rakaadin

(Kaadin-ta)

(u kaadin) u sugid; dib u dhigid.

m.dh la-mid: kaadiyid.

m.f.dh eeg kąadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) (u ~) degdegsiinyo la'aan; sugitaan. Dh: hubsasho, sugniin. Li: degdegsiinyo.

(Raadin-ta)

Wax lumay ama la waayey doondoonid, baadiddoonid; goobid; jerin.

m.f.dh eeg raadi. la-mid: raadis.

vl. n. search, act of searching

-ta: (n) the act of seeking; search (seerj) ~ doon-doonid, baarid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax magan doondoonid. Dh: goobid.

de: search, act of searching

lx: raadin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: raadin

تفتيش

(Rakaad-da)

Xoolaha wabxay oo ceelka jooga, cabbiddooda labaad oo fulliinka ka horraysa.

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan. la-mid: rakaadid.

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban.

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

rakaad⁴: f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin.

rakaad¹: m.dh Xoolo biyo cabbiddooda ka kamiin jabay marka labaad ee ay ku laabtaan.

rakaad²: m.l 1. Muddo hal seken ah inta hir ee ka gudba bar. 2. Inta walhasho ee walhade sameeyo muddo hal seken ah. 3. Inta goor ee uu ku dhex dhaco waqdhac ama la fisho in uu ku dhex dhaco koox ama qayb huban. m.f.dh, rakaadid.

rakaad³: m.dh (-do, m.l) (fiisikis) Summad f. Dhakhsaha celcelinta dhacdo hable. Tirada meertada ama wareegga hir ama walhasho ama gariir ee halkii seken ayaa lagu tibaaxaa heertiis (wareeg halkii seken). eeg Heertis.

rakaad⁴ f.g1 (-day, -dday) Xoolo biya cabbay mar kale ka dherjin. m.f.dh, rakaadid.

Frequency

f. n. time during which stock remain at the well

-da: (n) livestock, especially camel drinking water several times in one day

-da: (magac, dhedig, keli) maridda labaad ee xoolaha la fulinayo biyaha la mariyo si kii dib u harraadayi uu u cabbo inta uun fulin. Rakaadda geela ku soo kacsha ha ka dareero ceelka e'. Dh: durduur, maris.

rakaad -da: (magac, dhedig, keli) cod sangadh weyn ah oo neefka qooqani sameeyo kulka uu bunnaaxinayo. Dibigu rakaad badanaa maanta. Dh: dinnaah, doobin.

rakaad -ka: (magac, lab, keli) inta meerto ee isku mid ah ee ay walaxi hal mar sameyso sekenkiiba.

de: time during which stock remain at the well

lx: rakaad

pd: (-da)

ps: n1-f-time

key: rakaad

m.f.dh eeg abaadi. la-mid: abaadsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) goofinta wax jiray iyo baabi'intiisa. Abaadinta beerta, anaa kugu dhaafay. Dh: goofin, baabi'in.

abaadin -ta: (magac, dhedig, keli) waarinta wax jira iyo raajintiisa. Abaadinta uunka, Allaa iska diiday.

(Rabadin-ka)

Meel saldhig ah; rug.

m.l (-nno, m.dh) 1. Meel la degi karo oo bannaan hareerahana dhir ama buuro ka xigaan. 2. Xero; hoy.

m. n. settlement, base

-ka: (magac, lab, keli) meel saldhig ama rug ah. Dh: rabad.

cf: rug, saldhig

de: settlement, base

lx: rabadin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: rabadin

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley rafaad badid.

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley rafaad badid. m.f.dh, rafaadin.

v. cause to struggle; oppress, harass

-yey / say: (v) cause hardship, suffering or misfortune; oppress (o-parees)

(fal) cid kale carcaraafi oo rafaad ku rid. Dh: daali, kadeed.

de: cause to struggle; oppress, harass

lx: rafaadi

pd: (rafaadiyey)

ps: v2a=tr

key: rafaadi

f.g2 (-iyay, -isay) Neef geel ah ragaad ka bixin.

(fal) geel qodax ama geed cagta ka muday ka bixi. Ratiga jilibxidh oo ragaadi.

ragaadi: (fal) qorshe ama mashruuc socdo cargaladee oo hor joogso; hawl dibudhac ku keen. Wixi aan dadka dan u ahayn horjoogso oo ragaadi. Dh: lugjiid, wiiq, dibindaabi, luggoo.

f.mg3 (-aatay, -aadatay) Xoolo biyo ka kamiin jabiyey mar labaad cabbid.

v. quench one's thirst for water after drinking for the second time in the same day (of livestock)

(fal) ku nogo oo biyo mar kale cab intaanad ambabixin. Biyadiidka yaa rakaadada ku cabba. Dh: durduurad.

de: quench one's thirst for water after drinking for the second time in the same day (of livestock)

lx: rakaado

pd: (rakaatay)

ps: v3b=intr

key: rakaado

-da: (magac, dhedig, keli) dillaaca waaga berigiisa; kaahidda waaberiga.

-ta: (magac, lab, keli) dillaacidda waaga berigiisa.

(Cabaadin-ta) (ka cabaadin)

Cabaad ka keenid.

m.f.dh eeg cabaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) «ka ~» cabaad ka keenid. Dh: cabaadis.

(Cadaadin-ta)

Dhibid; kadeedid; xumayn; horjoogsad.

m.f.dh eeg cadaadi. la-mid: cadaadis¹ (3).

pressing

vl. n. repressing, oppressing, torturing, tormenting

-ta: (n) 1. pressure (paree- shar); compression (kom-pree-shen) 2. oppression (o-paree-shen) 3. harassment (haares-ment) cadaadis

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh, hoos wax ugu riixid. Dh: cadaajin, cadaadis.

cadaadin -ta: (magac, dhedig, keli) culays saarid ama ku ciqaabid qof waxaanu qaadi karayn; horusocod u diidid; dhibid. Dh: kadeedid.

de: repressing, oppressing, torturing, tormenting

lx: cadaadin

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: cadaadin

(Caraadin-ta)

Boorrin; tirtirsiin.

m.f.dh eeg caraadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale tirtirsiin. Dh: boorrin, tirtirsiin.

-ka: (magac, lab, keli) nin lafaha jaba kaba kuwa burburana gura oo aqoon dheer u leh lafaha.

m.dh la-mid: higgaadin.

m.dh.w eeg macdan¹,².

-ta: (magacwadareed) wixii khayraad ah ee dhulka hoostiisa ku jira gaar ahaan kuwa aan dhirta ahayn. Dhulka geeska Afrika macaadin badan oon weli la ogayn ayaa ka buuxa.

m.f.dh eeg makaabi. la-mid: makaabis.

-ka: (magac, lab, keli) dadka dalka u dhashay mid ka mid ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) awr tabaadi ka dhigid. Nadaadinta awrku ma fududa.

m.dh la-mid: negaadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof socdaal lahaa safarkii ka baajin. Dh: oolin.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida orgida u ciyid. Qalaadinta iska daa orgi ma tihide. Dh: ciyid.

(Rafaadid-da)

Dhib iyo rafaad arkid, la kulmid, mudasho.

m.f.dh eeg rafaad².

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo rafaad ku jirid. Rafaadid baa rajo keenta.

-ka: (magac, lab, keli) noole ke rafaadin.

rafaadis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg rafaadid.

(Rafaajin-ta)

Bur ama budo kale oo qoyan, sacabbada iskula celcelin, isku walaaqid si uu cajiin u noqdo; cajimid; (ama rafaaqid).

m.f.dh eeg rafaaji. la-mid: rafaaq¹, rafaaqid, rifaaqid.

-ta: (magac, dhedig, keli) qoosh sacabbada ku cajiinid. Rafaajin badan uma baahna dagligda wanaagsani. Dh: cajiimid, rufaaqid, rafaajis.

(Ragaadid-da)

Ragaad (qodax) mudid.

m.f.dh eeg ragaad².

-da: (magac, dhedig, keli) cagta ka dhaawacmid. Geela ragaadidda waa laga dhawraa.

ragaadid -da: (magac, dhedig, keli) socon waayid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg ragaadin.

ragaadis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg ragaadid.

-ka: (magac, lab, keli) biyo marid oo mar labaad ku noqosho. Rakaadad uma hadhine fuliya xoolaha, Dh: rakaadasho,

m.f.dh eeg saraadi. la-mid: saraadis.

(Tanaadin-ta)

Tanaad ka dhigid; hodmin.

m.f.dh eeg tanaadi.

-ta: (magac, dhedig, keli) tanaad ka dhigid, hodmin. Tanaadinta adeerkay ayaa u sabab ah. Dh: tanaadis.

-ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) xoog uga qaylisiin.

(Hasadin) N Euphorbia hararensis Pax. Euphorbiaceae.

(magac, dhedig, keli) caddilid co hawl socota kolba suldaaro u dhigid.

(Badbaadin-ta)

Badbaado siin; nabadgelin; samatabbixin.

m.f.dh eeg badbaadi. la-mid: badbaadayn, badbaadis.

to save

vl. n. safeguarding, act of caring for