Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Raba-ha)

2

(keli: rab) xiddigaha cirirka oo toddobada ah, tan shanaad (rab hore) iyo tan lixaad (rab danbe).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) koox, qayb. Dhawr raabo oo kala danbeeyay ayaa i dhaafay: Dh: kook, raxan, horin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ooday, -ootay) la-mid: rab³.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ooday, -ootay) eeg rab². m.f.l, rabood.

waa la naqliyay ✓

rabot, n.m. - raandada qoryaha ama looxaanta laguna xoqo laguna simo

waa la naqliyay ✓

1

(Boojin-ta)

2

Qof aan raalli ahayn xoog kula tegid ama ku haysasho, badanaa gabar guur laga rabo ama qof la doona hayo inuu xoolo isku furto ama lagu furto; Afduub.

waa la naqliyay ✓

1

(Culaacu-sha)

2

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

waa la naqliyay ✓

1

(Ikhtiyaar-ka)

2

Wixii la doono ama la rabo yeeliddooda karti u lahaansho; wax kala doorasho karid; (ama khiyaar; istikhyaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Muraad-ka)

2

Wax lagu tashado ama la damco in la helo ama la sameeyo; wax la doonayo; wax la rabo; dan; qasdi; xaal; ulajeeddo; arrin; xaajo.

waa la naqliyay ✓

1

(Rabitin-ka)

2

Rabidda wax la rabo ama la doono.

waa la naqliyay ✓

1

* (Taleefan-ka)

2

Hab ama qalab lagu wada hadlo iyadoo la joogo meelo kala fog; wuxuu lee yahay dhinac hadalka dira, inta hirar ama xiisad is cirbinaysa u roga iyo dhinac xiisaddaas qabta oo hadal u roga; wuxuu kaloo lee yahay xargo silig ah oo hadalka qaada ama hadalku raaco iyo weji lanbarro la warwareejiyo leh oo hadba xargihii la rabo isku xirxira; (ama telefoon).

waa la naqliyay ✓

m.l (siyaasad) Xaqa uu waddan u leeyahay waddan kale in uu kaga xoroobo waddan shisheeye ee haystay, una doorto dawladda uu rabo. la-mid: aayakatalin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Wax la jeclaysiga qof naftiisa keliya wax la rabo. la-mid: anaaninnimo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -iday, -isay) Xoolo cabbay oo la rabo in la rakaadiyo caws geyn.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Dhiil yar oo loogu talaggalay in lagu shubo caanaha dhayda ah ee la rabo in ay fadhi noqdaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax kudmo rabo ahaansho (geenyo). la-mid: beedalan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof wax laga rabo, ereyo debacsan oo shacuurtiisa lagu soo jiidanayo u jeedin. la-mid: beerdulacso.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Qof wax laga rabo, ereyo debacsan oo shacuurtiisa lagu soo jiidanayo u jeedin.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) U b.: wax la rabo in la sameeyo marmasiinyo u raadsasho. la-mid: bisimbisoo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Qof madax furasho laga rabo xoog ku kaxayn; afduubid. 2. Gabar guur laga rabo xoog ku kaxayn si loo soo mehersado; dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

callaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Kiish yar oo caw ka samaysan oo hilibka, timirta iyo wixi lamida lagu rito. 2. In yar oo raashiin ah oo xayawaanka lagu dabo. 3. Deeq yar oo qof hawl qabtay la siiyo. 4. Alaab yar oo meel loo wado. 5. la-mid: callaalid. la-mid: calaal¹.

2

callaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Qof laga rabo in uu hawl qabto deeq yar siin; laaluushid. 2. Alaab yar gaadid raran saarid. la-mid: calaal².

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Dad si ihaano ahaan, la rabo in wax laga sheego. 2. eeg cunsur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Siriqda xarigga la rabo in wax lagu qabto. 2. Shirqool.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dani. 2. In yar oo caano dhanaan ah oo gundhig looga dhigo caano la rabo in ay dhaqso u gorooraan. 3. In yar oo caano ah oo laga shubo caano la lulayo oo la siiyo qof la rumaysanyahay in uu u sancanyahay oo ay haantu subag badan dhalayso. 4. Biyo yar oo lagu daro caano la lulayo marka ay firfiraan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Baaridda ama u dhabbagelidda wax la rabo in xogtooda la ogaado. la-mid: daraasad, diraaso.

waa la naqliyay ✓

1

(Rab-ta)

2

Meel kooban; kob.

waa la naqliyay ✓

1

rab¹: m.l Qarka meesha ugu sarreysa oo aan la fuuli karin.

2

rab²: m.dh Meel; kob.

3

rab³: f.g1 (-bay, -btay) Wax niyadda ka jeclaysasho.

waa la naqliyay ✓

1

rab¹: m.dh Meel; kob.

2

rab²: f.g1 (-bay, -btay) Wax niyadda ka jeclaysasho. m.f.dh, rabid.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: want, desire; be about to

2

rab [feminine] n. narrow place; place

waa la naqliyay ✓

-ay / tay / een / nay: (v) want (waant); wish for (wiish foor); need (niidh); desire (di-zaayer). Ex: maxaad rabtaa? what do you want?

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabaqda bootinta. Bood oo rab dheh.

2

rab: (fal) niyadda wax ka doon, qalbiga ka jeclaw. Wanaagga rab xumaantana diid. Dh: doon.

waa la naqliyay ✓

1

(Aaba-ha)

2

Tixgelis; danayn; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen naxariis, rabitaan iyo xurmayn leh oo qof qof kale u hayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] consideration, attention, care; thoughtfulness

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dareen naxariis, muhasho iyo xurmayn weheliyaan oo qof qof kale u hayo.

2

aabo -ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.

3

aabo -da: (magacwadareed) dhallinyarta caado ahaan wiilka arooska ah raacda ee la socota inta aanu aroosbixin. Dh: mixiisyo, minxiisyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: consideration, attention, care; thoughtfulness

2

lx: aabo

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-abs

5

key: aabo

waa la naqliyay ✓

1

(Caba-da)

2

1. (Weel) Dhadhan la kahdo, sida kan biyuhu yeeshaan kolka weel caanood lagu soo dhaansho.

3

2. Weelka jaadkaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

cabo¹: m.dh Biyo, weel caanood lagu shubay oo yeeshay dhadhan la karhado.

2

cabo²: f.mg3 (-btay, -batay) Erayo calaacal ah dhihid.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-btay, -batay) Ereyo calaacal ah dhihid. m.f.dh, cabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. complain, reproach

2

cabo [feminine] n., [collective] sour smell in an unrinsed milk container

waa la naqliyay ✓

cabtay/cabatay: (v) complain (kom-palayn); complain against ~ cawday

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhib qof ku gaadhsiiyay cid kale kaga ashtakoo; eed sheego. Dh: ashtakee, ashkatee.

2

cabo -da: (magac, dhedig, keli) biyuhu urta iyo dhadhanka ay yeeshaan, marka haanta caanaha lagu dhaansado. Dh: caancaanni.

waa la naqliyay ✓

1

(Daba-da)

2

1. Lafdhabarta (xiriirka) nafleydu afka ay ku dhammaato, oo mid dheer, sida tan lo'da iyo mid gaaban, sida tan riyahaba, leh.

3

2. Dhammaad; af.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho.

waa la naqliyay ✓

1

dabo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Xubin dhuuban, dheer, laalaadda oo lafdhabarta ku dhammaato. 2. Meesha ay nafleyda ka saxarooto; futo. 3. Sal. 4. Gadaal. 5. Dabadeed: kaddib.

2

dabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. Ugaar, kalluun iyo wixi lamida dabin ku qabasho. 2. Timo tidcasho. m.f.dh, dabasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabo) May Euphorbia glochidiata Pax. Euphorbiaceae.

2

S Sporobolus nervosus Hochst. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-dabada: (n) 1. butt (hart); bum (bam); anus (eenes); ass (aas); buttocks (batakis) ~ Ex: dabo dharbaax; slap on the buttocks; spank (spaangk) 2. backside (baaksaydh); rear (rzyer); back end ~ gadaal. 3. tail (teeyl) ~ sayn 4.

2

dabo -dabtay / dabatay: (v) hunt by trapping; catch (kaj). 5. ka dabo imow: (expression) go after someone

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo tidco ama sooho. Dabo timaha oo cidna ha sugin.

2

dabo: (fal) ugaadh dabin u dhigo. Dabo oo dubo ugaadha dibad laguma gaajoodo.

3

dabo: (fal) neef yar oo qaan ah, caano ku bukoo. Nayshii falanfalxadii bay ku dabatay. Dh: daabo.

4

dabo-da: (magac, dhedig, keli) halka ay lafdhabartu ku dhammaato ee xayawaanka qaarkii oo badkood dheeraata badhna gaabata. Lo'du dabadeeday daqsiga iskaga celisaa.

5

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha wax uu ku idlaadaan. Arrin aan hor iyo dabo toona lahayn bay noo dhiibeen. Dh: billow, af.

6

dabo-da: (magac, dhedig, keli) meesha ka mid ah jirka noolaha ee xaarku ka soo baxo. Dabo iyo dhul is hurran, Dh: futo.

waa la naqliyay ✓

(Habo) N. Limonium somalorum (Vierh) Hutch & Bruce. Plumbaginaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg habaryar.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaba-da)

2

1. Xaabo ama qoryo yaryar oo qallalan.

3

2. Berrin waa hore laga guurey oo ooddii jabtay oo isku dhacday; jabad; degel.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Xaabo amo qoryo yaryar oo qallalan. 2. Berrin waa hore laga guurey oo ooddii jabtay oo isku dhacday; jabad; degel.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. firewood, kindling

2

jabo [feminine] n. abandoned camp-site

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xaabo amo qoryo yaryar oo qallalan.

2

jabo -da: (magac, dhedig, keli) berrin waa hore laga guurey oo ooddii jabtay oo isku dhacday: jabad; degel.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax jabay kabniin ku samaysasho. 2. (f.mg) Ka k.: dhibaato cid ku dhacday ka barbixid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., pl. shoes, footwear

2

kabo v. recover, recuperate; set (of broken bone)

waa la naqliyay ✓

-kabaha: [Plural of kab -ta] shoes (shuus); footwear (fuutweer)

waa la naqliyay ✓

1

(Laba-da)

2

Tirada kowda iyo saddexda u dhexaysa; mid iyo mid laysku daray; (2). (ama laba).

waa la naqliyay ✓

1

labo¹: m.dh.t 1. Tirada kowda iyo saddexda u dhexeysa; “2”. 2. Labadaba. Tusaale: “Labadaba way fiicanyihiin”.

2

labo²: f.g3 (-btay, -batay) Wax qasasho.

waa la naqliyay ✓

1

labo¹: m.dh.t 1. Tirada kowda iyo saddexda u dhexeysa; '2'. 2. Labadaba. Tusaale: Labadaba way fiicanyihiin.

2

labo²: f.g3 (-btay, -batay) Wax qasasho. m.f.dh, labasho.

waa la naqliyay ✓

1

num. two; both

2

labo v. stir something for oneself, mix something for oneself

waa la naqliyay ✓

-labada: (n) two (tuu); couple (kapol) ~ lammo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) tirada u dhaxaysa kow iyo sadddex. Labo biyo hoostood iska herdiday iyagaa is og. Dh: lamma, 2, II.

2

labo: -da: (magac, dhedig, keli) tirada kowda iyo saddexda u dhexaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Qaba-da)

2

Geed leh caano iyo qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kale oo badan laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

qabo¹: m.dh 1. (botani) Geed leh caano, qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kaleba laga sameysto. 2. Weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la xoolayn. 3. Weel qabo ka samaysan.

2

qabo²: f.g/mg3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax gacan ku dhigid. 2. (f.g) Dhul, dad iyo wixi lamida hub ku hanasho. 3. (f.g) Cid fal xun ku kici lahayd ka celin. 4. (f.g) Shaqo fulin. 5. (f. g) Meel aadid. 6. (f.mg) Is q.: arrin iyo wixi lamida oo lagu kici lahaa ka harid. 7. (f.mg) Laba qof ama ka qabsad badan iska hor imaasho. 8. (f.mg) Is q.: laf jabtay xiriirsamid.

waa la naqliyay ✓

1

qabo¹: m.dh 1. (botani) Geed leh caano, qodxo iyo sooh wanaagsan oo weelal iyo alaabo kaleba laga sameysto. 2. Weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la xoolayn. 3. Weel qabo ka samaysan.

2

qabo²: f.g3 (-btay, -batay) 1. (f.g) Wax gacan ku dhigid. 2. (f.g) Dhul, dad iyo wixi lamida hub ku hanasho. 3. (f.g) Cid fal xun ku kici lahayd ka celin. 4. (f.g) Shaqo fulin. 5. (f.g) Meel aadid. 6. (f.mg) Is q.: arrin iyo wixi lamida oo lagu kici lahaa ka harid. 7. (f.mg) Laba qof ama ka badan iska hor imaasho. 8. (f.mg) Is q.: laf jabtay xiriirsamid. m.f.dh, qabasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. catch hold of, detain, arrest; hold; take; seize; do; go to; be married to; intervene in

2

qabo [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓

[KABO, GABO] Euphorbia longispina 04

waa la naqliyay ✓

(Gabo) C Euphorbia longispina Chiov. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-qabtay / qabatay / qabteen / qabanay: (v) 1. catch (kaaj); capture (kap-jar); seize (siiz); overtake (over-teeyk). Ex: bannooniga qabo; catch the ball 2. hold up (hooldh ap); grasp (garaasp). 3. do (dhuu); Ex: shaqo fiican buu qabtay; he did good work.

2

kala qabo: (v) 1. separate and keep apart. 2. break up a fighting ~ kala celi

3

u qabo: (v) 1. assist (a-siist); help (heelp) 2. hold for someone; reserve (ri-zeerv)

4

qabo -qabada: (n) name of a plant

waa la naqliyay ✓

1

(fal) jooji oo socodka u diid.

2

qabo: (fal) bedbaadi oo ka jooji. Ilmaha dabka ka qabo.

3

qabo: (fal) ku dheg oo gacanta ku hay. Kitaabka ii qabo.

4

qabo: (fal) soco oo teg. Baabuur raac oo miyiga qabo. Dh: aad, ambabbax.

5

qabo: (fal) hawl fuli oo samee. Nin kastoowba shaqadaada qabo. Dh: yeel, fal.

6

qabo -da: (magac, dhedig, keli) haan weyn oo ballaadhan; weelasha caanaha lagu shubto inta aan weli la isticmaalin. Intuu haanta qabada ah qaarka sari bannaan yahay, daarkuna qabyada yahay.

7

qabo -da: (magac, dhedig, keli) geed weelasha laga tosho oo caano iyo qodax leh. Intuu haanta qabada ah qaarka sari bannaan yahay daarkuna gabyada yahay.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Bir la tumay soofeyn.

waa la naqliyay ✓

agg. - aan jiq ahayn, kala baxsan.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Nafley xanuun dartii la galgalasho. 2. Arrin ka libkeeni-deed dadaal badan u sameyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Nafley xanuun dartii la galgalasho. 2. Arrin ka libkeenideed dadaal badan u sameyn. m.f.dh, rafasho.

waa la naqliyay ✓

v. suffer, writhe with pain, be restless because of physical discomfort

waa la naqliyay ✓

-raftay / rafatay: (v) twist or struggle with pain, discomfort or suffering; writhe (reeyth) ~ fargo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kaa itaal roon ka akaantiisa ku jir oo ku mashquulsanaw. Kelidaa shaqa la rafo.

2

rafo: (fal) galgalo oo xanuun iyo wixii la mid ah, la qalaamarogmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: suffer, writhe with pain, be restless because of physical discomfort

2

lx: rafo

3

pd: (raftay / rafatay)

4

ps: v3b=

5

key: rafo

waa la naqliyay ✓

1

(Raja-da)

2

1. (°) Filashada la filanayo wax la heli doono; (ama rejo).

3

2. Ilmo carruur ah oo dheddig oo hooyadeed dhimatay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ilmo yar-yar oo hooyadood dhimatay.

waa la naqliyay ✓

m.dh Filashada la filanayo wax la heli doono. la-mid: rejo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ilmo yar-yar oo hooyadood dhimatay. rąjo m.dh Filashada la filanayo wax la heli doono. la-mid: rejo.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. motherless ~ orphan girl

2

rajo: [feminine] n. hope, expectation

waa la naqliyay ✓

1

-da: (n) hope (hoop); expectation (ekis-pak-teey-shin); prospect (poros-pekt)

2

rajo -da: (n) [plural of rajay] orphanages (oorfaneyjis) children, especially a motherless children ~ [opposite of agoon]

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ilmo dhedig oo hooyadii dhimato. Dh: agoon.

2

rajo-da: (magac, dhedig, keli) ku niyadsamaanta wax iman doona; filasho wax waanaagsan oo la fisho.

waa la naqliyay ✓

رَجَاءَ، أَمَل، يَتِيمُ الْأُمِّ

waa la naqliyay ✓

1

(Raka-da)

2

1. Dhis loo sameeyey in korkiisa laysku taago ama lagu fariisto ama lagu nasto.

3

2. Dhis qoryo ah, oo dadka meelaha kore dhisayaa isku taagaan.

4

3. Kaabad; raar; sallo.

5

4. Cagasaar kasta.

6

5. Meel ciriiri ah; dhudhub.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meel sare oo ku taal dusha geed, dhismo iyo wixi lamida oo wax la saarto ama la fuulo. 2. Meel ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Meel sare oo ku taal dusha geed, dhismo iyo wixi lamida oo wax la saarto ama la fuulo. 2. Meel ciriiri ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. platform, shelf, scaffolding

waa la naqliyay ✓

name-f platform, shelf, scaffolding

waa la naqliyay ✓

-rakada: (n) 1. a platform built for sitting, standing or resting. 2. scaffold (iskaar-fooldh)

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) meel cidhiidhi ab oo labo dhagax u dhaxaysa oo sida looga baxa adag tahay. Dh: rake.

2

rako -da: (magac, dhedig, keli) dhis korkiisa lasku taago ama lagu fariisto oo lagu nasto

waa la naqliyay ✓

1

de: platform, shelf, scaffolding

2

lx: rako

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: rako

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-maday, -matay) Labaraafle dhalay ilmihiisa xab ka leefleefid. la-mid: ranso.

waa la naqliyay ✓

s.m. - laan.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef ilmo uu dhalay leefleef; ranso.

waa la naqliyay ✓

1

(Raqa-ha)

2

(xiddigo) xiddigaha dayaxu maro toddobada ugu horraysa; waa kuwo gu waxayna ka kooban yihiin: godin, listan, lixo, cadaad, agaalli guduud, agaalli cad, afaggaal.

waa la naqliyay ✓

m.l Urur xiddigo ah gu'ga soo baxa ka kooban toddoba lana kala yiraahdo: godin, listan, lixo, cadaad, aqaalli-guduud, aqaalli cad iyo afaggaal.

waa la naqliyay ✓