qox

f.g1 (-xay, -xday) 1. Ul, qaanso iyo wixi lamida qalloocin. 2. Is q.: qof xarrago isla godid.

(Goh) C Capparis cartilaginea Decne. Capparidaceae.

(fal) foorori oo wax soo godan ka dhig. Dh: xood, god.

/oks/oxen/ (n) dibi (badanaa midka wax lugu jiido).

n., dibi, -gi.

/bokis/ (n) sanduuq; shandad; wiliinjo.(n) 2. feer (feerid)

sanduuq

/bokis/ (n) 1. baaky, sanduug, waliinjy. (v) 2. feerow, feertymow.

n., (of bark or a small one of wood...) abxad, -di; (wooden) saharad, -di, sanduuq, -i.

box, n., (blow given with the hand) tantoomo, -adi, tumuujo, -adi, dharbaaxo, -adi.

box, v.tr., tumuujay, dharbaax, faragorgor.

/kokis/ (n) doon-wade.

/foks/ (n) 1. dawaco, dacawo (v) 2. khayaamid, khatalid

n., dawaco, -a'adi; male fox, dawac, -hi; a kind of fox, gola waraabe.

Furuq

n., (smallpox or chicken-pox) geed caanood, -ki, faanto, -adi, furuq, -i.

(Qax-a)

Degdeg cabsi leh oo meel looga guuro, looga cararo.

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid.

qax¹: m.l Guuriitaan meel si degdeg ah looga cararo cabsi awgeed.

qax²: f.mg1 (-xay, -xday; qaxi/qixi) Cabsi awgeed meel si degdeg ah uga guurid. m.f.dh, qixid.

m. n., [abstract] flight, escape, evacuation

qax v. evacuate (an area), run away, flee, emigrate

-ay/day/een/nay: (v) flee (filii); run away from danger; run for one's life; take to flight

(fal) meel dhibaato ka jirto baqo ama cabsi uga guur. Meesha daad baa qarqiyee ka qax.

qax-a: (magac, lab, keli) geeddi la guuro cabsi iyo mushkilad jirta darteed. Qax rafaad badan ayay Soomaalidu gaxday. Dh: qaxootiyid.

m.dh la-mid: kix.

-da: (magac, dhedig, keli) cudur carruurta ku dhaca oo qufac iyo xummad badan u keena. Sannad walba malaayiin carruur ah ayaa qix laga tallaalaa. Dh: qiixdheer, kixi, qixdheer.

(Qob-ka)

1. Diir; dub; qolof.

2. Ducadiisa ama habaarkiisu kaco; karaamo.

m.l (-bab, m.l) 1. Diir; dub; qolof. 2. Qof ducadiisa ama habaarkiisu kaco.

m.l (-bab, m.l) 1. Diir; dub; qolof. 2. Qof ducadiisa ama habaarkiisu kaco.

m. n. bark, peel, outer covering of plant

qob m. n. person with the power to bless ~ curse

-ka: (n) rind (raayndh); peel (piil); bark (baak); the skin of fruits and vegetables ~ qolof, dub

-ka: (magac, lab, keli) qof ay ducadiisa iyo habaarkiisuba kacaan. Qobka waa la qaddariyaa.

qob-ka: (magac, lab, keli) qolof sare oo uu wax ku dhexjiro. Looska qobka ka hobobi. Dh: diir, qub.

(Qod-ka)

Laan qallashay jabkeed; cad qori ah.

qod¹: m.l Wax iswato qayb ka mid ah.

qod²: m.l (-dad, m.l) Qori weyn oo qalalan.

qod³: m.dh 1. Dhinac; gees. 2. Qayb; in.

qod⁴: f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka shaqeyn.

f.g1 (-day, -dday) 1. Meel duleelin. 2. Beer ka sha+D501qeyn. m.f.dh, qodid.

m. n. stick, log, piece of wood

qod v. dig (out ~ up), excavate; plow, work on a field

-ay/day: (v) dig (dhig); excavate (ekis-kaveeyt); hollow out ~ faag

(fal) beer jeexjeex oo beer. Roobkii wuu da'aye beerta god. Dh: fal.

qod: (fal) meel dalooli oo ciidda ka gur. Dh: faq.

qod -ka: (magac, lab, keli) laan qallashay jabkeed. Qod yar oo engegan ayaa dabku ka bilaabmay: Dh: falladh.

qod-ka: (magac, lab, keli) laamaha waaweyn ee geedka mid ka mid ah. Qodka fuul oo ku fadhiiso Dh: laan.

qod-ka: (magac, lab, keli) fad weyn oo daruur ah. Qodkii baa darrooray. Dh: rayo, fad.

(Qof-ka)

Ku ama tu dad ah; nin ama naag, aan lab iyo dheddig midna lagu sheegin.

qof¹: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Shakhsi aadami ah. 2. Q.na: ninna, cidna. 3. Q.af: dad.

qof²: m.l/dh (naxwe) Mid ka mid ah kaqaybgalayaasha warisgaarsiinta: “aniga” waa qofka 1aad oo hadlaya, “adiga” waa qofka 2aad oo ah lala hadlaha, “isaga”/”iyada” waa qofka 3aad oo ah laga hadlaha; saddexdaan qof kala keliga ah mid weliba waa wadaroobaa: 1aad “annaga/innaga”, 2aad “idinka”, 3aad “iyaga”.

m. n. person; individual

-ka: (n) person (peerson); individual (in-dhi-vijuwal) ~ shakhsi

Persona

Person

-ka: (magac, lab, keli) ruux binu'aadan ah. Dh: ruux.

cf: dad

de: person; individual

lx: qof

pd: (-ka Pl: qofaf (ka))

ps: n4-m

key: qof

شخص

(Qol-ka)

Qaybaha guriga mid kamid ah oo afar derbi dhexdood ah, korkana ka awdan; qoolad.

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad, qowlad.

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad.

m. n. room; hall

-ka: (n) [plural qolol-ka] room (ruum) ~ maqsin

-ka: (magac, lab, keli) maqsinnada uu aqalku ka kooban yahay mid ka mid ah. Dh: qurfo, maqsin. Wa: qolal.

de: room; hall

lx: qol

pd: (-ka Pl: qolal (ka))

ps: n4-m

key: qol

غُرْفَةَ حُجْرَةً

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. la-mid: qooy.

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. m.f.dh, qoyn. la-mid: qooy.

v. moisten, make something wet

-yey / qooysay: (v) wet (wet); dampen (dham-pen) ~ qoy

(fal) biyo ku dul shub oo wax qoyan ka dhig. Go'a ii qoo. Dh: qoy. Li: qallaji, engeji.

a: qoy

de: moisten, make s.t. wet

lx: qoo

pd: (qooyey / qooysey)

ps: v2a=tr

key: qoo

(Qor-ka)

Qoryaha la qorayo, inta aan loo baahnayn oo la jarayo ama la jaray; qiro dheeri ah oo aan weli la qorin.

qor¹: m.l 1. Wax la qaybsanayo qeybta uu qof waliba xaq u leeyahay in uu helo. 2. Inta dheeraadka ah ee laga gooyo weel, ul iyo wixi lamida oo la farsameynayo.

qor²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xaraf, erey, hadal iyo wixi lamida meel ku astayn. 2. Cid shaqo siin. 3. Geed weel, ul iyo wixi lamida ka samayn.

qor¹: m.l 1. Wax la qaybsanayo qeybta uu qof waliba xaq u leeyahay in uu helo. 2. Inta dheeraadka ah ee laga gooyo weel, ul iyo wixi lamida oo la farsameynayo.

qor²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Xaraf, erey, hadal iyo wixi lamida meel ku astayn. 2. Cid shaqo siin. 3. Geed weel, ul iyo wixi lamida ka samayn. m.f.dh, qorid.

v. carve, whittle, sculpt; sharpen

qor v. write

qor m. n., [collective] timber

-ay/tay: (v) 1. write (raayt). Ex: toban bog buu qoray; he wrote ten pages 2. sculpt an object. 3. hire (haayer); employ (em-palooy) ~ shaqaalee

isku qor -ay -tay: (v) enter, register or enrol [for example, in school].

(fal) xuruufo la akhrin karo waraaq ku dul dhig; xarfo meel ku sawir si loo akhriyo. Magacaaga qor. Dh: dhig.

qor: (fal) qori diirka ka jaf oo shey wax lagu falo ka samee.

qor: (fal) dhagax ama wax kale oo adag hareeraha ka jejebi oo wax farshaxan qurux badan leh ka samee.

qor: (fal) gof diiwaan wax barasho ama mid shaqo magaciisa ku dar. Wiilka askarta qor. Dh: diiwaangeli.

qor-ka: (magac, lab, keli) hadhaaga iyo qashinka noolaha dabada ka yimaadda. Dh: xaar, sindho, saalo.

qor-ka: (magac, lab, keli) hadhaaga iyo jajabka ka hadha wax la qorayo.

f.g1 (-yay, -yday) Wax qoyaan gaarsiin.

f.g1 (-yay, -yday) Wax qoyaan gaarsiin. m.f.dh, qoyid.

v. become wet, be dampened ~ moistened, get soaked

qoy v. wet, make wet, dampen, moisten, soak

-yey / qoysay: (v) wet (wet); humidify (hiyuu-midhi-faay); make wet; dampen (dam-pen) ~ qoo

(fal) dhardo oo biyo ha ku qooyan.

(Qodax-da)

Mid kamid ah xubnaha yaryar oo fiiqfiiqan oo wax muda oo geedaha qaarkood ka baxa oo wax toosan iyo wax qoolaabanba leh.

m.dh (-dxo, m.l) Caaradda yar oo fiiqan, waxna mudda oo geedaha qaarkood bixiyaan.

m.dh (-dxo, m.l) Caaradda yar oo fiiqan, waxna mudda oo geedaha qaarkood bixiyaan.

f. n. thorn; spike

Barleria acanthoides 01, Indigofera spinosa 01

(Godah)) C Indigofera spinosa Forsk. Papilionaceae.

C Barleria acanthoides Vahl. Acanthaceae.

C Barleria proxima Linau. Acanthaceae.

-da: (n) thorn (thoon); spine (ispaayn); prickle (pir-ikal)

-da: (magac, dhedig, keli) tifaf irbado fiifiigan ah oo geedaha badhkood ay bixiyaan sida: gobika, galoolka, qudhaca, sarmaanta, waadhida iyo wixii la mid ah. Qodax galool ayaa i mudday: Dh: odax.

de: thorn; spike

lx: qodax

pd: (-da Pl: qodxo (/ha))

ps: n3-f

key: qodax

شوکه

Barleria proxima 01

-da: (magac, dhedig, keli) xoodnaan garbaha iyo shafka hore ah oo qoortuna hoos u godato. Cali gobxo ayuu leeyahay. Dh: golxo.