raaqraaqid

(Rafaaqid-da)

Rafaajin.

m.dh la-mid: rafaajin.

(Barraaqid-da)

Fadhi kala daadsan oo foolxun, fadhiyid.

m.f.dh eeg barraaq.

-da: (magac, dhedig, keli) si qaab daran oo foolxun u fadhiisad, Dh: barraahid, bahardaad.

(Dhaqaaqid-da)

1. Dhaqaaq bilaabid.

2. Wax shubma noqosho.

m.f.dh eeg dhaqaaq². la-mid: dhaqaaq¹.

-da: (magac, dhedig, keli) socod billaabid. Gurguuradku waa dhaqaaqidda bilawgeeda. Dh: dhaqaaqis.

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

(Naqraacid-da)

Geeddi naqraac ah, cid u rarid, u guurid.

m.f.dh eeg naqraac². la-mid: naqraac¹.

(Qaaraamid-da)

Qaaraan uruurin, bixin, siin.

m.f.dh eeg qaaraan².

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

m.dh la-mid: raaracsamid.

m.dh la-mid: tiqraarid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la kala jeexay, labadiisa dhinac kala durkin. Dh: tiqraarid. taqraarnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la taqraaray ahaan; tiqraarnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg baaqbaaqid.

-da: (magac, dhedig, keli) marka uu qof ka daba qaato hadalkii ugu dambeeyey ee qof kale waday. Daabraacidda hadalkayga iska dayoo wax kale u leexo.

(Laabraacid-da)

Wax maqalkooda ama araggooda loo bogey, laabta ka raacid, ka jeclaysasho.

m.f.dh eeg laabraac².

-da: (magac, dhedig, keli) cid kaa dheer, xiiso iyo boholyow u qabid. Dh: laabraacis, laablaraacid.

(Raadqaadid-da)

Falid; sixrid.

m.f.dh eeg raadqaad. la-mid: raad-gamid.

-da: (magac, dhedig, keli) raad hore daba socosho.

raadqaadid -da: (magac, dhedig, keli) cid kale falid ama baabid. Dh: falid, sixrid.

raadqaadid -da: (magac, dhedig, keli) socodbarasho bilaabid.

m.f.dh eeg raaracsan¹. la-mid: raaracmid.

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qarqid.

m.f.dh eeg raaran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ilig meeshiisii meel aan ahayn ka soo bixid; iliggii hore oon dhicin ku kali soo bixid.

(fal) (ka ~) cid kale wax fahansii oo ka dhaadhici. Ardayda cashirka si fiican uga raarrid.

raarrid: (fal) hoos u rid. Dh: dhaadhici.

raarrid-ka: (magac, lab, keli) hoos u dhaadhicin.

raarrid -ka: (magac, lab, keli) fahamsiin iyo ka dhaadhicin. Macallin ba macallinka uu ka raarrid fiican yahay ayaa laga jecel yahay.

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

-da: (magac, dhedig, keli) ka garbixinta eed laguu haystay. Walaal aarbixid ma ahee, uurxumo iskuma laha.

m.dh la-mid: asaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) unkidda wax cusub oo la bilaabo. Waxa la oggolaaday aasaasidda xisbi cusub.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

-da: (magac, dhedig, keli) geed meel ka biqlay, meel kale u rarid oo ku joojin.

-da: (magac, lab, keli) geed biqlay meel kale u rarid oo ku beerid. Dh: abaqaalid, tallaalid.

(Abraarid-da)

Jibaaxid; majiirid.

m.f.dh eeg abraar². la-mid: abraar¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) bootin fiirsasho la'aan ah. Dh: jibaaxid, majiirid.

abraarid -da: (magac, dhedig, keli) gelitaanka safar aan soo laabasho lahayn. Dadkii hore abraarid ayey geli jireen. Dh: hayaamid. Li: negaansho.

m.f.dh eeg afjaaq².

f.g1 (-qay, -qday) Limid; carraggeddin; falid.

v. weed something with a hoe

(fal) falitaan danbe oo dulmar ah ku samee beer baxday oo dheelli ah.

baaqbaaq -a: (magac, lab, keli) beer soo baxday oo dheelli ah falitaan danbe u samayn. Beertan baaqbaaq uma baahna.

de: weed s.t. with a hoe

lx: baaqbaaq

pd: (baaqbaaqay)

ps: v1=tr

key: baaqbaaq

-ta: (magac, dhedig, keli) barraaqitaan u fadhiisad. Barraaqis foolxumaa ma duq dhacday baa! Dh: barraahis.

m.f.dh eeg baraar⁴.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg badhaadhid.

-da: (magac, dhedig, keli) yeedhidda dhawaaq aad u weyn. Markay buraaqidda suurtu yeedhoo, ballankii Rabbi gaadho.

m.dh la-mid: caabuqid.

-da: (magac, dhedig, keli) barar oo hoosta ka bukid. Caabuqid badan ayuu yeeshay nabarku. Dh: millil, caabuqid. Li: bogsi.

m.dh la-mid: dabaakhid.

(Dalaaqid-da)

Xiriirkii guurka jebin; dalaaqihii isu dhixidda iyo isqabiddu ku jaba hayeen ku dhawaaqid; xilafurid; furid.

m.f.dh eeg dalaaq³. la-mid: dalaaq¹.

vl. n. divorce, annulment

-da: (magac, dhedig, keli) guur hore u guntamay jebin; ereyo isqabiddii sharciga ahayd ay ku jabayaan, ku dhawaaqid. Dh: furid, xilafurid, furis.

de: divorce, annulment

lx: dalaaqid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: dalaaqid

(Daqramid-da)

Madax ka lafoobid, dhaawac ama nabar ku dhacay darti.

m.f.dh eeg daqran¹. la-mid: dakhramid.

-da: (magac, dhedig, keli) madaxa oo uu qofka dhaawac ka gaadho. Dh: dakhramid.

-da: (magac, dhedig, keli) farxid iyo rayrayn.

m.f.dh eeg faaruq².

-da: (magac, dhedig, keli) kolba meel qodis ama god keli ah kolba in yar qodid. Dh: godgodis, faqfaqis.

faqfaqid -da: (magac, dhedig, keli) cid hadalka kolba dhinac kaga keenid si war looga soo saaro. Dh: qodqodid, maraanmarid.

-da: (magac, dhedig, keli) lacag, biyo, raashin iyo wixii la mid ah kol keli ah wada qaybin iyadoon waxba lala hadhin. Dh: farraqis.

(Garaabid-da)

Qof wax sameeyey, arrinta ama sababta ku jiiddey, inaan laga fursan karin oo ay garti ahayd aqoonsasho, u qirid; marmarsiinyo aqbalid.

m.f.dh eeg garow².

Attenuazione

Mitigation

-da: (magac, dhedig, keli) «u» qofkii lala mormaayay oo la fahamsiiyo in uu isagu xaq ku joogo. Garaabid lagama helo xaqa qofkii diiddan oo dhan.

(Garaacid-da)

Xoog wax wax ugu dhufdhufasho; wax la dhicid; ulayn; tumid.

m.f.dh eeg garaac³. la-mid: garaac¹ (3), garaacis.

to dribble, dribbling

vl. n. blow, tap, knock, knocking

-da: (n) the act of beating (biiting); knocking (naaking) ~ garaacis

-da: (magac, dhedig, keli) shey wax kale ku dul tumid, la dhicid. Dh: garaacis.

garaacid-da: (magac, dhedig, keli) dilid oo ul iwm la dhicid. Neefka garaacidda ka daa uqubo iyo aaqilo ayuu leeyahaye. Dh: ulayn.

garaacid -da: (magac, dhedig, keli) ka guulaysasho; ka adkaasho.

de: blow, tap, knock, knocking

lx: garaacid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: garaacid

قَرْعٍ دَقَ طَرْقٍ ضَرْبٍ

-da: (magac, dhedig, keli) garnaq suubbin; garqaadid iyo baane; xaq baadhis. Garnaqidda dadka aad buu u yaqaan odaygu.

(Hadaaqid-da)

Sida carruurta hadal-baradka ah u hadlid.

m.f.dh eeg hadaaq². la-mid: hadaaq¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) sida carruurta aan afka baran u dhadhawaaqid. Ilmuhu hadaaqid buu afka ku bilaabaa.

(Halaaqid-da)

Unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay doontaan lafo dibadda lagu qubay oo ay ruugaan.

m.f.dh eeg halaaq². la-mid: halaaq¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) unuunufidda badan oo xoolaha qaarkood, siiba lo'da, oo ay ku raadsadaan lafo ay ruugaan.

halaaqid-da: (magac, dhedig, keli) munuusid guryaha iyo xaafadaha dhexdooda. Dh: suunsuumid, ununuufid.

m.l.w eeg jariidad.

m. n., pl. newspapers, journals

-ka: (n) newspaper (nuuz-peper); newsprint (nuuz-piriint)

-ka: (magac, lab, keli) wargeys wararka lagu daabaco. Dh: wargeys.

jaraa'id -ka: (magacwadareed) qoraallada saxaafadda ee milay ku soo baxa.