qudhqudhi

-da: (magac, dhedig, keli) qabaw ama xummad darteed la gariirid. Dh: jarayn, jarcayn, burunjiyeyn, qarqarid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhqadh.

m.f.dh eeg qushqush².

(Dhuudhi-ga)

Jaadadka booddada mid kamid ah oo dadka oogadiisa gala oo ku kora oo kolkuu weynaado u ekaada xabbad meseggo ah oo bisil; wayaale.

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

m. n. flea ((Ctenocephalides species))

-ga: (n) flea (filii); small, wingless, bloodsucking insect ~ wayaale

-ga: (magac, lab, keli) dirxi cadka faraha lugaha hoostooda ku yaal ku dhasha oo qaniinyo cayayaan ka dhasha. Dh: wayaale.

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) dareen jidhku dareemo oo la moodo inuu xididdada iyo seedaha kor u xulayo oo ka yimaad kulaylka dabka oo aad loo xanuunsado. Halkii la iga gubay ayuu dhuudhi i rooray.

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo yaryar oo qaniinyo kulul. Dh: dhuxulkureeb, dhuxunkureeb.

bw: \desp.

de: flea,

lx: dhuudhi

pd: (-ga)

ps: n2a-m

sc: Ctenocephalides

key: dhuudhi

budhbudh!: (ereycodeed) lagu tusmeeyo meel ka soo bixbixitaanka sida qiiqa, abur, boodh iyo waxii la mid ah. Qiiqa budhbudha haya buulkuu ka soo baxayaa.

(fal) dhaxan ama xanuun la gariir. Qadhqadh oo ilkaha isla dhac haddaad bustaha huwan weydo. Dh: gariir, dhaxmoo.

qadhqadh -a: (magac, dhedig, keli) codka awrtu kolka la rarayo ay ku qayliyaan. Awrkii qadhqadh ayuu leeyahay Dh: cabaad.

qadhqadh-ka: (magac, lab, keli) xanuun gariir iyo dubaaxin ah oo inta badan ku dhaca Afka, gacmaha iyo lugaha. Qadhqadhtida lama daweeyo.

qushqush¹: m.l.u Calool xanuun ka dhasha cunto kala jaadjaad ah oo la cunay.

qushqush²: f.mg1 (-shay, -shtay) Cunto kala jaadjaad ah calool xanuun ka qaadid.

m. n., [collective] bad feeling in one's stomach

qushqush [inchoative] v. have a bad feeling (butterflies, anger); get an upset stomach

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qadhmuunaan.

(tilmaame) jilicsan ah; sida qoosh oo kale ah. Dh: muudhmuudh.

-da: (magac, dhedig, keli) qadhiidh yar afka ku shubasho; far iyo suul ku qaadasho. Dh: qadhiidhad, qariirid.

-da: (magac, dhedig, keli) gariir dhaxantu keento oo ilkaha la isla dhaco; dhaxan aad u badan oo lala gariiro. Xalay dhaxan ayaa jirtay oo qadhqadhyo ma seexan. Dh: dhaxmood, qarqaryo, diilalyo.

de: bad feeling in one's stomach

hm: 1

lx: qushqush

pd: (-ka)

ps: n-m-col

key: qushqush_1

de: have a bad feeling (butterflies, anger); get an upset stomach

hm: 2

lx: qushqush

pd: (qushqushay)

ps: v1=inch

key: qushqush_2

-da: (magac, dhedig, keli) aad u bislaasho oo u jilcid. Dh: jilcid. Li: yacyacoobid. muudhmuudhid -da: (magac, dhedig, keli) aad u gubasho. Dh: dummudhid.

-ga: (magac, lab, keli) cunto aad u bislaysasho ilaa ay ka muudhmuudhayso.

muudhmuudhsi -ga: (magac, lab, keli) calalin ayr ah oo qof aan gawso lahayn ama ilkaha dhaw rayaa uu cuntada u calaliyo. Dh: muurmuurrin.

-da: (magac, dhedig, keli) xoog u bislaasho. Dh: muudhmuudh.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad u bislayn. Dh: muudhmuudhin.

buudhi¹: m.l Qaalin geel ah isbeddel abaahidoon ah oo xubinteeda taranka ka muuqata.

buudhi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Qaalin geel sabiisheeda barar abaahidoon ka muuqasho.

(fal) qaalin geel ah u baaho abaahin.

(fal) fuudh ku cabbir. Fuudhi inta marada kaa dhiman. Dh: cabbir.

-ga: (magac, lab, keli) mid gaadiidka badda ka mid ah oo yar ka aan mooteer lahayn waxa lagu kexeeyaa laba ulood oo afka balballaadhan.

v. cause to rot ~ go bad

-yey / say: (v) cause to decay and smell bad ~ qurmi

(fal) wax qudhmay ka dhig. Dh: qurmi.

de: cause to rot ~ go bad

lx: qudhmi

pd: (qudhmiyey)

ps: v2a=tr

see: qurmi

key: qudhmi

(fal) wax qudmay oo xumaaday noqo. Dh: qurun.

qudhun -ka: (magac, lab, keli) is beddel xumaansho ah oo shey ku dhaca oo dhadhankiisa iyo urtiisuba silloonaadaan. Dh: qurun.

-da: (magac, dhedig, keli) jaad tigaadda ka mid ah oo xididkiisa carruurta dhalatay loo shido dumarkuna uunsi ka dhigtaan.

qundhi-da: (magac, dhedig, keli) xididka tigaadda goonka.

-da: (magac, dhedig, keli) qof si wanaagsan wax u bixiya oo hura wax uu jecel yahay. Quudha xoolaheega lama qaato. Dh: hura.

m.l la-mid: quudsasho.

-ga: (magac, lab, keli) eeg udubsad.

(fal) neef yar, caanaha kala soo bax oo afka naska gasho. Dh: nuug, jaq.

dhaadhi -ga: (magac, lab, keli) marka neef yar hooyadii ka jaqayo caanaha. Dh: jaqid.

(Dhiidhi-ga)

Wax xun oo ama afka layska yiri ama addin layska gaarsiiyey, xumaan laga xumaaday muujinteeda; camashood; umal; dhirif; caro; xanaaq.

dhiidhi¹: m.l 1. Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq. 2. la-mid: dhiidhiyid.

dhiidhi²: m.l Ciid biyo qooyeen; dhiiqo.

dhiidhi³: m.dh Dhoobo aad u qoyan.

dhiidhi⁴: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin.

dhiidhi¹: m.l Caro qiiro leh oo cid fal xun loo geystay muujiso; xanaaq.

dhiidhi²: f.mg1 (-iyay, -iday; -iyi) Cid fal xun loo geystay caro qiiro leh muujin. m.f.dh, dhiidhiyid.

m. n. annoyance

dhiidhi v. be angry, get annoyed, lose one's temper

dhiidhi m. n., (mass n.): mud, muddy soil

nickname; name-m annoyance

-yey. / say: (v) [with preposition ka] 1. fight back, resist ~ ka dhiidhi. 2. dhiidhi -ga: (n) mud (madh) ~ dhiiqo

(fal) dareen yeelo iyo ficil. Dh: gadood.

dhiidhi -ga: (magac, lab, keli) dareen iyo ficil yeelad. Dh: gadood.

(fal) shey dubka ka qaad. Dumudhi haragga idiin masafta lagu gaaraan ka dhiye.

v. continue to sit; stay put

a: fadhi {N}

de: continue to sit; stay put

lx: fadhdhi

pd: (fadhdhiyey / fadhdhidey)

ps: v1=

key: fadhdhi

guduudi¹: m.l Nooc ka mid ah masaggada, yaryar oo cas cas. la-mid: guduudshe.

guduudi²: f.g2 (-iyay, -isay) Wax guduud ka dhigid.

f.g2 (-iyay, -isay) Wax guduud ka dhigid. m.f.dh, guduudin.

v. paint, dye, stain red ~ brown

guduudi m. n., (mass n.): inferior grain

-yey / say: (n) paint red or color red

-ga: (magac, lab, keli) badar aan wanaagsanayn.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: kaduudi.

-da: (magac, dhedig, keli) wax qudhmay oo xumaaday noqosho. Dh: qurmid.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u shubid. 2. Dad xoolo iyo wixi lamida si aan kala go' lahayn u socodsiin.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Hoore si aan kala go' lahayn u shubid. 2. Dad xoolo iyo wixi lamida si aan kala go' lahayn u socodsiin. m.f.dh, qulqulin.

v. cause to flow (liquid); make proceed slowly one after another (group of people ~ animals)

de: cause to flow (liquid); make proceed slowly one after another (group of people ~ animals)

lx: qulquli

pd: (qulquliyey)

ps: v2a=tr

key: qulquli

f.g2 (-iyay, -isay) Hoore si dhaqso ah u cabbdi.

f.g2 (-iyay, -isay) Hoore si dhaqso ah u cabbdi. m.f.dh, qurqurin.

v. drink off in one draught

-yey / say: (v) swig (isweeg); gulp (goolp); especially drink liquid in great gulps

fal) dareere si degdeg ah oo aan neefsasho lahayn u cab.

de: drink off in one draught

lx: qurquri

pd: (qurquriyey)

ps: v2a=tr

key: qurquri

-da: (magac, dhedig, keli) ku deegid. Dh: quudhis, hurid. Li: bakhaylid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg quudhid.

-ga: (magac, lab, keli) isla weyni darteed dadka yaraysasho oo xaqirid. Dh: yaraysi, xaqirid, yasid.

m. n. Jew; Israeli

-ga: (n) a Jewish person; Jew (juu); Hebrew (hib-ruu) ~ yahuudi

bw: Arabic

de: Jew; Israeli

initial: y

lx: Yuhuudi

pd: (-ga Pl: Yuhuud (da))

ps: n8-m, n2a-m

key: Yuhuudi

m. n., [collective] maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

-ka: (n) sorghum (soorgem); grain (gareeyn)

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid aht badar beeraha ka baxa oo la cuno oo Soomaalidu beerato. Dh: garaw, masaggo, messeggo.

a: haruur {N}

de: maize, jowari, millet, sorghum (grain cereal crops)

lx: hadhuudh

pd: (-ka)

ps: n0-m-col

key: hadhuudh

(fal) murug iyo ciil muuji.

-ka: (magac, lab, keli) caano geel oo dhanaanaaday oo fud iyo faarna aan weli noqon. Dh: karuur. Li: dhay, lis.

(tilmame) dareen dhadhan xun ah oo dhanaan la jiriricoodo oo jirku diido.

[adjective] bitter (taste)

amer.

-ka: (n) bitter (bit'ar); sour (saawer) taste ~ qaraar, kharaar

qadhaadh -ka: (n) 1. resolution (reza-lu-shin); decision (di-zi-shin). 2. decree (dik-rii); order (oor-dher) ~ qaraar; go'aan

(tilmaame) macaanayn oo dhadhan naftu diiddo leh. Dogonkii arladan noogu yimid dacar qadhaadh leefye. Li: macaan.

qadhaadh -ka: (magac, lab, keli) dhadhan aan macaanayn oo sida dacarta ah. Waxan ahay qa dhaadh iyo macaan meel ku wada yaalle. Dh: khadhaadh, qaraar, mur. Li: macaan.

a: qaraar {N}

de: bitter (taste)

lx: qadhaadh

pd: (qadhaadhaa)

ps: adj-m

key: qadhaadh

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

(pronoun) 1. yourself (yoor-salaf) ~ laftaada. 2. your life

-ka: (magac, lab, keli) eeg qadhmuun.

m.l la-mid: qommodsasho.

(fal) barwaaqo iyo liibaan gaadhsii. Badhaadhi Allahayow maatida baradu ka xumataay. Dh: baraari, barwaaqee.

(fal) wax qarsoonaa bildhaantiisa soo saar oo soo muuji. Borkii na abuurayoow baadidii noo bidhbidhi.