raadceyn

(Maadeyn-ta)

Hadal maad ah sheegid.

m.f.dh eeg maadee. la-mid: maadeys.

-ta: (magac, dhedig. keli) bandhig maaweelo oo lagu qoslo samayn; hadal maad ah sheegid. Jigjigaawi iyo Miicaad Miiggane maadeyn waa looga hadhay. Dh: majaajillayn, maaweelayn.

(fal) wax maqan raadi oo kolba meel ka day. Nabsiguna ma raagee, raadcee ninkii galay. Dh: raadi, goob.

m.dh Haweenay ubad iyo xoolo badan leh.

-ta: (magac, dhedig, keli) gabadh reerkeedu uu dad iyo xoolo ba buuxo.

m.f.dh eeg muraaddee. la-mid: munaaddeyn, munaaddo, muraaddo.

Faaradda ugu weyn faaradaha farsamada looxa oo middida iyo birshakaalka mooyee inta kale ka samaysan tahay loox geed adayg ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) dariiqa xaqa ah ka leexin.

-ta: (magac, dhedig, keli) afar ka dhigid. Dh: afrayn.

m.f.dh eeg raadgoo.

f. n. major Somali clan

(n) name of a Somali tribe; Rahanweyn

de: major Somali clan

lx: Raxanweyn

pd: (-ta)

ps: n0-f

key: Raxanweyn

name-m man, human being, earth; Prophet in the Holy Qur'an

(Aafeyn-ta)

Aafo gaarsiin.

(Cadeyn-ta)

Cad cad u googgoyn; yaryarayn; cadadeyn; jarjarid.

m.f.dh eeg cadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadcad u jarjarid ama u googgoyn. Dh: yaryarayn, jarjarid.

Haadey!

Erey, qof dhibaato weyni gaartey, inti is celin waayo, ku dhawaaqo; duulay! hoogey! jabay!

e.d Erey dareen tilmaama, taah naag murugaysan la qayliso. la-mid: hoohey.

inter. Woe is me!, Alas!

(expression) used to express sorrow or regret of danger; alas (a-laas) ~ hoogey

haadey! (ereydhawaaq) erey qof dhibaato weyni gaadhay uu ku tayaaqsado. Haadayey maxaa ilmahaygii helay! Dh: hoogay, ba'ay, balanbalay.

de: Woe is me!, Alas! Exclamation of great distress

lx: haadey

ps: intj

key: haadey

m.f.dh eeg hadee.

name-m Muhammad

(fal) eeg maadee.

(Qadeyn-ta)

Qado cunid.

m.f.dh eeg qadee.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhimo cunid Dh: qadayn.

(Raacin-ta)

Ka dabaggeyn; ku darid.

m.f.dh eeg raaci. la-mid: raacis, raacsiin.

(Raadin-ta)

Wax lumay ama la waayey doondoonid, baadiddoonid; goobid; jerin.

m.f.dh eeg raadi. la-mid: raadis.

vl. n. search, act of searching

-ta: (n) the act of seeking; search (seerj) ~ doon-doonid, baarid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax magan doondoonid. Dh: goobid.

de: search, act of searching

lx: raadin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: raadin

تفتيش

* (Raadya-ha)

1. Cilmi dadka u suuraggeliya in meelo kala fog laysaga dawiyo baaqa iyo dhawaaqa iyo muuqaallada iyo masawirrada, inta laga dhigo hirar (mowjado) danab iyo jac ah; waxaa lagu isticmaalaa labo qalab oo midna marka hore waxa la dirayo hirar u rogo oo diro oo hawada mariyo, midna meesha wax loo dira hayo yaal, oo hirarkaas qabto oo sidoodii hore u celiyo; siin; taar.

2. Qalabka warka, kd., dira ama laga dhegeysto; (ama Raadiyo).

racayn¹: m.dh Kooxayn ama xulid tiro waxyaaleed iyada oo aan loo eegin orsa-naan.

racayn²: m.dh Hormo urur kasta ee uu urur walxood iyada oo aan la tixgelin horsanaanta sida loo kala xushay. Haddii 'r' walxood laga xushay urur 'n' kutirsane leh oo weliba walax kastana la xulan karo mar keliya. Tirada racaymaha kaladuwan waa: n!/[r!(n-r)!] loona qoro nCr ama C(n,r)[r!(n-r)!]Tusaale ahaan, haddi fasal ay ku jiraan 15 arday ay ka dhexeeyaan 5 buug oo keliya, marka buug kasta waa in ay saddex arday wadagaan, inta siyaalo ee loo ratibi karo waa: 15!/[3!(15-3)!] ama 455.

Permutation

(Rajeyn-ta)

Rajo qabid; filasho; (ama rejeyn).

(Xadeyn-ta)

Xad u yeelid.

m.f.dh eeg xądee.

-ta: (n) limiting (limit-ing); restricting (ris-tirikt-ing); bordering (boor-dher-ing)

-ta: (magac, dhedig, keli) xad iyo qiyaas lagu ogaado oo la yaqaan u yeelid. Dh: xadays.

xadeyn -ta: (magac, dhedig, keli) soohdin u kala samayn; daari u dhaxaysa u kala madayn.

m.f.dh eeg baabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka uu qofka turubka ciyaarayaa hayo labo baab oo sooc ah.

m.f.dh eeg baawee.

-ta: (magac, dhedig, keli) xog, war ama wax kale oo meel ku koobnaa, dad badan gaadhsiintiisa.

(Badweyn-ta)

1. Bad weyn oo xeebta ka fog.

2. Badda qaybaheeda waaweyn oo shanta ah, mid ka mid ah (Badweynta Atlaantik, Badweynta Deggan, Dadweynta Hindi, Badweyn-Barafta Woqooyi iyo Badweyn-Barafta Koofure).

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

Ocean

f. n., [compound] ocean

-ta: (n) ocean (oow shin); sea (sii); high seas bad

-ta: (magac, lab, keli) bad ballac iyo baaxad ba leh; qaybaha waaweyn ee ay baduhu ukala baxaan.

badweyn -ta: (magac, dhedig, keli) badda inteeda baaxadda leh ama weyn ee xeebta ka fog. Warsame waa badmaaxoo, badweyntuu dabbaal ku tagaa.

de: ocean

lx: badweyn

pd: (-ta)

ps: n1-f-cmp

key: badweyn

m.f.dh eeg bidcee.

-ta: (magac, dhedig, keli) bidco ka dhigid: bidco ku sheegid. Bidceyntu xad shuruudo ayay leedahay. Dh: bidcays.

-ta: (magac, dhedig, keli) caad yeelashada cirka.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg caatayn.

Proof

vl. n. proof, evidence, statement, declaration, explanation, clarification

de: proof, evidence, statement, declaration, explanation, clarification

lx: caddeyn

pd: (-ta)

ps: vn2-f

key: caddeyn

(Daaweyn-ta)

Daawo siin; daweyn.

m.f.dh eeg daawee. la-mid: daaweysiin, daweyn, daweysiin.

vl. n. treatment, giving medical attention

-ta: (magac, dhedig, keli) wax buka dawo u fidin oo xanuun ka daaweyn. Dh: dawayn, daaways.

daaweyn -ta: (magac, dhedig, keli) bir iyo wixii la mid ah, dubbayn oo daawe ka dhigid.

طب

m.f.dh eeg jaabee. la-mid: jaabajaabeyn (3), jaabajaabeys, jaabeys.

-da: (magac, dhedig, kali) qof dumar ah oo ka ganacsata jaadka.

(Jaaseyn-ta)

Abaalmarin.

m.f.dh eeg laakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ilmood oo mataano ah dhalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) maad iyo maaweelo lagu qoslo samayn. Boon Xirsi waa xiddigga maadaynta Soomaalida.

(Maadeys-ka)

Sheeko suugaaneed oo dhacday ama dhici karta, oo inta dad jilo la daawado si waxbarasho ama aqoon kale looga dheefa ama muusikada iyo cayaaraha ku jira loogu raaxaysto; riwaayad.

m.l 1. (riw.) (-syo, m.dh) Jilid qosol leh. 2. la-mid: maadeyn.

m.l 1. (riw.) (-syo, m.dh) Jilid qosol leh.

m. n. comedy, comic act; play; concert

-ka: (n) amusement; laughter; wit, humor ~ maad-da

-ka: (magac, lab, keli) eeg maadays.

maadeys -ta: (magac, dhedig, keli) eeg maadeyn.

cf: riwaayad

de: comedy, comic act; play; concert

lx: maadeys

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: maadeys

m.dh (-yo, m.l) Haweenay shaaciro badan.

f. n. witty woman (with a sense of humor), vivacious female, comedienne

-da: (n) female comedian; comedienne; humorist (hiyuu-mariist)

-da: (magac, dhedig, keli) naag maadaynta ku ba'as oo dadka ka qoslisa. Sareedo waa maadley laga hadhay.

de: witty woman (with a sense of humor), vivacious female, comedienne

lx: maadley

pd: (-da)

ps: n1-f

key: maadley

m.f.dh eeg maaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maarayn.

m.f.dh eeg madkee. la-mid: madkeys.

m.dh la-mid: megdeyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg magdayn.

m.f.dh eeg mardee.

-ta: (magac, dhedig, keli) labo ilaa saddex laamood isku qabasho oo mardo ka dhigid. Dh: mardays.