Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Quulla-ha)

2

Miraha jeerinka.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Miraha geedka jeerinka, lacagaalaha, dheerdheerada, jiiqjiiqlaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Miraha geedka jeerinka, lacagaalaha, dheerdheerada, jiiqjiiqlaha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] wild berry species

waa la naqliyay ✓

Acacia turnbulliana 01: fr

waa la naqliyay ✓

name-m wild nut; lit: born closeby or an environment full of that wild nut-tree

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) midhaha jeerinka

waa la naqliyay ✓

1

cf: jeerin

2

de: wild berry sp.

3

lx: quulle

4

pd: (/ha)

5

ps: n0-m-col

6

key: quulle

waa la naqliyay ✓

1

(Kule) NFD Acacia edgeworthii T. Anders. Mimosaceae.

2

NFD Acacia turnbulliana Brenan. Mimosaceae.

waa la naqliyay ✓

nickname-m hut owner, nestler; lit: hut owner or he who lives in a nest

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof buul iyo dhogor jirkiisu ku rogantahay. Dh: timo, duf, dogor. buulle: magac ama naanays loo baxsho wiil timo weyn oo buul u eg leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Guulla-ha)

2

Keligi guusha leh oo cidduu doono siiya; Ilaah; Eebbe; Rabbi.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l Ilaah; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m. n. giver of victory; God

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) Ilaaha wax kaste abuuray ee awoodda badan. Dh: Eebbe, Rabbi.

waa la naqliyay ✓

1

de: giver of victory; God

2

lx: Guulle

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m

5

key: Guulle

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) waaya hore, wakhti tegay. Quufle ayuu dhintay ninkaad i weydinys Dh: samaan, beri-hore.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof qayla badan oo hadal aan macne lahayn ku hadla

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof qayla badan oo hadal aan macne lahayn ku hadla.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) Qof qayla badan oo hadal aan macne lahayn ku hadla.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Beer-ka) a) Xubinta oogada kamid ah oo xammeetida samaysa dhiiggana ka ilaalisa wixii sun iyo waabaayo ah. b) (miro) qalbacyada hoose, (sida bun, yicib, quulle, garas,...).

2

2. (Beer-ta) Dhul la falay oo dhir iyo miro iyo badar iyo waxyaalo kale lagu abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

(Jeerin-ka)

2

Geed gumarta u eg; wuxuu dhalaa xabag iyo miro wanaagsan (quulle).

waa la naqliyay ✓

1

(Jiiqjiiqla-ha)

2

1. Geed jeerinka iyo gumarta la bah ah oo leh qodxo dheerdheer, xabag iyo miro quulle ah.

3

2. Bahal jirriqaaga u eg.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed qodxeed cadaadda la bah ah, quulle iyo xabagcad oo la cuno leh.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhul abuur oo wax ka soo saar. Barbari ninkii beertay gubtaa. Dh: turuq, qod.

2

beer: (fal) «kuku abuur jacayl, xumaan iyo walwal. Warkii xalay walawal buu igu beeray.

3

beer -ka: (magac, lab, keli) iniinyaha labada qalbac leh xubin ku dhex jirta sida bun, yicib, quulleh, garas iyo waxii la mid ah. Beer badan baa ku jira quullaha.

4

beer -ka: (magac, lab, keli) xubin uurkujirta ka mid ah, jidhka noolaha ku jirta, ka ilaaliya sunta iyo waabeeyada, dheef shiidka door lixaad leh ka qaata, xammeetidana sameeya.

5

beer-ka: (magac, lab, keli) cudur beerka barariya oo qofka uu hayaa yeesho yalaalugo, neefqabatin, cuntoxumi iyo oonta xoolaha oo uu ku xanuunsado.

6

beer -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka dalagga cunnada laga soo saaro. Dh: aslaax.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg buullay.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

1

buulley¹: m.dh Qayb ka mid ah heerka koritaanka cayayaanka qaarkood.

2

buulley²: m.dh (cilmiga naflayda) Heerka saddexaad ee koritaanka meerta nololeedka qaar ka mid ah cayayaanka. Heerka b.da quudashada iyo socodkuba way joogsadaan, waxaana dhaca isbeddelka uu caydigu isu beddelayo qaangaadh.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh gashaanti ah oo aqal keligeed gasha. Buulley la haasaawaa. buullo -da: (magac, dhedig, keli) nafaqo gaar ah sida hilibka oo qof dhib ama nabar soo gaadhay la siiyo. Buullo gool baa loo qashaa iyo koronnada waaweyne.

waa la naqliyay ✓

(Gurunle) S, C Adenia aculeata (Hook. F.) Engl. Passifloraceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) hadal aan macne lahayn ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Hadal aan macne lahayn ku hadlid.

waa la naqliyay ✓

name: Sugule

waa la naqliyay ✓

name-m black-maned

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay midab, madow dhalaala ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: Sugule

2

initial: s

3

lx: Sugulle

4

ps: name-m

5

key: Sugulle

waa la naqliyay ✓

(Gul) May Schizachyrium kelleri (Hack) Stapf. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

(Bule) S,C Dasysphaera robecchii Lopr., Amaranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ul dheer oo suun amaba xadhig ku xidhan yahay oo lagu kaxeeyo dibida marka beerta lagu qodayo. Dh: shaabuug.

waa la naqliyay ✓

Soofe ka tirsan soofeyaasha birta lagu soofeeyo ee ah bog la'aan duuban oo isku wada siiban afkana usii dhuubta oo lagu soofeeyo duleellada birta ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Duula-ha)

2

1. Habaar-qabe; lala-tage; alla-qaad.

3

2. Ku colka duullaanka ah kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

duule: m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhibaato badan, dhallin yar.

2

dųule: m.l (-layaal, m.l/dh) Col; qof dųulaya.

waa la naqliyay ✓

m. n. aggressor, attacker, invader

waa la naqliyay ✓

ama Duulaan, wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid duula oo cadawga weerara.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressor, attacker, invader

2

lx: duule

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: duule

waa la naqliyay ✓

1

(Fuula-ha)

2

1. Docda fardaha laga fuulo.

3

2. Kan fuulaya ama fuula.

waa la naqliyay ✓

m. n. rider, horseman

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhinaca ama docda fardaha laga fuulo.

waa la naqliyay ✓

1

de: rider, horseman

2

lx: fuule

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: fuule

waa la naqliyay ✓

name-m giver of victory; God (pagan name)

waa la naqliyay ✓

1

(Qalla-ha)

2

1. Wax waajib ahaa oo qof ka tegey, oo waa danbe la sameeyo, laga gar'alleeyo, la guto.

3

2. Guddoonka Rabbi.

waa la naqliyay ✓

m.l Waajib waqtigii la samayn lahaa la soo dhaafay oo waa dambe la guto, siiba salaadda iyo soonka.

waa la naqliyay ✓

m.l Waajib waqtigii la samayn lahaa la soo dhaafay oo waa dambe la guto, siiba salaadda iyo soonka.

waa la naqliyay ✓

m. n. delayed fulfilling of an obligation, catching-up

waa la naqliyay ✓

-qallaha: (n) prayers performed at a later time, after missed it's regular time

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dib u samaynta cibaado xilligeedil dhaaftay. Subixiigalle ayaan ku tukaday: Li: adde, adaa.

2

qalle -ha: (magac, lab, keli) cibaadada la qallaynayo lafteeda.

3

qalle -ha: (magac, lab, keli) qaddar Eebbe oo inta badan dhimashada lagu gaar yeelo. Qallaha ilaahay rumee. Dh: qadde, qaddar.

waa la naqliyay ✓

1

de: delayed fulfilling of an obligation, catching-up

2

lx: qalle

3

pd: (/ha)

4

ps: n-m

5

key: qalle

waa la naqliyay ✓

agg. e pron. kee, tee.

waa la naqliyay ✓

1

(Qubla-ha)

2

1. Roob aan kicinna dhabna u di'in.

3

2. Neef tuman oo aan wax rimin; malloolli.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. la-mid: qoble. Roob muddo dheer da'a oo aan biyo badan lahayn. 2. Neef lab oo la dhufaanay; mallooli. 3. Neef aad u caato ah.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. soft, steady rain

2

quble m. n. castrated ~ impotent animal

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) lab xiniinyaha laga qu tumo ama laga saaro oo aan goodh ahayn. Dibi que quble ah ayaa beerta lagu godaa. Dh: mallooli, bohon. Li: qoodh.

2

quble-ha: (magac, lab, keli) roob aan si buuxda u di'in. Roobku waa quble oo weli aad uma curan.

waa la naqliyay ✓

/kwel/ (v) joojin (xoog ku hor istaagid).

waa la naqliyay ✓

v.tr., (subdue) tababar, jarabar, layli, dastuur xun karaw.

waa la naqliyay ✓

/kwil/ (n) baal shimbireed (siiba mid berigii hore qalin laga dhigan jiray).

waa la naqliyay ✓

n., baal, -ki.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sayaal, m.l/dh) Qof biyaha inta quusa muddo badan ku jiri kara.

waa la naqliyay ✓

m. n. diver, frogman

waa la naqliyay ✓

-quusaha: (n) diver (dhaay-ver) ~ tiinbade

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof biyaha intuu dhex muquurto muddo badan ku jiri kara

waa la naqliyay ✓

1

de: diver, frogman

2

lx: quuse

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: quuse

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-leeyay, -laysay) Qaylo dheer samayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) ku celceli codka 'uu' oo gurmad lagu doonayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: howl, wail; ululate (outcry from sadness, pain or joy)

2

initial: u

3

lx: uulee

4

pd: (uuleeyey)

5

ps: v2b=intr

6

key: uulee

waa la naqliyay ✓

enceinte (femme).

waa la naqliyay ✓

-ha: (tilmaame) nin doqon ah oo had iyo jeer sankiisu qoyanyahay. Dh: siinle.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) shimbir salamadhlahana ka weyn, dhanna gorayada uga eg dhanna digirrinka, oo habeenkii baalasha sida sacabka u tuma. Dh: galaw, fiin.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dhalan geddi. Waxa in badan meel uun yaalla qaalle ayaa ku dhaca. Dh: sargguur; salguur.

2

qaalle -ha: (magac, lab, keli) waxyeello qalalaase iyo arbushaad ah. Jabhaduhu qaalle ayay ka abuuraan magaalooyinka. Dh: qalalaase.

waa la naqliyay ✓

agg. e pron. - kaas; (quella: taas).

waa la naqliyay ✓

queule, n.f. - gafuurka xayawaanka (sida eyda ama dawacada).

waa la naqliyay ✓

ruelle, n.f. - jid ama dhabbe yar oo dhuuban.

waa la naqliyay ✓

Garaanagar-bireed leh caarado fiiqan oo dilindillayn loogu xardho dusha salaaxmada shamiintada ee gudaha aqallada iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(Shulla-ha)

2

Fardaha canqawgooda hoose oo qoofalka lagaga xiro; shullacaws; (ama shullo).

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) 1. Fardaha canqawgooda hoose oo qoofalka lagu xiro. 2. Cagta dadka iyo dhudhunka meesha ay iska galaan; canqaw. la-mid: shullo.

waa la naqliyay ✓

m. n. ankle area (especially of horse's legs where it is tied)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) fardaha canqawgooda hoose oo qoofalka lagaga xidho. Dh: shullacaws, shullo.

waa la naqliyay ✓

1

a: shullo (/ha) [n6-m]

2

cf: qoofal

3

de: ankle area (especially of horse's legs where it is tied)

4

initial: s

5

lx: shulle

6

pd: (/ha)

7

ps: n7-m

8

key: shulle

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof dhabarka tuur ku leh.

waa la naqliyay ✓

béquille, n.f. - Ulaha curyaanka ama qofka dhutinaya ku socdo Qooriga badda.

waa la naqliyay ✓

nickname-m anthill; lit: one who is afflicted with a skin disease or pustules; hence the nickname

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-leeyay, -laysay) Wax in la helo rajo ka qabid.

waa la naqliyay ✓

v. expect, hope (to receive something)

waa la naqliyay ✓

1

de: expect, hope (to receive s.t.)

2

lx: cuquulee

3

pd: (cuquuleeyey)

4

ps: v2b=

5

key: cuquulee

waa la naqliyay ✓

name-m war-monger; attacker or slaughterer

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhiirran oo duullimaadka iyo hawsha u heellan oo aan loo dirin.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ciyaar carruureed tiro lagu ciyaaro. Wa: kumbulooyin.

waa la naqliyay ✓

laquelle, pron.rel. - Tee

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mundul.

waa la naqliyay ✓