Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

1. Raar laga kor dhisay, loo yeelay.

2

2. Meel kore lagu raaray.

waa la naqliyay ✓

1

raaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay) Wax la raaray noqosho.

2

raaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax meel sare saaran ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] stored on a shelf

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) meel kore saaran oo is dul yaalyaalla ah.

2

raaran: (tilmaame) raar laga dul dhisay. Gaadhi aad u raaran ayaa rogmaday.

3

raaran: (tilmaame) weeday oo meeshiisii meel aan ahayn ka soo baxay ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: stored on a shelf

2

lx: raaran

3

pd: (raarnaa)

4

ps: adj-der

5

key: raaran

waa la naqliyay ✓

1

(Aaran-ka)

2

1. Qaalmaha yaryar oo geela; qaan.

3

2. Doog iyo barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Geela intiisa aan weli gaarin da'dii uu ku rimi ama wax ku rimin lahaa. 2. Doog iyo barwaaqo badan. 3. Aa. ah: meel doog badan leh. 4. Aa. ah: waqti doog iyo barwaaqo leh.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] abundance of water and green grass; prosperity, flourishing natural environment

2

aaran m. n., [collective] young camels who are no longer sucklings, camel youth

waa la naqliyay ✓

1

aaran-ah: (adj) 1. prosperous (paros-peras); well-to-do; good time. Ex: sannad aaran ah; a prosperous year. 2. evergreen (evergriin). Ex: dhul aaran ah; an evergreen land

2

aaran: 2 -ka: (n) young camels

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) xoolaha inta qaanka ah ee aan weli curan ama la raran, gaar ahaan geela. Aaran dib u hadhay, aar ha laayee, awr xun baa dhalay. Dh: aalo, ulul, aadhan, qaan.

2

aaran -ka: (magac, lab, keli) xilliga dooggu aad u qawlo ee xooluhu barqofadhiisi noqdaan. Aaran iyo abaari Allow kuu maso, uunkana u kala roon. Dh: deegaan, barwaaqo. Li: abaar.

3

aaran-ka: (magac, lab, keli) roob dhul ballaadhan ka da'ay oo aad loogu barwaaqaystay. Waxa noo da'ay aaran aad noo doojiyay. Dh: mahiigaan, roob.

waa la naqliyay ✓

1

1. Rar saaran yahay.

2

2. (Raran-ka) Ciidda dabku kululeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

raran¹: m.l Ciid kulul.

2

raran²: f.mg1 (-rmay, -rantay) Gaadiid wax culaab la saaray noqosho.

3

raran³: f.mg4 (-naa, -nayd) Gaadiid wax culaab la saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

raran¹: m.l Ciid kulul.

2

raran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Gaadiid wax culaab la saaray ahaansho. m.f.dh, rarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] loaded, packed full

2

raran: m. n. embers, burning coals; hot sand; baked soil

waa la naqliyay ✓

1

-ramaa / ramayd: (adj) loaded (loow-dhidh) carrying a load

2

raran -ka: (n) hot ashes; hot soil ~ danbas kullul

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) rar iyo cundadi saaran tahay.

2

raran -ka: (magac, lab, keli) ciid kululaatay, dambas hoosta ka kulul. Raranka ayay ridu raafka la gashay Dh: halase, roomi.

3

raran -ta: (magac, dhedig, keli) bur inta la ballaadhiyo danbas ama ciid kulul la dhexgeliyo oo sidaas lagu bisleeyo.

waa la naqliyay ✓

La ifiyey; ifa haya; shidan.

waa la naqliyay ✓

1

daaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la shiday noqosho (dab); wax la ifay noqosho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday noqosho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida).

2

daaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la shiday ahaansho (dab); wax la ifay ahaansho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday ahaansho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

1

daaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) 1. Wax la shiday noqosho (dab); wax la ifay noqosho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday noqosho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). m.f.dh, daarmid.

2

daaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax la shiday ahaansho (dab); wax la ifay ahaansho (nal, feynuus iyo wixi lamida). 2. Wax hadlay ama muuqday ahaansho (raadiyo, telefishan iyo wixi lamida). m.f.dh, daarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] lit, ignited

2

daaran [inchoative] v. catch fire, be ignited

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax shidan ama holcaya. Dabku wuu daaranyahaye wax innoogu kariya.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: faran².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la faadhay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, guulguulid. Dh: haaraan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Ka m.: wax ka kaaftoomid. m.f.dh, maarmid.

waa la naqliyay ✓

(v) [with preposition ka] no longer need; not need ~ see also [eeg] ka maaran

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka kaaftoon oo baahidiisa ka hadh. Wixii laguu dildo ka maaran.

2

maaran -ka: (magac, lab, keli) ciid isku dhegta marka la qooyo oo wax lagu kabbiso. Ciddaa maaranka ah waddada ku kabbis. Dh: garri.

3

maaran -ka: (magac, lab, keli) kaaftoon wax laga kaaftoomo oo baahida loo qabo la iska dhaafo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) «kala ~ wax kala maqan ah: kala qaaran ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Raarac-a)

2

Laallaad; lulad; lalmad.

waa la naqliyay ✓

1

raarac¹: m.l 1. R. ah: meel hoobad ah. 2. la-mid: raaricid.

2

raarac²: f.mg1 (-cay, -cday; -rici) Wax meel sare ka soo laallaadid.

waa la naqliyay ✓

1

raarac¹: m.l 1. R. ah: meel hoobad ah.

2

raarac²: f.mg1 (-cay, -cday; -rici) Wax meel sare ka soo laallaadid. m.f.dh, raaricid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dangling object

2

raarac: v. dangle, hang down

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (adj) suspending (saspeendh-ing)-, hanging down

waa la naqliyay ✓

1

(fal) soo lulmo. Sida fiidmeerta geedka uga soo raarac. Dh: lulo, laalaadso.

2

raarac -a: (magac, lab, keli) soo lulmasho meel laga soo laalaado. Raaraca iska daa oo mar uun soo deg. Dh: lulad, laalaad, lulmad

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) udgoon ka baxa rays ama raashin si wanaagsan loo kariyo; carfiga udgoon ee doogga ama soorta ka soo baxa. Dh: carfi, udug.

waa la naqliyay ✓

Wax kale korkooda la dhigay; kor yaal.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax meel dhulka ka sarreysa la dhigay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax meel dhulka ka sarreysa la dhigay ahaansho. m.f.dh, saarnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] above, placed on top of, loaded onto

waa la naqliyay ✓

-saamaa / saamayd: (preposition) 1. over (o-ver); above (a-boov) Ex: warqadda miiska saaran; the paper over the table. 2. aboard (a-boodh); on board. Ex: baabuurka dadka saaran u sheeg; tell the people on board the vehicle

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid meel la saaray; meel sare yaal; meel kore la dhigay.

waa la naqliyay ✓

1

de: above, placed on top of, loaded onto

2

initial: s

3

lx: saaran

4

pd: (saarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: saaran

waa la naqliyay ✓

Meel lagu taaray, la suray, laga soo laallaadshey.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Alaab wax la saaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] hung up (on high)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel wax la sudhay; wax meel laga soo laallaadshay. Alaabbtu way taaran tahay. Dh: caallan.

waa la naqliyay ✓

1

de: hung up (on high)

2

initial: t

3

lx: taaran

4

pd: (taarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: taaran

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) 1. Warqadda lagu oggolaado lacag la doonayo in la bixiyo. 2. Warqad maxkamaddu ku oggolaato qof in la xiro ama in wax la baaro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waraaq dacwadeed oo qof loogu yeedhayo oo maxkamaduhu gooyaan. Ninkii eedeysanaha ahaa maxkamaddaa waaran u dirtay. Dh: shiti.

waa la naqliyay ✓

La sinsimay oo la fiiqay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la xąaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swept (clean); smoothed (out)

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) haran oo la fiiqay ah. Daarad xaaran wax ku akhri. Dh: fiiqan, xaaqan, haran.

2

xaaran: (tilmaame) sallaxan oo wixii alaab yaal oo dhan laga guray ah.

3

xaaran: (tilmaame) caaray oo caloosha laga hayo ah. Hal xaaran ayaa xerada jiifta.

waa la naqliyay ✓

1

de: swept (clean); smoothed (out)

2

initial: x

3

lx: xaaran

4

pd: (xaarnaa)

5

ps: adj-der

6

key: xaaran

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg raaran¹.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) ceel, bohol iyo wixii la mid ah afka qoryo kaga raaran oo ka dhisan ah. Dh: raaran.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) karkaarnaan oo wax afka qoryo kaga raaran ahaan. Ceelashu makaabnaanta ayay ku fiican yihiin. Dh: raarnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Araarayn-ta)

2

Labo qolo oo dagaallama haya kala joojin; dagaal joojin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg araaree.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo qolo oo dagaallamaya kala joojin. Araaraynta reeraha, aabbaa innoo dhigay. Araare ajal ma oosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax carbuunan.

waa la naqliyay ✓

1

raaracan¹: f.mg1 (-cmay, -cantay) la-mid: raaracsan¹.

2

raaracan²: f.mg4 (-cnaa, -cnayd) la-mid: raaracsan².

waa la naqliyay ✓

1

raaracan¹: f.mg1 la-mid: raaracsan¹.

2

raaracan²: f.mg4 la-mid: raaracsan².

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ilig oo iska dul baxay ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg raaran². la-mid: raar-naansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel sare la saaray ahaan.

2

raarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax raaran ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) finan yaryar oo oogada dadka ka soo baxa kulaylka dartii.

2

araarad-ka: (magac, lab, keli) u gogoldhigashada hadal ballaadhan ama murti soo socota. Araaradkii buu guddoomiyuhu ku dheeraaday.

3

araarad -ka: (magac, lab, keli) xoolo arooraya intaanay ceelka tegin sii daajin. Xooluhu araarintay biyo badan ku cabbaan.

4

araarad -ka: (magac, lab, keli) xaraaradka meel sarraysa laga soo xaraarto.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ka shaqayn colaad dhexdhexaadinteed.

2

araarin -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo sii daajin inta aanay ceelka tegin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baarid².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baar ka dhigid; ka dhigidda wax sare oo wacan.

waa la naqliyay ✓

1

(Baarran-ka)

2

1. Hadal.

3

2. Afeef, ballan.

waa la naqliyay ✓

1

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) 1. Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef. 2. la-mid: baarramid.

2

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

baarran¹: m.l (-ammo/-anno, m.dh) Dhawaaq afka ka soo baxa firkad gaar ah lagu cabbirayo; hadal; afeef.

2

baarran²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) La b.: cid hadal la yeelasho. m.f.dh, baarramid.

waa la naqliyay ✓

m. n. conversation, talk, speech

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadal caadi ah ku sheekaysi. Si fiican baa xalay loo baarramay.

2

baarran: -ka: (magac, lab, keli) hadal sii teelladhigasho ah. Dh: afeef, shardi, ballan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: afeef, ballan

2

de: conversation, talk, speech

3

lx: baarran

4

pd: (-ka)

5

ps: n2c-m

6

syn: hadal

7

key: baarran

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Meel jirka ka mid ah, wax bararay ahaansho. m.f.dh, bararnaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] swollen, puffed up

waa la naqliyay ✓

-bararnaa / bararnay (adj) swollen (iswoolan); distend d. Ex: gacan bararsan; a swoller arm ~ hurgunsan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel barar leh oo xanuun awgii la buuran. Meel bararan lama gubo. Dh: bararsan.

waa la naqliyay ✓

1

de: swollen, puffed up

2

lx: bararan

3

pd: (bararnaa)

4

ps: adj-der

5

key: bararan

waa la naqliyay ✓

Firfircoonaan iyo himmo ka buuxdo; hor leh oo aan daal hayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dardartiisii qaba ahaansho; firfircoonaan iyo himmo ka buuxdo.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] active, vigorous

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aad u firfircoon; qof himmo ka buuxdo oo aan daal lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: active, vigorous

2

lx: caarran

3

pd: (caarranaa)

4

ps: adj-der

5

key: caarran

waa la naqliyay ✓

1

cawaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la cawiray noqosho. la-mid: cawiran¹.

2

cawaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la cawiray ahaansho. la-mid: cawiran².

waa la naqliyay ✓

1

cawaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la cawiray noqosho. m.f.dh, cawarmid. la-mid: cawiran.

2

cawaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la cawiray ahaansho. m.f.dh, cawarnaan. la-mid: cawiran.

waa la naqliyay ✓

1

v. be hurt, wounded; damaged

2

cawaran [derived] [adjective] wounded, hurt; damaged

3

cawaran [derived] [adjective] one-eyed, having only one eye

waa la naqliyay ✓

-cawarnaa / cawarnayd: (adj.) 1. wounded, hurt, injured or harmed. 2. cross-eyed (karoos- : aayidh) ~ cawiran

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid dhaawacan; mid nabar qaba.

2

cawaran: (tilmaame) mid labadiisa indhood midkood, aan si fiican wax uga arkayn. Awr cawaran baa meeshan daaqay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) astaan ah nuxurka ay hadal ujeedadiisu tahay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) eeg dhaaraan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la faariyey ahaansho (caano).

waa la naqliyay ✓