qudh — Macnaha & Turjumaada

f. n. self

waa la naqliyay ✓

-a: (n) 1. life (laayf) 2. self (salaf) ~ laf; —qudhiisa; himself; —qudhayda; myself, —qudhaada; yourself, —qudheeda; herself

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) keli ah oo aan la wehelin. Anoo qudh ah ayaa jooga. Dh: keli, qur.

waa la naqliyay ✓

1

de: self

2

lx: qudh

3

pd: (-dha)

4

ps: n0-f

5

xe: I love it myself.

6

xv: qur {N}

7

key: qudh

waa la naqliyay ✓

(magac, dhedig, keli) nafta noolaha ku jirta. Roobka qawqawloow qadhqadhay, qaawanaantayduu arkaday, ee qudhayda halkeen dhigaa. Dh: ruux, naf.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax agtaada ku weyn calool adayg ku bixi. Dh: sii, u deeq, quur.

waa la naqliyay ✓

1

(Qur-ta)

2

1. (qudha) naf; laf; (qudhiisa — naftiisa; laftiisa).

3

2. Aan la wehelin; keli.

4

3. Madax; unuun; kur.

waa la naqliyay ✓

Haddii iyo haddii qudha

waa la naqliyay ✓

Qudhaanjo

waa la naqliyay ✓

Qudhmid

waa la naqliyay ✓

1

(n) the molecular decay or death of a bone.

2

wax qudhmay ama lafta dhimatay

waa la naqliyay ✓

1

(n) something that can function outside of its normal environment.

2

debeda oo qudha loo adeegsado

waa la naqliyay ✓

1

(adj) produced by or due to decomposition by microorganisms.

2

qudhun

waa la naqliyay ✓

/aanti/ ants; (n) qudhaanjo ama quraanyo.

waa la naqliyay ✓

/bihedh/ (v) madax ka goyn (qudha ka jarid)

waa la naqliyay ✓

/lown/ (adj) kaliya; oo qudha.

waa la naqliyay ✓

/maw dhaawn/ (v) qudha laga wada jaro (siiba dad badan oo la laayo).

waa la naqliyay ✓

1

/mardhar/ (n) 1. qof dilid (qudha ka jarid) 2. daal iyo dhibaato leh.

2

murder: /mardhar/ (v) dil (qudh gooyo).

waa la naqliyay ✓

/mayself/ (pron) qudhigeyga (aniga naftayda).

waa la naqliyay ✓

/self/ (n) naf (naftiisa, qudhiisa); iskiis.

waa la naqliyay ✓

/yoorself/ (pron) qudhaada, laftaada.

waa la naqliyay ✓

(adj) only (on-li); lone (loon) ~ qudha, qura. Ex: aniga oo kaliya; only by myself

waa la naqliyay ✓

(pronoun) yourself (yoor-selaf) ~ qudhaada

waa la naqliyay ✓

-qudh-gooyada: (n) murder (moo-dhar); the act of killing

waa la naqliyay ✓

-qudhaanyada: (n) ants (aantis) ~ quraanyo, quraanjo

waa la naqliyay ✓

- quraanjada: (n) ant (aant); ants (aantis) ~ quraanyo, qudhaanyo

waa la naqliyay ✓

m. n. club, cudgel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. budhadh-ka] strong wooden stick; bat (boat); cudgel (kajel); club ~ bur, dhamas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg bud.

2

budh: (tilmaame) weel aan meel dhiman lahayn. Xeedha bur ah buu gacalkii noo keenay Dh: budh, buuxa, tif, daf. Li: madhan, faaruq.

waa la naqliyay ✓

1

de: club, cudgel

2

lx: budh

3

pd: (-ka Pl: budhadh (ka))

4

ps: n4-m

5

key: budh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kaadi, mantag iyo wax la mid ah, afka hore soo joogso. Matag baa i soo cudhay markaan, ciirtii fuuqsadaye.

2

cudh-ka: (magac, lab, keli) inta hore ee wax dhuun leh, sida bunduq iyo wixii la mid ah. Dh: cur.

waa la naqliyay ✓

v. open

waa la naqliyay ✓

1

a: fur {N}

2

de: open

3

lx: fudh

4

pd: (fudhay / fudhdhay)

5

ps: v1=

6

key: fudh

waa la naqliyay ✓

v. run dry; be empty; stop producing milk

waa la naqliyay ✓

-ay I tay: (n) become dry; no longer producing, especially milk ~ gur. Ex: sac gudhay; a dry cow

waa la naqliyay ✓

(fal) il ama meel wax ka soo bixi jireen, istaag oo ha soo dhibcin.

waa la naqliyay ✓

1

a: gur

2

de: run dry; be empty; stop producing milk

3

lx: gudh

4

pd: (gudhay)

5

ps: v1=

6

key: gudh

waa la naqliyay ✓

(fal) hilib xoog u qantuugto. Hilib halka jilicsan ka hudh. Dh: kabob, qantuug, hur.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) mar ama kol.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) erey lagu cabbiro soo bixid ama muuqasho kedis ah oon horay loo filan. Libaax ayaa meel gaaban mudh ka soo yidhi.

2

mudh: (tilmaame) qaawan oon waxba xidhnayn. Arrad ayuu mudh yahay.

3

mudh: (tilmaae) toosan ah: aan qalqalooc lahayn ah. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd.

4

mudh: (fal) si fiican uga lugbax; dhanka kale uga bax. Godka dhiniciisa kale mudh ka dheh.

5

mudh-a: (magac, dhedig, keli) qaawanaan.

6

mudh -a: (magac,dhedig, keli) toosni aan qalqalooc lahayn. Gabadh qurux badan oo mudh ah ayay ahayd. Dh: toosan.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Jerusalem

waa la naqliyay ✓

1

a: Quddus

2

bw: Arabic

3

de: Jerusalem

4

lx: Quds

5

ps: n0-loc

6

key: Quds

waa la naqliyay ✓

1

(Qush-ka)

2

1. Dacar; qaras.

3

2. Xumaan uurka ku jirta; uurkusiddo, arami.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dacar; qaras. 2. Uurxumo iyo ciilqab cid ku jirta.

waa la naqliyay ✓

m. n. bile; anger, resentment, ill-will

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) shuban caloosha ka yimaad oo dacar ama qaras ah. Ninkii wuu shubmay oo qush badan ayaa ka yimid. Dh: dacar, qaras.

2

qush -ka: (magac, lab, keli) xumaan uurka la iskugu hayo. Dh: arami, xumaan, uurkusiddo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dacar, qaras

2

de: bile; [ext.] anger, resentment, ill-will

3

lx: qush

4

pd: (-ka Pl: qushash (ka))

5

ps: n4-m

6

key: qush

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-udhay, -uddhay) la-mid: rud.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) in mar ilkaha lagu goosto, gooso, qam ka sii. Dh: rud, hudh.

2

rudh -ka: (magac, lab, keli) in mar ilkaha lagu goosto.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ganto leh wax ka soo laalaadi. Gantada yar ee gurada guriga ku taal sudh dhiisha.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ka nax, u daa oo ka saamax gafafka uu kugu samaynayo.

2

tudh: (fal) sii» marka qofku si adag oo xoog ku jiro wax u qabto. Tudh sii oo ha sii dayn.

3

tudh: (fal) uu xeebo, turriimo u gal, uga nax. U tudh dadka baahan.

4

tudh-ka: (magac, lab, keli) wax u qabasho si degdeg ah oo gacanta ku wada dhigis. Tudh ayuu siiyay gabigiisiiba oo gacanta ayuu ku qabtay. Dh: yudh.

waa la naqliyay ✓

personne.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] acacia tree

waa la naqliyay ✓

-a: (n) thorny tree; plant name ~ qurac

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) geed qodaxeed aad u weynaada oo jirrid adag oo malmalleeyo lehna yeesha oo dheemaalka laga cuno lana hadhsado. Dh: qurac.

waa la naqliyay ✓

1

a: qurac {N}

2

de: acacia tree

3

lx: qudhac

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m-col

6

key: qudhac

waa la naqliyay ✓

v. cause to rot ~ go bad

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to decay and smell bad ~ qurmi

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qudhmay ka dhig. Dh: qurmi.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to rot ~ go bad

2

lx: qudhmi

3

pd: (qudhmiyey)

4

ps: v2a=tr

5

see: qurmi

6

key: qudhmi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qudmay oo xumaaday noqo. Dh: qurun.

2

qudhun -ka: (magac, lab, keli) is beddel xumaansho ah oo shey ku dhaca oo dhadhankiisa iyo urtiisuba silloonaadaan. Dh: qurun.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad tigaadda ka mid ah oo xididkiisa carruurta dhalatay loo shido dumarkuna uunsi ka dhigtaan.

2

qundhi-da: (magac, dhedig, keli) xididka tigaadda goonka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc cawska ka mid ah oo ka baxa meelaha biya fariisinka ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Qurdha-da)

2

1. Iniinaha cudbiga ku jira.

3

2. Timaha kolka la firo, hirarka yeesha.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Iniinaha yaryar ee cudbiga. 2. Timo aad u jilicsan marka la shanleeyo seexda.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cotton seeds

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hirarka diisdiisan ee timaha jilicsan ee la fidhayi yeeshaan.

2

qurdho-da: (magac, dhedig, keli) iniinaha cudbiga ku jira.

waa la naqliyay ✓

1

de: cotton seeds

2

lx: qurdho

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f-col

5

key: qurdho

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof si wanaagsan wax u bixiya oo hura wax uu jecel yahay. Quudha xoolaheega lama qaato. Dh: hura.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inta aanay hasha abaahootay giijin ama aanay gaasa bixin. Waataan baaturteedii lahaa, buudhka yey tebine.

2

buudh-ka: (magac, lab, keli) kabo dhinac kasta ka xidhan, inta badan raggu xidho. Kaba buudh ah goortuu xidhuu, kadar is moodaaye. Dh: buud, buudhbuudh

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cabbir wax lagu dhereriyo oo u dhigma 30,48 sm. Saddex fuudh weeye gidaarkan dhererkiisu. Dh: fuur.

waa la naqliyay ✓

v. wean; cause someone to stop producing milk

waa la naqliyay ✓

(fal) neef irmaan maalista ka jooji.

waa la naqliyay ✓

1

a: guri

2

de: wean; cause s.o. to stop producing milk

3

lx: gudhi

4

pd: (gudhiyey)

5

ps: v2a=

6

key: gudhi

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) carjow ku dhex taalla cunaha. Libaax guudha la leexday, gorgorkiisu hableeyey, garna loo rari waa.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cudur jidhka dadka ku dhaca. Nin hudhe hayo ayaa dhakhtarka lagu daweeyey.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) eeg moroh.

2

mudhe -ha: (magac, lab, keli) firida uu ubaxa geedku dhalo oo inta badan la cuno oo iniinyaha la beeraa ay ku jiraan. Mudhe daray duuduub baa lagu liqaa. Dh: iniinyo, miro, mudho.

3

mudhe-ha: (magac, lab, keli) ereyo ay maanso ka kooban tahay oo qaafiyad iyo habdhac ba leh. Dh: mudho, midho, miro.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqnaansho xagga maskaxda ah. Dh: daahid, maqnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhadh oo isku urur; wax qoyan oo harraad dartii la il daran noqo. Laanyahay baxaysaa dantaa u qaadh biyo kuuma helayee. Dh: dhadh.

2

qaadh-ka: (magac, lab keli) edeg maqal loo oodo. Qaaliga Albaasaan ka dhigi qaadhka weylaha e. Dh: edeg.

3

qaadh -ka: (magac, lab, keli) qandoodsi ama dhadhid caleenta iyo midhuhu yeeshaan kolka ay harraadaan ama geedka laga gooyo. Xawaash qaadh ah ayaa maanta noo yimid.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] stud animals [col.] ; uncastrated male animal

waa la naqliyay ✓

-a: (n) adult and strong male animals that have not been castrated ~ qoor

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magacwadareed) lab aan la dhufaanin oo xiniinyo qaba waxna saran kara. Qoodhi gardabo iskama dayso. Dh: qoor, qoodhqab.

2

qoodh-ka: (magac, lab, keli) shey badhkii. Qoodh sonkor ah ayaan carruurta u keenay. Dh: badh, nus.

3

qoodh -ka: (magac, lab, keli) candhada xoolaha ishinka ah afartooda kurximood ee naasaha ka korreeya. Dh: kurxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoor

2

de: stud animals [col]; uncastrated male animal

3

lx: qoodh

4

pd: (-dha Pl: qoodhadh (ka))

5

ps: n4-f-col

6

key: qoodh

waa la naqliyay ✓

/kwosh/ (v) qaadicid (diidid).

waa la naqliyay ✓

Acacia tortilis 02

waa la naqliyay ✓

Acacia tortilis 50

waa la naqliyay ✓

m. n. tomb

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg qubbad.

waa la naqliyay ✓

1

de: tomb

2

lx: qudbi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: qudbi

waa la naqliyay ✓

1

(Qudda-ha)

2

Fandhaal weyn; qarsin; dhure.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Qori dabo dheer oo la qabsado leh oo biyaha la darsado. 2. la-mid: qunde (2). Fandhaal weyn oo qori ka samaysan; qarsin; dhure.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) 1. Qori dabo dheer oo la qabsado leh oo biyaha la darsado. 2. la-mid: qunde Fandhaal weyn oo qori ka samaysan; qarsin; dhure.

waa la naqliyay ✓

m. n. ladle

waa la naqliyay ✓

-quddaha: (n) large wooden spoon for serving food

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) fandhaal weyn oo waxa la karinayo lagu laaqo. Dh: qunde.

2

qudde -ha: (magac, lab, keli) qori dabo dheer oo la qabsado leh oo biyaha la darsado.

waa la naqliyay ✓

1

de: ladle

2

lx: qudde

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: dhure, kaal, qaaddo, qarsin

6

key: qudde

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caleenta geedka bunka.

waa la naqliyay ✓

name-m leader. Cf. Qutb

waa la naqliyay ✓

1

(Qudur-ka)

2

Bakhayl; muudal.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh (-rro, m.dh) Q. ah: nin aad bakhayl u ah.

waa la naqliyay ✓