awaal-ka)

2

Saad; male.

waa la naqliyay ✓

1

awaal¹: m.l 1. Saad; male. 2. awaalid.

2

awaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) la-mid: aawil².

waa la naqliyay ✓

1

v. guess, think, expect, assume

2

awaal vl. n. expectation, guess, prediction

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) guess (ges); predict, assume, presume or think ~ mala-awaal, male

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax malay; wax saadaali. Bal awaal waxa soo socda. Dh: saadi.

2

awaal -ka: (magac, lab, keli) saadaal iyo malemalayn. Awaaluhu wuxuu sheegayaa in ay roobab di'i doonaan.

waa la naqliyay ✓

(Baccal) May, NFD, S Delonix baccal Chiov. Caesalbinaceae.

waa la naqliyay ✓

1

makal¹: m.l (-llo, m.dh) Khatar weyn.

2

makal²: f.g1 (-alay, -ashay) Nafley waxyeelo weyn gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

v. hit, hurt; endanger, put in danger

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dil oo nafta ka qaad. Shaydaanku ninkaad isku xanaaqdaanba makal buu yidhaa. Dh: dil, khaariji, kambal.

2

makal -ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah addimmada jidhka. Makalkaan kaa jebin haddaad joogi weydo. Dh: addin. Wa: makalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: hit, hurt; endanger, put in danger

2

lx: makal

3

pd: (makalay)

4

ps: v1=

5

key: makal

waa la naqliyay ✓

name-f hope

waa la naqliyay ✓

1

(Raja-sha)

2

Bilaha dayaxa oo Soomaalida oo Rajallada la yiraahdo, (Rajal hore, Rajal dhexe iyo Rajal danbe ama Sabbuux), middood.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-llo, m.l) Bil dayaxeedda saddexaad ee taariikhda Soomaaliga ee u dhexeysa Mowliid iyo Sabbuux.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-llo, m.l) Bil dayaxeedda saddexaad ee taariikhda Soomaaliga ee u dhexeysa Mowliid iyo Sabbuux.

waa la naqliyay ✓

f. n. one of three months of the Somali lunar calendar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah bilaha dayaxa ee Soomaalida. Rajal baan doonayaa inaan tego reerkii. Dh: rajar.

waa la naqliyay ✓