Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qurub-ka)

2

Wax si yaryar loo jarjaray, mid kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

qurub¹: m.l (-byo, m.dh) Gabal yar.

2

qurub²: m.l (-byo, m.dh) (naxwe) Macag caam ah oo tilmaama curiyeyaal aan lahayn micno u gaar ah marka ay keligoodu yihiin, waxayse qayb weyn ka qaataan xagga dhismaha weerta, waxaana ka mid ah: “ma” oo ah q. diidmo; “baa”/”ayaa”, “aa” oo ah q. diiradeed magac; “waa” oo ah q. diiradeed fal; “ma”, “miyaa” oo ah q. weyddiimeed.

3

qurub³: f.g1 (-rbay, -rubtay; -rbi) Wax cadcad yaryar ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

qurub¹: m.l (-byo, m.dh) Gabal yar.

2

qurub²: m.l (-byo, m.dh) (naxwe) Macag caam ah oo tilmaama curiyeyaal aan lahayn micno u gaar ah marka ay keligoodu yihiin, waxayse qayb weyn ka qaataan xagga dhismaha weerta, waxaana ka mid ah: 'ma' oo ah q. diidmo; 'baa'/'ayaa', 'aa' oo ah q. diiradeed magac; 'waa' oo ah q. diiradeed fal; 'ma', 'miyaa' oo ah q. weyddiimeed. m.f.dh, qurbid.

waa la naqliyay ✓

Mantissa

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bit, fragment, piece

2

qurub v. chop up, break to bits

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) small piece; tiny particle

waa la naqliyay ✓

1

(fal) googoo, oo inyar inyar u jarjar. Dh: googgoo.

2

qurub-ka: (magac, lab, keli) inyar ama qayb shey kale oo weyn laga gooyo. Dh: in, gayb.

3

qurub -ka: (magac, lab, keli) eeg qurji.

waa la naqliyay ✓

1

de: piece by piece; in pieces

2

lx: qurub

3

pd: \pd-qurub

4

ps: adv-expr

5

key: qurub

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cunto ama soor.

waa la naqliyay ✓

(Curtup) C Ipomoea garcheana Vatke. Convolvulaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurxub-ta)

2

Xididdada badan iyo waxyaalaha kale oo candhada xoolaha iyo naasaha dadku ka kooban yihiin; kurxin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-bo, m.l) Xididdo iyo qanjirro yaryar oo candhada ku yaal oo caanaha dhala; kurxin.

waa la naqliyay ✓

f. n. mammary gland

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xididdada iyo carjawda ay candhada xoolaha iyo naasaha dadku ka kooban yihiin. Dh: candho, kurxin.

waa la naqliyay ✓

1

cf: kurxin

2

de: mammary gland

3

lx: qurxub

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

key: qurxub

waa la naqliyay ✓

m.dh (-byo, m.dh) Doog aad u jilicsan.

waa la naqliyay ✓

Chapter

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) laanta marka ay cusubtahay. Curub ayaan soo jaray. Dh: yurub, curdin. Li: gahayr.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh G. ah: digir yar oo ku harta beer la gurtay.

waa la naqliyay ✓

name-m leader. Cf. Qutb

waa la naqliyay ✓

1

(Qulub-ka)

2

Islahadal iyo caloolxumo; hammi.

waa la naqliyay ✓

1

qulub¹: m.l 1. (m.l./dh) Isla hadalka iyo walaaca ay arrin qof ku dhaliso. 2. Qaybinta cayaar turub oo la khaldo.

2

qulub²: f.g/mg1 (-lbay, -lubtay; -lbi) 1. (f.g) Cayaar turub iyo wixi lamida qaybinteeda isku qaldid. 2. (f.mg) Welwel iyo calool xumo dareemid. 3. (f.mg) Welwel iyo caloolxumo darteed la caatobid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. (m.l./dh) Isla hadalka iyo walaaca ay arrin qof ku dhaliso. 2. Qaybinta cayaar turub oo la khaldo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] gloom, depression

2

qulub [inchoative] v. be gloomy ~ disturbed, get depressed

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hammi iyo uurkutaallo la isla hadlo. Dh: walaac, murug.

waa la naqliyay ✓

1

qurud¹: m.l Cudur geela dheddig sabiisha wareeggeeda uga dhaca oo badanaa keena dhalmo la'aan, haddaan laga daaweyn.

2

qurud²: f.g1 (-rday, -rudday; -rdi) Harag timo ka wada hoolid.

waa la naqliyay ✓

v. shave ~ crop someone's head

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timaha goy oo moolee.

2

qurud -ka: (magac, lab, keli) qudur geela dhedig sabiisha wareeggeeda uga dhaca oo badanaal keena dhalmo la'aan, haddaan laga daaweyn.

waa la naqliyay ✓

1

de: shave ~ crop s.o.'s head

2

lx: qurud

3

pd: (qurday)

4

ps: v1=tr

5

key: qurud

waa la naqliyay ✓

1

(Qurun-ka)

2

1. Ur xun oo naftu kahato.

3

2. Wax xumaaday ama tortoray oo urkaas leh.

waa la naqliyay ✓

1

qurun¹: m.l la-mid: qurmuun¹.

2

qurun²: f.mg1 (-rmay, -runtay; -rmi) Wax in muddo ah meel yaalay ur xun yeelasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rmay, -runtay; -rmi) Wax in muddo ah meel yaalay ur xun yeelasho. m.f.dh, qurmid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [abstract] stink, bad smell; rottenness

2

qurun [inchoative] v. stink, smell, go bad, decompose, rot

waa la naqliyay ✓

1

(Gurun) N Erythrochlamys nummularia (S. Moore) Hedge. Labiatae.

2

Erythrochlamys leucosphaeria Brig. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) bad smell; foul odor also [odour]; stink (istink); stench (isteenj); fetor (feey-tar); mustiness (masti-nes) ~ qarmuun, qadhmuun, qurmuun

2

qurun -qurmay / quruntay: (v) become stale (isteel) or moldy (mooldhi) in odor or taste

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qudhun. qurunsad -ka: (magac, lab, keli) wax qudhmisasho Dh: madhaxsad.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qursi.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) risiq, arsaaq, arsaagad.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurux-da)

2

Tilmaanta la siiyo wixii loo bogo ama la jeclaysto ama isha deeqa, iyadoo laga eegayo dhinacyada - midabka, qaabka, abuurta, isle'le'kaanta, dhaqdhaqaaq wanaagga, xarragada, falsamida, farshaxannimada, ...; bilic.

waa la naqliyay ✓

m.dh Muuqaal ishu u bogto; bilic.

waa la naqliyay ✓

m.dh Muuqaal ishu u bogto; bilic.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] beauty, prettiness

waa la naqliyay ✓

-da: (n) beauty (bi-yuuti); prettiness; handsomeness, bonniness; good looks

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) arag habboon oo indhaha soo jiita oo leh midabbo is buuxiya, tilmaan lagu cabbiro samayska habboon. Nebi Yuusuf dabadii; tii dumarka quruxda leh; haldoor kooda noqotaay. Dh: bilic.

waa la naqliyay ✓

1

de: beauty, prettiness

2

lx: qurux

3

pd: (-da)

4

ps: n0-f-abs

5

syn: illaacdo, ilwaad, ilqabato

6

key: qurux

waa la naqliyay ✓

1

(Turub-ka)

2

Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig; cuntubkiiba wuxuu ka kooban yahay ran (yeeke, baashi, raani iyo qulaan) iyo biig (tobanle taniyo labaale).

waa la naqliyay ✓

1

turub¹: m.l Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig.

2

turub²: f.mg1 (-rbay, -rubtay; -rbi) Turub cayaarid.

waa la naqliyay ✓

m.l Xaashiyo cayaaro badan oo kala jaad ah lagu cayaaro oo afar cuntub u qaybsan: hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. playing card deck; cards

2

turub v. play cards

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) playing card (paleeying kaardh); ace, king, queen, jack (yeeke, baashi, raani, qulaan)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xaashiyo ciyaaro badan oo kala jaad ah lagu ciyaaro oo afar cutub u qaybsan oo kala ah, hadhiin, dheemman, karaawil iyo isbig.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: xurbin¹.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laxaamad wax lagu dhalaaliyo. Xurub ayuu albaabku u baahaya. Dh: laxaamad.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Europe

waa la naqliyay ✓

name-f Europe. Lit: very light-skinned; white

waa la naqliyay ✓

-ka -ta (n) Europe (yu-rup)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) qaaradaha saddexaad ee qaaradaha adduunka. Dad badan baa Yurub u dhoofay.

2

Yurub: magac loo baxsho gabadh quruxdeeda la moodo sidii dhirta oo magooshay xilli barwaaqo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) laamaha qajida ah ee dhirtu bixiso xilli barwaaqeedka. Yurub buu geelu soo daaqay. Dh: faraq, curub, qurji.

waa la naqliyay ✓

1

de: Europe

2

initial: y

3

lx: Yurub

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-loc-f

6

key: Yurub

waa la naqliyay ✓

1

(Kidif-ka)

2

(wax) la jarjaray oo aad loo yaryareeyey cad kamid ah; jab ama go' yar; qurub.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: “Waxba ma aha”. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: “Nimba si ayuu u qaatay”. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: “Wuxuu doonaba wuu ka helayaa”. 4. Xataa. Tusaale: “Aniguba (ama amba) waan arkay”. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: “Aniguba waa aqaan”, “Markiiba wuu tegay”, “Kaasba qaad”, “Maba dhiibayo”, “Wuxuu sugaba galabtii buuiska tegay”.

waa la naqliyay ✓

qr.dd (naxwe) Qurub tilmaama halka weerta ka saaran diiradda, wuxuuna si gaar ah u diiradaynayaa qaybta magacyada. Tusaale: “Ma Cali baa yimid?” “Haa, Cali baa yimid”. la-mid: aa¹, ayaa, yaa³.

waa la naqliyay ✓

1

bal¹: m.l.u Geedka galleyda ama meseggada oo aan miro lahayn.

2

bal²: e.d 1. Qurub la isticmaalo inta badan kolka wax kabbixiwaa ah lays yeelsiiyo ama layska dhiirrigeliyo. 2. B. in: haddii. Tusaale: “B. inaan eegi karo aan soo durko”, “Weyddii b. inay fog tahay”; ama cagajiid lagu jeedo, sida “B. hoo”, “B. ina keen”.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xyo, m.dh) (c.cimi.) Duufaan bataax xoogaa qaro leh sidata oo dabayl xoog lihi waddo. Qurubyada bataxa ahi mar mar dhif ah ayay kor u kacaan in ka badan 15 ilaa 30 mitir dhulka korkiisa, in badanna kama durkaan meesha ay yaalliin ama isha (source).

waa la naqliyay ✓

fk. Qurub lagu soo jiidanayo foojignaanta qofka lala hadlayo. Tusaale: “Ila hadal dee! Dee, maxaad u yeeshay?”.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Qurubyada wax diiradeeya oo kala ah: “baa”/”ayaa”, “waa” (eeg qurub diiradeed).

waa la naqliyay ✓

m.l (-dyo, m.dh) (jooloji) Qurubyo yaryar oo laarfa, oo badanaa leh qaab goobo, kaasoo dibadda u soo tuurtay foolkaano iyadoo dareere ah, adkaanaysana markey soo dhacdo.

waa la naqliyay ✓

qr. 1. (naxwe) Qurub ka hormara falka wax lagu farayo cid kale. Tusaale: “Wiilasha buugta ha akhriyeen”. 2. Qurub ka hormara falka wax lagu reebayo (fal amar diidmo). Tusaale: “Ha keenin!”.

waa la naqliyay ✓

qr. Qurub tilmaama oggolaansho ama wax ku raacid. la-mid: haa, haaheeyo, hahey.

waa la naqliyay ✓

1

ka¹: mu.ti.l (kuwa, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Ka yimid waa Cali”. la-mid: kan².

2

ka²: h (nax) Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa ama hortiisa : a) qurub la xiriira meesha laga dhaqaaqay ama wax laga qaaday. Tusaale: “Balcad ayuu ka yimid”, “Qalin ayuu jeebkiisa ka soo bixiyay”, “Tuulo ka tuulo ayuu nastaa”; b) qurub barbardhigid loo isticmaalo. Tusaale: “Marka waxaa ka weyn Xamar”; c) qurub la xiriira meel uu fal ka dhacay ama laga gudbayo. Tusaale: “Kooxdan buu ka cayaarayaa”, “Halkaas buu guri ka dhisay”, “Waddada buu ka tallaabay”.

3

ka³: (-ka) q.l Qodob magaca lab dib loogu qodbo si looga dhigo wax cayiman. Wuxuuna raacaa magacyada lab oo ku dhammaada b, d, f, l, n, r, s (sh). Qodobkaa waxaa ka farcama: -ga, -ha, -a oo raacaan magacyada kale ee labka ah. Tusaale: “ nin+ka- >ninka, buug+ka->buugga”.

waa la naqliyay ✓

qr. fk 1. Qurub tilmaamaya wax ka durkid ama ka soocmid. Tusaale: “Way kala tegeen. Kalluunka yaa kala yaqaan?”. 2. Qurub tilmaamaya ka gooni ahaansho. Tusaale: “Way kala fiicanyihiin”.

waa la naqliyay ✓

1

kidif¹: m.l (-fyo, m.dh) Wax la jarjaray oo aad loo yaryareeyey cad ka mid ah; jab ama go' yar; qurub.

2

kidif²: f.g1 (-dfay, -dftay; -dfi) Wax is-haysta jarjar yaryar oo badan ka dhigid; qurbid.

waa la naqliyay ✓

1

ku¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele oo tilmaama qofka labaad ee kelida ah, oo lala hadlayo.

2

ku²: mu.ac.l (kuwo, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo lab ah oo cid ama wax maqan tilmaamaya. Tusaale: “Maanta ku aan isku fasal ahayn baan arkay”.

3

ku³: h (naxwe) Qurub la isticmaalo falka bidixdiisa: a) qurub la xiriira wax ama meel gudohooda fal uu ka dhacayo. Tusaale: “Biyaha weelka ayay ku jiraan”; b) qurub la xiriira wax ama qof uu fal taabanayo. Tusaale: “Kursigii ayuu ku fadhiyaa”, “Xarigga geedka ku xir!”; c) qurub la xiriira wax wax lagu qabsado. Tusaale: “Qalinka wax ku qor!”; d) ugu: qurubyo lagu cabbiro kalasarraynta. Tusaale: “Wiilasha asaga ayaa ugu wanaagsan”.

waa la naqliyay ✓

1

la¹: mu.y.ac Magacuyaal tilmaamaya in faluhu uu yahay qof aan la aqoon ama aan la caddaynin. Tusaale: “Waa la yiri”.

2

la²: h Qurub lagu isticmaalo falka bidixdiisa oo tilmaamaya wehelin ama wax wada qabsi. Tusaale: “Cali buu la socdaa”, “Wuu ila shaqeeyaa”, “Kursigaan la tag!”.

waa la naqliyay ✓

1

lifaaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Dun yar oo cirbad dulkeed ku jirta. 2. Dokominti la dirayo warqad la raaciyo oo sii kaabaysa dulucda.

2

lifaaq²: m.l (-qyo, m.dh) (naxwe) Qurub lagu kaabo erey salkiisa, si uu u beddelo qiimaha iyo waxqabadka ereygaas; lifaaqyadu waxay u kala baxaan: “horkabe” (ereyga hortiisa ayuu ku lifaaqmaa), “dibkabe” (ereyga dhammaadkiisa) iyo “dhexkabe” (ereyga dhexdiisa).

3

lifaaq³: f.g1 (-qay, -qday) 1. Cirbad dulkeed dun gelin. 2. Ku l.: dokominti la dirayo warqad sii raacin. 3. Maro iyo wixi lamida mid kale ku tolid.

waa la naqliyay ✓

1

ma¹: qr.diid Qurub tilmaamaya in weerta falkeeda uu yahay fal diidmo. Tusaale: “Cali ma imaanayo”.

2

ma²: qr.we 1. Qurub tilmaama in ay su'aali saaran tahay ereyga uu weheliyo. Tusaale: “Cali ma yimid?”, “Ma Cali baa yimid?”, “Ma waxaa yimid Cali?”, “Ma waad imaanaysaa?”. 2. Qurub tilmaama in ay su'aali saarantahay erayga uu ku nudanyahay. Tusaale: “Goorma?”, “Inma?”, “Idinma?”, “Kuwama?”. 3. Qurub ka muuqda su'aal ee qof lagu dhiirigelinayo in uu fal sameeyo. Tusaale: “Maad iska celisid qofkaa?”.

3

ma³: xi. Mase: ama. la-mid: mise.

4

ma⁴: m.l 1. Meel. 2. (qr.we) Mehee?: meeshee?.

waa la naqliyay ✓

qr.we Qurub tilmaamaya in ay su'aali saaran tahay ereyga ama weerta uu weheliyo. Tusaale: “Wiilasha miyaa yimid?”, “Miyuu Cali yimid?”, “Miyuusan Cali imaanayn?”.

waa la naqliyay ✓

qr. Qurub macnihiisu yahay “haddii laga reebo”; ma ahee. Tusaale: “Adiga m. qof kale ma imaan”. la-mid: maahane, mooyee, mooyiye.

waa la naqliyay ✓

1

de: bit, fragment, piece

2

hm: 1

3

lx: qurub

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: qurub_1

waa la naqliyay ✓

1

de: chop up, break to bits

2

hm: 2

3

lx: qurub

4

pd: (qurbay)

5

ps: v1=tr

6

key: qurub_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) harraatida xagga hore loo tuuro. Dh: laad.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: qalbi.

waa la naqliyay ✓

/kwooram/ (n) tirada ugu yar ee ka qayb galkooda shir ku ansixi karo (caddadka ugu yar ee shir looga baahan yahay).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qudcur.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geedaha inta hadha marka caleentu ka daadato. Dhulku waa abaar geeduhuna waa qurdun.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado sangadha wax ilkaha lahu jajebiyay.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurqur-ka)

2

Dhinac; serji.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meesha kuusan ee cunaha ragga ku taal; bocor. 2. (-rro, m.dh) Labada cirif ee qaansada middood.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meesha kuusan ee cunaha ragga ku taal; bocor. 2. (-rro, m.dh) Labada cirif ee qaansada middood.

waa la naqliyay ✓

m. n. edge, rim

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhinac; serji.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhinac, serji

2

de: edge, rim

3

lx: qurqur

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: qurqur

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoodhe.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gudin yar oo weelasha lagu qoro. la-mid: qorimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gudin yar oo weelasha lagu qoro. la-mid: qorimo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, lab, keli) gudin yar oo weelasha lagu qoro. Dh :qorimo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-uumo, m.l) Dadyow isku qarni noolaa.

waa la naqliyay ✓