qudhqudho

-da: (magac, dhedig, keli) gariir dhaxantu keento oo ilkaha la isla dhaco; dhaxan aad u badan oo lala gariiro. Xalay dhaxan ayaa jirtay oo qadhqadhyo ma seexan. Dh: dhaxmood, qarqaryo, diilalyo.

budhbudh!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo meel ka soo bixbixitaanka sida qiiqa, abur, boodh iyo waxii la mid ah. Qiiqa budhbudha haya buulkuu ka soo baxayaa.

(fal) dhaxan ama xanuun la gariir. Qadhqadh oo ilkaha isla dhac haddaad bustaha huwan weydo. Dh: gariir, dhaxmoo.

qadhqadh -a: (magac, dhedig, keli) codka awrtu kolka la rarayo ay ku qayliyaan. Awrkii qadhqadh ayuu leeyahay Dh: cabaad.

qadhqadh-ka: (magac, lab, keli) xanuun gariir iyo dubaaxin ah oo inta badan ku dhaca Afka, gacmaha iyo lugaha. Qadhqadhtida lama daweeyo.

qushqush¹: m.l.u Calool xanuun ka dhasha cunto kala jaadjaad ah oo la cunay.

qushqush²: f.mg1 (-shay, -shtay) Cunto kala jaadjaad ah calool xanuun ka qaadid.

m. n., [collective] bad feeling in one's stomach

qushqush [inchoative] v. have a bad feeling (butterflies, anger); get an upset stomach

(fal) qadhqadhyo samee; aad u dhaxmoo. Dh: qarqaryoo, dhaxmoo.

(tilmaame) jilicsan ah; sida qoosh oo kale ah. Dh: muudhmuudh.

-da: (magac, dhedig, keli) qabaw ama xummad darteed la gariirid. Dh: jarayn, jarcayn, burunjiyeyn, qarqarid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhqadh.

(Qudunquuta-da)

Shinbir, midab badan iyo af dheer oo guduudan leh; (ama quudquuto).

m.dh Shimbir qooleyda xoogaa ka weyn, leh midabbo kala duwan, gafuur dheer oo soo yara godan oo guduudan. la-mid: qudunquute, quudquuto, quutaquute, quutaquuto.

f. n. hornbill bird

-da: (magac, dhedig, keli) shimbir dabo dheer leh oo af yuuban oo cas leh oo geedaha waawayn godad ka samaysata. Dh: quutoquuto, quuto, qayaaquuto.

de: hornbill bird

lx: qudunquuto

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qudunquuto

de: bad feeling in one's stomach

hm: 1

lx: qushqush

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: qushqush_1

de: have a bad feeling (butterflies, anger); get an upset stomach

hm: 2

lx: qushqush

pd: (qushqushay)

ps: v1=inch

key: qushqush_2

m.f.dh eeg qushqush².

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan qiimo lahayn ood ka sarrayso ka dhigid. Dh: yasid

-da: (magac, dhedig, keli) eeg figayn ama falakayn.

-ka: (magac, lab, keli) gariirid ilkaha la isla dhaco. Dh: qarqaryood.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg buq.

magaca gabadh xaambaaristeedu fududayd ahayd ama miisaan yarayd xilligay dhalatay.

(fal) wax qudmay oo xumaaday noqo. Dh: qurun.

qudhun -ka: (magac, lab, keli) is beddel xumaansho ah oo shey ku dhaca oo dhadhankiisa iyo urtiisuba silloonaadaan. Dh: qurun.

(Qudura-da)

Yaab; amakaag.

m.dh Yaab; amakaag.

f. n. astonishment

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato yaab wadata oo cid qabsata. Dh: dhib, irkig...

cf: amakaag, yaab

de: astonishment

lx: quduro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: quduro

m.dh Nooc cawska ka mid ah oo ka baxa meelaha biya fariisinka ah.

(Qurdha-da)

1. Iniinaha cudbiga ku jira.

2. Timaha kolka la firo, hirarka yeesha.

m.dh.u 1. Iniinaha yaryar ee cudbiga. 2. Timo aad u jilicsan marka la shanleeyo seexda.

f. n., [collective] cotton seeds

-da: (magac, dhedig, keli) hirarka diisdiisan ee timaha jilicsan ee la fidhayi yeeshaan.

qurdho-da: (magac, dhedig, keli) iniinaha cudbiga ku jira.

de: cotton seeds

lx: qurdho

pd: (/da)

ps: n6-f-col

key: qurdho

-da: (magac, dhedig, keli) qof si wanaagsan wax u bixiya oo hura wax uu jecel yahay. Quudha xoolaheega lama qaato. Dh: hura.

f.g3 (-saday, -satay) Nafley cunto siisasho.

(fal) arrin, dan ama wax la mid ah, maarayso adiga oo aan cid kale ku talo galin; talo abaabulo ama maamulo.

f. n., [collective] scabies, mange (itchy skin disease); scab

de: scabies, mange (itchy skin disease); scab Alt sp: cadho

lx: cadhdho

pd: (/da)

ps: n0-f-col

key: cadhdho

(Dhuudhi-ga)

Jaadadka booddada mid kamid ah oo dadka oogadiisa gala oo ku kora oo kolkuu weynaado u ekaada xabbad meseggo ah oo bisil; wayaale.

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

m. n. flea ((Ctenocephalides species))

-ga: (n) flea (filii); small, wingless, bloodsucking insect ~ wayaale

-ga: (magac, lab, keli) dirxi cadka faraha lugaha hoostooda ku yaal ku dhasha oo qaniinyo cayayaan ka dhasha. Dh: wayaale.

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) dareen jidhku dareemo oo la moodo inuu xididdada iyo seedaha kor u xulayo oo ka yimaad kulaylka dabka oo aad loo xanuunsado. Halkii la iga gubay ayuu dhuudhi i rooray.

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo yaryar oo qaniinyo kulul. Dh: dhuxulkureeb, dhuxunkureeb.

bw: \desp.

de: flea,

lx: dhuudhi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

sc: Ctenocephalides

key: dhuudhi

(Guduuda-da)

Kalluun.

guduudo¹: m.dh Nooc kalluunka ka mid ah. la-mid: guduudow.

guduudo²: f.mg3 (-uutay, -uudatay) Wax midab guduudan yeeshay noqosho.

f.mg3 (-uutay, -uudatay) Wax midab guduudan yeeshay noqosho. m.f.dh, guduudasho.

inch. v. become red, reddish ~ brown, brownish

guduudo [feminine] n. fish species

nickname-freddish

-guduutay /guduudatay: (v) redden (redan); become red

magac loo baxsho gabadh midab cas oo dhiin ah u dhalatay.

-ha: (magac, lab, keli) noocyada kalluunka midkood.

(fal) dil oo qudha ka jar.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qudhmay oo xumaaday noqosho. Dh: qurmid.

(Qurqura-da)

Liqid badan oo isdabajoog ah, oo aan afka weelka laga qaadin, oo wax loo cabbo.

m.dh 1. Laf jilicsan oo shafka geelu ka samaysan yahay. 2. Qolob-dhabashada awr qooqani sameeyo. 3. la-mid: qurqurin.

f. n. one gulp ~ single draught

-qurqurada: (n) swig (isweeg); draft (dharaaft); deep draft, especially of liquid swallowing

-da: (magac, dhedig, keli) in yar oo dareere ah oo la qurquriyo.

de: one gulp ~ single draught

lx: qurquro

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qurquro

v. belittle, look down on

-quudhsaday I quudhsatay: (v) underestimate (an-der-esta-meeyt); disregard (dhis-rigaardh); ignore (zg-zzoor); have no respect for ~ quurso, yas, yaraysasho

(fal) iska weynee oo yas. Ninkaad quudhso is leedahay billaa kaa quimo badnaa. Dh: yarayso, yas, quurso.

a: quurso {N}

de: belittle, look down on

lx: quudhso

pd: (quudhsaday)

ps: v3a=tr

key: quudhso

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

a: haruur {N}

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

lx: hadhuudh

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: hadhuudh

(fal) murug iyo ciil muuji.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

(tilmame) dareen dhadhan xun ah oo dhanaan la jiriricoodo oo jirku diido.

(fal) wixii dulyaal ka dul xayuubso ka daliigo. Laanta timirta ka mudhuxso. Dh: diiro galdhacso, muruxso.

mudhuxso: (fal) si dagidi ay ku jirto u baxse Mudhuxso si aan laguu soo qaban. Dh: jar.

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

(pronoun) 1. yourself (yoor-salaf) ~ laftaada. 2. your life

-ka: (magac, lab, keli) eeg qadhmuun.

f.mg3 (-saday, -satay) la-mid: qommodso.

(Gordubo) S Terminalia parvula Pampan. Combretaceae.

-da: (magac, dhedig, keli) sudhad; surad.

-ha: (magac, lab, keli) eeg badhaadhe.

m.dh 1. Buunbuuninta wax tiradooda ama tayadooda la buunbuuniyo. 2. Wax aan faa'iido lahayn.

f. n.; [ext. atr.]: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); useless, worthless

-da: (magac, dhedig, keli) farsamo ama hadal suugaaneed aan hagaagsanayn oon farshaxan lahayn. In madhoodho lay soo diraa waa macno la'aane.

de: amplification, enlargement; exaggeration (of a conversation); [ext. atr.] useless, worthless

lx: madhoodho

pd: (/da)

ps: n-f

key: madhoodho

-da: (magac, dhedig, keli) cayayaan noocyo badan leh oo dhulka gurguurta oo qaarkood sida shinnida u maamulan oo kaydka jiilaalka gugii dhigta, wayna kala abuur duwan tahay kalana waaweyn tahay. Dh: qudhaan, quraanyo.

f. n., [collective] ants

-qudhaanyada: (n) ants (aantis) ~ quraanyo, quraanjo

de: ants

lx: qudhaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-col

see: quraanyo {N}

key: qudhaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gawrac naf bixin ah; nafta ka saarid; qudha ka jarid. Haddii ay qudhgooyiyo, joogto qoorta soo dhigo, wallee gabay ma qurux tiro.