rablayn

(tilmaame) timo rable u xidhan ah. Gabadh timo rablaysan baa daaradda fadhida.

m.dh eeg rabshee. la-mid: rabshadayn, rabshid.

-ta: (magac, dhedig, keli) xiisad abuurid. Dh: rabshadayn, fidnayn.

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo afaysan, daab la qabsado na leh oo wax lagu goosto laguna dagaallamo. Waxay ka yartahay billaawaha. Dh: toorray, toorri, amley.

(Aabayn-ta)

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

2. (weel) xoolayn.

m.f.dh eeg aabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bir la geliyey dhamac ama bayteriga oo dab iyo tamar loo yeelo iyadoo la adeegsanayo koronto.

(Dalayn-ta)

1. Dal ka dhigid.

2. Qurxin; dheehid; jalayn.

3. Aqal, kd., meelo ka banbannayn, si neecawda iyo iftiinku u soo galaan; neecaabin; khalfado u furid.

m.f.dh eeg dalee.

-ta: (magac, dhedig, keli) aqal iyo wixii la mid ah, in meel laga banneeyo si iftiin iyo neecawba uga soo galaan.

dalayn-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid oo midabayn. Jawaabaha duxdoodii, adigaa daleeyoo, dahaadhkii ka qaadaye.

dalayn -ta: (magac, dhedig, keli) hadhayn ama dadid. Dalaynta waababku dhib kuma laha Suge oo waa nin dheer. Dh: hadhayn. Li: qaawin.

(Gablan-ka)

Qof gaboobey ama dhintay isagoo aan carruuri u dhalan; aan carruur dhaxasha lahayn ama aan ka tegin.

gablan¹: m.l.kh Qof gaboobay oo aan carruur lahayn. la-mid: goblan¹.

gablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Qof carruurtii ka le'atay noqosho. 2. Qof gaboobay oo aan carruur lahayn noqosho. la-mid: goblan².

gablan¹: m.l.kh Qof gaboobay oo aan carruur lahayn. la-mid: goblan.

gablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Qof carruurtii ka le'atay noqosho. 2. Qof gaboobay oo aan carruur lahayn noqosho. m.f.dh, gablamid. la-mid: goblan.

m. n. childless person; state of being without issue

gablan: v. be childless; die without issue

-ah: (adj) 1. childless (jaaydh les); without offspring, progeny or issue. 2. without sons, have no baby son. Ex: nin gablan ah; a childless man or a man without son

-ka: (magac, lab, keli) qofka aan ubad lahayn; da' weyni iyo ubadla'aan.

(Galayn-ta)

1. Gal u yeelid; dahaar u samayn.

2. (cayaar: shax, kd.) gal geyn.

m.f.dh eeg galee.

-ta: (n) envelopment (enva-loop ment)-, the act of covering or encasing

-ta: (magac, dhedig, keli) waraaq, kitaab ama wax kale, gal u yeelid; meel la geliyo u samayn. Golxadka galaynta ayaa lagu sidan karaa.

(Habayn-ta)

Hannaan wanaagsan u yeelid; qaab iyo hab qurux badan u yeelid.

m.f.dh eeg habee. la-mid: habays.

Regulation

to organize

-ta: (n) organizing, ordering or arranging ~ isku-duwid

Impostazione

Setting up

-ta: (magac, dhedig, keli) qaab ama hab quruxsan oo loo bogo u yeelid. Hawsha fulinteeda, habayn baa ka horraysa. Dh: qaabayn, habays, nidaamin, qurxin, hannaanin.

m.dh la-mid: jalaysiin.

(Kabayn-ta)

1. Kab la dhicid, ku dhufasho.

2. Kab ka dhigid.

m.f.dh eeg kabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, kab la dhicid oo ku garaacid.

(Labayn-ta)

1. Labo ka dhigid.

2. Ilmo lab dhalid.

3. Tallamid; shakiyid.

m.f.dh eeg labee. la-mid: labays.

vl. n. masculinization {grammar}

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ka dhig.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) labood dhalid. Dh: labays.

labayn-ta: (magac, dhedig, keli) tallamid ama go'aan ka shakiyid. Dh: labays.

labayn -ta: (magac, dhedig, keli) tiro markii hore hal ahayd, labo ka dhigid. Dh: labays, abadel.

de: masculinization {grammar} (a feature of the Somali noun)

lx: labayn

pd: (-ta)

ps: vn0-f

see: labee

key: labayn

(Malayn-ta)

Maanka wax ka fiirin, wax gelin, wax ku hayn; awaalid; fakarid; moodid; u qabid; u qaadasho.

m.f.dh eeg malee.

-ta: (n) the act of thinking; thought (thoot) malo

-ta: (magac, dhedig, keli) malo ama talo lagu meel maro keenid. Dh: arrimin, hoggaamin.

malayn-ta: (magac, dhedig, keli) wax aan la hubin si u suurayn oo u mala'awaalid. Dh: malays qiyaasid. Li: hubid, ogid.

-ta: (magac, dhedig, keli) nal iftiima ku xidhid.

(Qablan-ka)

Hadal ama sharqan weyn oo culus; bulaan; hugun.

qablan¹: m.l 1. Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun. 2. la-mid: qablamid.

qablan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal ama shanqar weyn sameyn.

m.l Hadal ama shanqar weyn oo culus; bulaan; hugun.

m. n. loud noise; quarrel, row

qablan: v. make a loud noise

(fal) shanqadh iyo sawaxan badan samee. Weligaaba qablan cidi kuuma baxaysee. Dh: buuq.

qablan: (fal) aad u gaajoo; bogga iyo beerku ha isku kaa dhegaan. Adu qablan intuu ubadku qadi lahaa.

qablan -ka: (magac, lab, keli) shanqadh iyo sawaxan badan. Qablanka iska daa oo dadka ka fadhiiso. Dh: buuq.

qablan -ka: (magac, lab, keli) gaajo xoog ah oo xoolaha bogga iyo beerku isku dhego oo ay joogsan kari waayaan. Sucu qablan ayuu la hingan waayay. Dh: gaajo. Li: bokhokh, dhereg.

m.f.dh eeg qalee. la-mid: qalays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hab loo kariyo faxfaxa oo ah in hilibka biyo yar iyo khudrad la isku kariyo oo la isku shiilo inta aan biyaha maraqa lagu darin. Dherigu qalayn badan ayuu doonayaa. Dh: qalays.

racayn¹: m.dh Kooxayn ama xulid tiro waxyaaleed iyada oo aan loo eegin orsa-naan.

racayn²: m.dh Hormo urur kasta ee uu urur walxood iyada oo aan la tixgelin horsanaanta sida loo kala xushay. Haddii 'r' walxood laga xushay urur 'n' kutirsane leh oo weliba walax kastana la xulan karo mar keliya. Tirada racaymaha kaladuwan waa: n!/[r!(n-r)!] loona qoro nCr ama C(n,r)[r!(n-r)!]Tusaale ahaan, haddi fasal ay ku jiraan 15 arday ay ka dhexeeyaan 5 buug oo keliya, marka buug kasta waa in ay saddex arday wadagaan, inta siyaalo ee loo ratibi karo waa: 15!/[3!(15-3)!] ama 455.

Permutation

(Rajayn-ta)

(ilmo) rajo ka dhigid.

m.f.dh eeg rajee.

m.f.dh eeg rąjee. la-mid: rejeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wanaagsan filasho; wax soo socda heliddiisa niyadda ku hayn. Rajaynta wanaagsan lagama caajiso. Dh: filitaan. Li: quus.

rajayn-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo rajo ka dhigid.

(Rakayn-ta)

Rako ka dhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) orod sida saqlaha ah orod. Dh: raqlee.

-ta: (magac, dhedig, keli) neef muur ah raro saarid.

(Rasayn-ta)

Raso ka dhigid; is kor saarsaarid; taallayn.

m.f.dh eeg rasee. la-mid: rasays.

-ta: (magac, dhedig, keli) si habaysan isku dul dhigdhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dareere weel lagu qiyaasayo aad u buuxin illaa uu hareeraha ka daadanayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof wax uuna falin ama uu ahayn ku masabidid. Dh: qadaf.

ribayn-ta: (magac, dhedig, keli) dareere jaamid is haysta ka dhigid. Malmalku qayb ayuu ka yahay ribaynta tawaadda.

(Salayn-ta)

Wax sal leh ka dhigid; sal u yeelid; meel qabadsiin.

m.dh eeg salee. la-mid: salays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal, sal u yeelid.

salayn-ta: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, meel uu ku fadhiisto u yeelid. Dh: saldhig.

(Tabayn-ta)

1. Hadba tab cusub keenid, muujin.

2. Tabo kula kicid; xeeladayn.

m.f.dh eeg tabee. la-mid: tabays.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadba tab cusub keenid ama muujin. Dh: xeeladayn, qaabayn, farsamayn, nidaamin.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax saabuun lagu maydhay biyo nadiif ah saabuunta kaga saarid. Dh: xallayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bacbaclayn.

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

(Baslayn-ta)

Si basle ah, baadi ama wax kale, u raadin.

m.f.dh eeg baslee. la-mid: basle (3).

-ta: (magac, dhedig, keli) nooc orodka ka mid ah oo gucle u eg oo si qaabxun wax loo raadgoobo.

(Cabbayn-ta)

Wax gudo leh wax kale ku gurid taniyo intuu ka buuxsamo.

m.f.dh eeg cabbee.

-ta: (n) cramming (kraaming); stuffing (istaafing)

-ta: (magac, dhedig, keli) qori ama hub kale, dhuunta rasaasta u dhigid. Aabahay baa i baray cabbaynta qoriga.

cabbayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax mug leh, marka shay madhnaa la rabo in la buuxiyo sida kiish raashin ah ama barkimada cutubka lagu buuxiyo.

cabbayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax gudo leh wax kale ku gurid taniyo intuu ka buuxsamaayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

(Dabrayn-ta)

Weerar dabro ah dib u celin.

m.f.dh eeg dabree.

vl. n. state of being ambushed

-ta: (magac, dhedig, keli) weerar aan tudhaad lahay ku qaadis.