raabaraabayn

m.l.fk (-bayaal, m.l/dh) Laba kooxood ama wax ka badan oo kala dandambeeya isku jihana u socda; kooxkoox. la-mid: raaberaabe.

-ha: (magac, lab, keli) kooxkoox aan isku jirin.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg raabraabe.

(fal) kooxkoox aan isku jirin oo midba dhan u joogta ka dhig. Dh: kooxakooxee.

m.dh 1. Dad isku dhex jira oo aan isgaranayn. 2. Dad keli keli ah. 3. la-mid: jaabeyn.

-ta: (magac, dheddig, keli) dad isku dhex jira oo aan isgaranayn.

jaabajaabeyn -ta: (magac, dheddig, keli) dad keli keli ah. Dh: jaabeyn.

-ka: (magac, lab, keli) qof kale, waxa uu rabo illowsiin. Saabasaabays baa reer lagu wadaa. Dh: sasabid, saabasaabayn, sabaalid.

-ta: (magac, dhedig, keli) talo ku meelgaadh ah oo mushkilo taagan lagu xalliyo.

aba'abayn-ta: (magac, dhedig, keli) hadaaqa ilmaha yar lagu aamusiiyo. Maandhow aba'abayn baan ku wadi ubadka reer Xooshe. Dh: abaabo.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof muruq qabtay, shey kulul saarsaarid. Dh: diirdiirin, solid.

(Maraabayn-ta)

Dhadqhaqaaqa iyo dheeldheelliyidda doonyaha iyo maraakiibta badda saaran, oo hirarku ku wacan yihiin.

m.f.dh eeg maraabee. la-mid: maraamayn.

vl. n. rolling movement of ships and boats caused by the waves

-ta: (magac, dhedig, keli) kolba dhan u dheeliyid; marba xag u dulaamid. Maraabaynta doonyaha waa lagu wada matagaa. Dh: maraabays, duldullaamid.

de: rolling movement of ships and boats caused by the waves

lx: maraabayn

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: maraabayn

-ta: (magac, dhedig, keli) afar ka dhigid. Dh: afrayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida waraabaha u ci'yid; dhurwaa iska dhigid. Carruurtu waraabaynta way ka sasaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl la hayay dhammayn. Dh: dhammaystirid, dabayaaqayn, gunaanadid.

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. la-mid: laallaaban¹.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. la-mid: laallaaban².

laablaaban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay) Wax isku duudduubmay noqosho. m.f.dh, laablaabmid. la-mid: laallaaban.

laablaaban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Wax isku duudduuban ahaansho. m.f.dh, laablaabnaan. la-mid: laallaaban.

(tilmaame) wax isku duudduuban ahaansho. Dh: laalaaban.

-ta: (n) hesitation (hezeteeyshin); doubt (dhaawf); wavering (weey-varing); skepticism- shaki-ga, laballaboow -ga

m.l (-bayaal, m.l/dh) la-mid: raabaraabe.

-ta: (magac, dhedig, keli) si rable ah u boodboodid. Rabrablayn badanaa ma dabagaallaa.

-ta: (magac, dhedig, keli) sabarad ku garaacid.

(Waabaayayn-ta)

Waabaayo siin, ku darid, ka dhigid; sumayn.

m.f.dh eeg waabaayee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, waabaayo siin; sun waabay ah marin. Fallaadha waabaayaynta waa loogu talagalaa. Dh: sumayn, waabaayays.

(Xaaraamayn-ta)

Xaaraan ka dhigid.

m.f.dh eeg xaaraamee. la-mid: xaaraantimayn.

-ta: (magac, dhedig, koli) mamnuucid oo xaaraan ka dhigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) sumad kuwa kale lagaga garto u yeelid. Daabaqadayn ku samee markaad iibsato adhiga. Dh: astaamayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) hawl amat arrin soo gebagebayn. Dabayaaqo ayaan ka gaadhay sheekada. Dh: dhammaad. Li: billow.

f.mg4 (-bnaa, -bnayd) Albab wax la handaraabay ahaansho.

(tilmaame) handaraab uun ku xidhan yahay oo aan quful lahayn. Dh: rasadaysan.

-ta: (magac, dhedig, keli) laba labo u qaadidda wax aad tiriynayso. Tusbaxa labalabaynta ka daa oo halhal u tiri. Dh: labalabays.

laballabayn -ta: (magac, dhedig, keli) walbahaar qofka gala sida uu go'aan u qaadanayo oo uu is yidhaa 'ma yeeshaa mise waad iska dhaaftaa'.

(Saabcaarayn-ta)

Saabcaaro u yeelid, ku samayn, ku awdid.

m.f.dh eeg saabcaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) saabcaaro u samayn ama u yeelid

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badan, kolba inyar siin; kolba gambo siin.

m.l la-mid: jaabeyn.

m.f.dh eeg laballaabee. la-mid: laballaabays.

m.f.dh eeg qaysaraamee.

m.dh la-mid: sannaabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, been ku maaweelin; waxaan jirin ku meermeerin. Baasabbaasaynta hadalkiyo, been baad ku waasheen, bilistiyo carruurtee.

(Dhabannaanayn-ta)

Dhabannaano kol ama ka badan ku dhufasho; dharbaaxid.

m.f.dh eeg dhabannaanee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dharbaaxo wejiga ka saarid. Dh: dharbaaxayn.

m.f.dh eeg handaraaban. la-mid: handaraabnaansho.

m.f.dh eeg harwaraablee.

m.l la-mid: jaabeysasho.

f.g3 (-saday, -satay) jaabeyso.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof soconaya sagaootin oo macasalaama ku dhihid. Macasalaamayn ayaan xaajiga ugu tegey. Dh: nabadgelyeyn, sagootin..

m.f.dh eeg raabakhsan. la-mid: raabakhsanaansho.

-ha: (magac, lab, keli) tirada koromosoomyada unugjidheedka ee noolayaasha taran jinsiga. Dh: koromosoon.

(Abaalhayn-ta)

Samaan laysu falay, mahad iyo xusuus wanaagsan u hayn.

m.f.dh eeg abaalhay.

vl. n., [compound] gratitude for a favor, indebtedness

-ta: (magac, dhedig, keli) xasuus iyo wanaag oo loo hayo cid horay samafal u geysatay. Abaalhayntu waa dhaqan wanaagsan.

de: gratitude for a favor, indebtedness

lx: abaalhayn

pd: (-ta)

ps: vn2-f-cmp

key: abaalhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) wax samayntiisa laga maagayo oo dadka hortii la falo si inta kale ay ugu dhiirrato. Dh: balaalaxayn, biimayn. balaambal -ka: (magac, lab, keli) carcaraaf iyo saxaariir dhib badan. Dh: balanbal, balambal.

-ta: (magac, dhedig, keli) barafle noqosho; baraf gadid. Baraflaynta dad badan baa ka faa'iiday.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg bardad.

-ta: (magac, lab, keli) habka walxaha ama biraha loogu geddiyo birlab.

Forging

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto duco looga jeedo, karin. Xilliga barwaaqada ah daraaraynta beereleydu waa joogto. Dh: casuumadayn, daraarays, ducayn.

(Faaradayn-ta)

Faarad marin, ku sinsimid; raandayn.

m.f.dh eeg faaradee.

-ta: (magac, dhedig, keli) loox, faarad marin.

faaradayn -ta: (magac, dhedig, keli) looxaan, faarad kaga shaqayn oo ku hagaajin. Dh: raandayn.

adj., pl. short, small (ones)

-aa: (adj) [Plural of gaaban] short, low or small (with plural nouns). Ex: guryo gaagaaban; small houses; gabdho gaagaaban; short girls

(tilmaame) wax aan dhaadheerayn. Dhir gaagaaban ayaa ka baxda meelaha bananka ah. Li: dhaadheer.

de: short, small (ones)

lx: gaagaaban

pd: (Sg: gaaban)

ps: adj-pl

key: gaagaaban

Graphing

-ta: (magac, dhedig, keli) meel godan, kaabad u samayn; buundo u samayn oo dhisid.

m.f.dh eeg karaamee.

-ta: (magac, dhedig, keli) ixtiraam iyo xaqdhawr u muujin.

(Karkabayn-ta)

Cid hawl qabanaysa karkabo ku ridid; qarbaqarbayn.

m.f.dh eeg karkabee. la-mid: karkabadayn.

m.dh la-mid: lambarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) lambar u yeelid. Dh: nambarayn, lanbarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg maraabayn.

m.dh la-mid: maraabayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) maraate baaban iska dhigid; is waalid; is masuukhin.

(Mardabayn-ta)

Dhagrid; sirid; khatalid.

m.f.dh eeg mardabee.

-ta: (magac, dhedig, keli) khiyaamo samayn. Dh: dhagrid, sirid, khiyaamayn.

m.f.dh eeg nabarree.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhawacyo badan gaadhsiin. Dh: qoonqoomid.

m.dh la-mid: lambarin.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid walba nambar u gaar ah ku dhejin. Dh: lambarayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) qaarad qaarad u qaybin. Nimankii badmareennada ahaa ayaa qaaradaynta soo saaray. Dh: qaaradays.

-ta: (magac, dhedig, keli) jiidhjiidhid oo qardabo ku samayn. Aabbo uu daallan yahee qardabaynta ka daa.

-da: (magac, dhedig, keli) afar ka dhigid. Dh: raabacayn.

raaracsan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax meel ka soo laallaada noqosho. la-mid: raaracan¹.

raaracsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ka soo laallaada ahaansho. la-mid: raaracan².

raaracsan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax meel ka soo laallaada noqosho. m.f.dh, raaracsamid. la-mid: raaracan¹.

raaracsan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ka soo laallaada ahaansho. m.f.dh, raaracsanaan. la-mid: raaracsan².

m.f.dh eeg racracee.

(Rasaasayn-ta)

1. Rasaas ka dhigid.

2. Xabbado ama saanad ku ridid.