qusum

/myu sii am/ (n) matxaf, guriga dhaqanka (dhismo ama guri la dhigo waxyaabaha taariikhiga ah).

Guriga Hiddaba, matxaf

(Qunsul-ka)

Ku qaranka dal shisheeye u jooga, si uu danaha dadkiisa iyo tolkiisa u ilaaliyo; wuxuu ka hooseeyaa safiirka.

m.l (-llo, m.dh) Qof diblomaasi ah oo dalka uu joogo dalkiisa wakiil uga ah bulshadiisa kana hooseeya safiirka.

m.l (-llo, m.dh) Qof diblomaasi ah oo dalka uu joogo dalkiisa wakiil uga ah bulshadiisa kana hooseeya safiirka.

m. n. consul

-ka: (n) consul (kon'saY) ~ khunsul

-ka: (magac, lab, keli) nin safir ka hooseeya ama qusuliyad safaarad raacsan madax ka ah oo inta badan fiisayaasha bixiya. Qunsulka haddaad ka weydo danjiraha u tag.

de: consul {Eng}

lx: qunsul

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: qunsul

/kwooram/ (n) tirada ugu yar ee ka qayb galkooda shir ku ansixi karo (caddadka ugu yar ee shir looga baahan yahay).

(ereycodeed) lagu tilmaansado sangadha wax ilkaha lahu jajebiyay.

m.dh Gudin yar oo weelasha lagu qoro. la-mid: qorimo.

m.dh Gudin yar oo weelasha lagu qoro. la-mid: qorimo.

-da: (magac, lab, keli) gudin yar oo weelasha lagu qoro. Dh :qorimo.

Wadar

/sam/ (n) 1. xisaab lacageed (qadar lacag ah) (n) 2. wadar (isu-geyn) (n) 3. xisaab-fallo (sida kudarta, ka-goyda iwm).

n., xisaab, -ti, tiro, -adi; sum given monthly to the Somali chiefs, miri, -di.

m.l (-sayaal, m.l/dh) Caleen la shiidey oo maydka lagu dhaqo.

m.l (-sayaal, m.l/dh) Caleen la shiidey oo maydka lagu dhaqo.

-ha: (magac, lab, keli) caleen la shiiday oo maydka lagu dhaqo.

(Qush-ka)

1. Dacar; qaras.

2. Xumaan uurka ku jirta; uurkusiddo, arami.

m.l 1. Dacar; qaras. 2. Uurxumo iyo ciilqab cid ku jirta.

m. n. bile; anger, resentment, ill-will

-ka: (magac, lab, keli) shuban caloosha ka yimaad oo dacar ama qaras ah. Ninkii wuu shubmay oo qush badan ayaa ka yimid. Dh: dacar, qaras.

qush -ka: (magac, lab, keli) xumaan uurka la iskugu hayo. Dh: arami, xumaan, uurkusiddo.

cf: dacar, qaras

de: bile; [ext.] anger, resentment, ill-will

lx: qush

pd: (-ka Pl: qushash (ka))

ps: n4-m

key: qush

(Quud-ka)

1. Cunno; dheef; anfaco.

2. (geed) Shillin; kulan; kedi.

quud¹: m.l 1. Cunto; cunno ; dheef. 2. Nooc geed; shillin; kulan; kedi.

quud²: m.l Isku jirka cunnooyin ee dadku cuno.

m.l 1. Cunto; cunno ; dheef. 2. Nooc geed; shillin; kulan; kedi.

m. n., [collective] food, provisions

(Gud) N Balanites aegyptiaca (L) Del. Balanitaceae.

N,S Balanites scillin Chiov. Balanitaceae.

-ka: (n) food (fuudh); sustenance (sas-ta-nansi) ~ anfaco, dhee

(fal) cid wax haysata eeg oo wax inuu ku siiyo filo. Dadka cuntaynaya ha quudin e kateg. Dh: quudarree.

quud -ka: (magac, lab, keli) geed kidiga u eg oo ka baxa jeekaha iyo xeebta oo caleen yaryar, hadh aan badnayn iyo qodax waaweyn leh. Wuxuu bixiyaa dhuwan la cuno. Quudka fandhaallo fiican ayaa laga qoraa.

quud -ka: (magac, lab, keli) wixii cunto la cuno oo dhan. Quud wixii laguu qoray cidi kaama qadiso. Dh: calaf, risiq.

cf: calaf, dheef, risqi

de: food, provisions

lx: quud

pd: (-ka Pl: quudad (ka))

ps: n4-m-col

key: quud

-ta: (magac, dhedig, keli) bir gabawday oo aad u baaliyowday sida, biraha baabuur duugoobay. Baabuur quuf ah ayuu wataa. Dh: gonof, duug, baali.

(Gul) May Schizachyrium kelleri (Hack) Stapf. Gramineae.

(Quur-ta)

1. Qiimaha iyo sharafka wax lee yahay ama uu ku habboon yahay ama uu istaahilo, oo loo diido; tixgelis la'aan; qaddarin la'aan.

2. Waxaan qiime lahayn ama muquuno ah oo in layska bixiyo ku habboon; waxbixis; siin; deeq.

quur¹: m.dh 1. Qiimaha iyo sharafta wax leeyihiin ama ku haboon yihiin ama ay istaahilaan oo loo diido. 2. Wax aan qiimo lahayn ama muquuno ah.

quur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax bixintooda hurid.

quur¹: m.dh 1. Qiimaha iyo sharafta wax leeyihiin ama ku haboon yihiin ama ay istaahilaan oo loo diido. 2. Wax aan qiimo lahayn ama muquuno ah.

quur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Wax bixintooda hurid. m.f.dh, quurid.

f. n. disrespect; holding in low esteem; undervaluing

quur v. be generous ~ unselfish, be disposed to give to others

(Quus-ta)

Wax la sugayey ama la filanayey oo rajadii laga qabey baabba'do; rajabbeel; rajaggo'; samir.

quus¹: m.l la-mid: quusid.

quus²: m.dh Ka rajo dhigidda laga rajo dhigo wax la sugayey ama la waayey.

quus³: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid; muquurid.

quus¹: m.dh Ka rajo dhigidda laga rajo dhigo wax la sugayey ama la waayey.

quus²: f.mg1 (-say, -stay) Biyo hoos u gelid; muquurid. m.f.dh, quusid.

f. n. discouragement, loss of hope, despair

quus v. dive, go under water

-ta: (n) desperation (des-pe-reey-shin); despair (dis-peer); hopelessness; loss of hope

quus -ay/tay:(v) 1. dive (dhaayv); submerge (sab-meerj) ~maquuf. 2. sink (sink); aground (a-garaawndh) ~ deg

(fal) biyo dhex muquuro. Badda quus. Dh: muquuro.

quus -ta: (magac, dhedig, keli) waayid wax la sugayey ama la filanayey oo rajadii in la helo laga gabey baabba'do. Dh: rajabbeel.

غَوْصِ ، غَطْسَة

m.l Nooc khamrada ka mid ah oo aalkolku ku badan yahay.

m.l Nooc khamrada ka mid ah oo aalkolku ku badan yahay.

-ka: (magac, lab, keli) meel la dego. Dh: jabad, berrin, ruun, rug.

ruum -ka: (magac, lab, keli) nooc khamrada ka mid ah oo aalkolku ku badan yahay.

m.l (-rro, m.dh) Dhul jiq ah oo aan la mari karin.

(Busur-ta)

Miraha timirta oo yacyacoodka noqda welise aan bislaan.

m.l.u Miro timireed oo heerkii bislaanshada gelaya.

f. n., [collective] unripe date

name-f unripe dates; lit: one born before her due date

Carabi: name-f unripe dates; star; height

magac gabadh qurux badan oo uu midabkeegu yahay casaan iyo madaw isku jira, waxaa na lagu metelay timir aan bislaan.

busur -ta: (magac, dhedig, keli) midhaha timirta marka ay cadduurta yihiin, aanay weli bislaan. Busur la cuno timir baa leh, badhina idaa leh.

a: buskur

de: unripe date

lx: busur

pd: (-ta)

ps: n0-f-col

key: busur

(fal) sooryo sharafeed u samee; martiqaad u samee. Dh: casun, casuumadee, casuun.

Kolkaas ama kol dhow la sameeyey; aan hor u jiri jirin; aan duug ahayn.

f.mg4 (-sbaa, -sbayd; cuscusub) 1. Wax aan weli la isticmaalin ahaansho. 2. Wax jiritaankiisa markaa ugu horreyso ahaansho. 3. Cir, wax roob laga filayo ahaansho.

f.mg4 (-sbaa, -sbayd; cuscusub) 1. Wax aan weli la isticmaalin ahaansho. 2. Wax jiritaankiisa markaa ugu horreyso ahaansho. 3. Cir, wax roob laga filayo ahaansho. m.f.dh, cusbaan.

[adjective] new, fresh

-aa / ayd: (adj) new (niyuu) ~ bac ah. —Syn: fresh, novel, newfangled, original, brand new cutub -ka: (n) [Pl. cutubyo-da] chapter (japter); unit (yuunit) ~ cuntub

Nuovo

New

(tilmaame) wax kolkaas ama dhowaan la sameeyay; aan hore u jiri jirin; aan duug ahayn.

cf: cusayb

de: new, fresh Opp: duug

lx: cusub

pd: (cusbaa Pl: cuscusub)

ps: adj

key: cusub

جديد

(Dulum-ka)

Dulmi.

m.l la-mid: fisqi.

-a: (magac, lab, keli) wixii diinta Islaamku ay reebtay.

(Huium) C Albizia obbiadensis (Chiov.)Brenan. Mimosaceae.

m.l/dh (-rro, m.dh) Kuul yaryar, madmadow oo barbaarku qoorta ku xirto si uu ugu xarragoodo.

m.l/dh (-rro, m.dh) Kuul yaryar, madmadow oo barbaarku qoorta ku xirto si uu ugu xarragoodo.

-ka: (magac, lab, keli) kuul yaryar, madmadow oo barbaarku qoorta ku xirto si uu ugu xarragoodo.

-ka: (magac, lab, keli) isbeddel ay la timaad xiddigta soo baxda.

/kwom/ (n) shaki (shaki ka qabid).

m.l (-llo, m.dh) Q. ah: neef geel ah oo shilis.

-ka: (magac, lab, keli) neef geel ah oo shilis.

name-m leader. Cf. Qutb

(Qudur-ka)

Bakhayl; muudal.

m.l.kh (-rro, m.dh) Q. ah: nin aad bakhayl u ah.

m.l.kh (-rro, m.dh) Q. ah: nin aad bakhayl u ah.

m. n. miser

-ah: (adj) stingy (istinji) ~ gacan adag, bakhiil, bakhayl. -Syn: close-fisted, niggardly ~ see also [eeg] bakhayl,dhabcaal

-ka: (magac, lab, keli) qof aad bakhayl u ah. Dh: qadduuc.

de: miser

lx: qudur

pd: (-ka)

ps: n2-m

syn: bakhayl, muudal

key: qudur

/kyuu/ (bre) line up (ame)(n) saf (saf gelid, sida kiyuuga loo galo cuntada iwm).

queue, n.f. - kuyuu; dad isku daba xidhiidhsan

file - saf.

(Quful-ka)

Geed wax lagu xiro oo bir ah, oo fure iyo gan yar oo qoolaaban leh, oo kolna laysku dhufto kolna furanta, oo daloollada iyo ilaha iyo silsiladaha laga dhex dusiyo.

quful¹: m.l (-llo, m.dh) 1. (-llo, m.dh) Xubinta taranka ee gammaanka lab. 2. la-mid: qafil 1. 3. qafilid.

quful²: f.g1 (-ulay, -ushay) la-mid: qafil².

m.l (-llo, m.dh) 1. (-llo, m.dh) Xubinta taranka ee gammaanka lab. 2. la-mid: qafil.

m. n. lock, padlock

-ka: (n) lock (laak); padlock (paadh laak); combination lock

quful -ay / qufushay: (v) close with lock (laak)

(fal) xidh; quful ku xidh.

quful -ka: (magac, lab, keli) eeg qafil.

bw: Arabic

de: lock, padlock

lx: quful

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: qafil

key: quful