Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Qosol-ka)

2

Dhawaaq ama yeer dadka ka yimaada, oo faraxa iyo yaabka iyo jeesjeesku keenaan, oo inta muruqyada wejiga la giijiyo, afka la kala qaado.

waa la naqliyay ✓

1

qosol¹: m.l Cod gaar ah oo ay dadku sameeyaan marka ay faraxsanyihiin iyagoo ilkaha caddaynaya.

2

qosol²: f.mg1 (-slay, -soshay; -sli) 1. Ilkacaddayn, iyo cod isku darid farxad awgeed. 2. Ku q.: cid ku jeesjeesid.

waa la naqliyay ✓

1

qosol¹: m.l Cod gaar ah oo ay dadku sameeyaan marka ay faraxsanyihiin iyagoo ilkaha caddaynaya.

2

qosol²: f.mg1 (-slay, -soshay; -sli) 1. Ilkacaddayn, iyo cod isku darid farxad awgeed. 2. Ku q.: cid ku jeesjeesid. m.f.dh, qoslid.

3

qosolgariir¹: m.l Qosol naxdin iyo yaxyax keenaan.

4

qosolgariir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Naxdin iyo yaxyax awgood la qoslid. m.f.dh, qosolgariirid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] laugh, laughter

2

qosol v. laugh

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) laugh (laaf) ~ qoslid

2

qosol -ay / qososhay: (v) laugh (laaf). Ex: qosol bay la dhacday markay akhbaartii maqashay; she started laughing when she heard the news

3

ka qosli -yey / say: (v) cause someone to laugh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) farxad muuji adoo dhoollaha cadday- naya oo cod sawaxan leh ku daraya.

2

qosol -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo dhoollacaddayn wada jira oo farxad iyo raalli ahaantu keento oo inta muruqyada wejiga la gijiyo afka la kala qaado oo hawada sanbabada ka soo baxaysa la celcelsho oo laga xaragaysiiyo. Li: oohin, murugo.

waa la naqliyay ✓

ضحكة ، ضحكة

waa la naqliyay ✓

1

osol¹: m.l la-mid: asoolid.

2

osol²: f.mg1 (-slay, -soshay; -sli) la-mid: asool².

waa la naqliyay ✓

v. be in heat (of a ewe)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) rimidda idaha. osolka iduhu xilli ayuu leeyahay. Dh: asool.

waa la naqliyay ✓

1

de: be in heat (of a ewe)

2

lx: osol

3

pd: (oslay ~ osolay / ososhay)

4

ps: v1=intr

5

key: osol

waa la naqliyay ✓

1

(Qool-ka)

2

1. Suun ama xarig il leh oo maqasha iyo wixii la mid ah, surka lagaga xiro ama loo geliyo; mareeg.

3

2. Kan eyga.

4

3. Ul weyn.

5

4. Kuul.

waa la naqliyay ✓

1

qool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

2

qool²: f.g1 (-oolay, -ooshay) 1. Suun ama xarig siriq u samayn. 2. Cid khayaameyn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Suun ama xarig siriq leh oo maqasha iyo wixi lamida surka lagaga xiro. 2. Ul weyn. 3. Kuul. 4. Summad wareeg ah oo xoolaha luqunta looga dhigo. 5. Diillin cad oo neef ido ah kurka uga taal.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. halter, collar, neck piece; promise, pledge, word, commitment, truce

2

qool v. put a halter ~ collar on; make a noose for

3

qool m. n. large stick ~ club

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) collar (kal'ar); a restraining rope or chain put around the neck of an animal

2

qool -ka: (n) trab (taraab) ~ dabin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xadhig qoorta u geli.

2

qool -ka: (magac, lab, keli) kuul dahab ah ama macdan kale ah oo ay dumarku qoorta ku xidhaan. Dh: kuul.

3

qool -ka: (magac, lab, keli) xadhig yar oo qoorta lagaga xidho naylaha iyo waxaraha yaryar. Waxarta yar qoolka geli.

4

qool -ka: (magac, lab, keli) suunka eyga goorta loo geliyo

5

qool -ka: (magac, lab, keli) eeg gaar.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-llo, m.dh) Wiyil dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-llo, m.dh) Wiyil dheddig.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) midabka lo'du yeelato ka ugu guduudan oo dhiinqaraar ah.

2

gosol -ka: (magac, lab, keli) maroodiga habaroobay ee gaboobay.

3

gosol-sha: (magac, dhedig, keli) wiyisha teeda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulxamid-da)

2

Bulxan samayn, hadal farax iyo qosol leh, badin.

waa la naqliyay ✓

1

(Bulxan-ka)

2

Hadal iyo qosol badan oo farax ku jiro; wirix.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayaar-ta)

2

1. Wax kastoo la qabto oo loola jeedo in laga helo farax, reyrreyn iyo qosol, jeel; madaddaalo, kd. (shax, turub, tartan, legdan, laal, ...): dheel.

3

2. Aan dhab ahayn; kaftan; (ama ciyaar).

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoolbir-ka)

2

Qosol yar oo dhoolluhu muuqdaan, qoslid; muusood.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhurwaa-ga)

2

Bahal yeeyda xoogaa ka weyn oo hilibka cuna, mid uu disho iyo mid baqti ahba. Wuxuu lee yahay guud, iyo ilko xoog badan oo laf kasta burburin kara iyo labo lugood oo jeenyaha ka gaaggaaban, cagtiisuna afar suul bay leedahay; wuxuu caan ku yahay, ci' sillan oo wirixa iyo qosolka dadka waalan u eg. ~ waraabe.

waa la naqliyay ✓

1

(Fix-da)

2

Qosol badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaftan-ka)

2

Hadal wax lay saga sheego, xumaanina ayan ku jirin, oo qosol iyo dheyel looga dan lee yahay; majaajillo.

waa la naqliyay ✓

1

(Maad-da)

2

1. (°) Hadal qosol leh; maaweelo.

3

2. Aan muuqan, dahsoon; qarsoodi; meel dhawran oo aan indho qalaadi eegeyn; meel aan madal ahayn.

4

3. Is'ilaalis, maadasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Maaweela-da)

2

Sheekooyin iyo wixii kaloo la mid ah oo qosol iyo murti leh oo waqtiga laysku dhaafiyo; madaddaalo; maadeys.

waa la naqliyay ✓

1

(Manqax-a)

2

Qosol badan iyo cayaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoslid-da)

2

Qosol sii deyn; soo saarid, ka wareegid, iska keenid.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoslin-ta)

2

(ka qoslin) Qosol ka keenid.

waa la naqliyay ✓

1

bulxan¹: m.l Cod nafley badani isku darto oo farxad iyo qosol leh.

2

bulxan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Nafley badan cod farxad iyo qosol leh samayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-aatay, -aadatay) 1. Wax meel ku jiray qubasho. 2. Qosol la d.: ilaa laga ilmeeyay qoslid (dad badan).

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol aad u dheer oo aan kala go' lahayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Qosol ka dh.: aad u qoslid.

waa la naqliyay ✓

1

dhoolbir¹: m.l 1. Qosol yar oo ilka caddays ah; dhoolla caddeys. 2. la-mid: dhoolbirid.

2

dhoolbir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Qosol yar ilkuhu muuqdaan qoslid; muusood; muusadbid.

waa la naqliyay ✓

1

dhooldillaac¹: m.l 1. Qosol yar oo ilka caddays ah; dhoolla caddeys. 2. la-mid: dhooldillaacid.

2

dhooldillaac²: f.mg1 (-cay, -cday) Qosol ilka caddeyn ah qoslid.

waa la naqliyay ✓

m.dh.sh.r Qosol f. la dheh: aad u qoslid.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-deeyay, -daysay) Qosol yar iyo farxad ilkaha ka muujin.

waa la naqliyay ✓

1

de: laugh, laughter

2

hm: 1

3

lx: qosol

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-col

6

key: qosol_1

waa la naqliyay ✓

1

de: laugh

2

hm: 2

3

lx: qosol

4

pd: (qoslay / qososhay)

5

ps: v1=intr

6

key: qosol_2

waa la naqliyay ✓

Boodsol

waa la naqliyay ✓

1

(Qobtol-ka)

2

Heeryada awrta jaad kamid ah oo ka samaysan cadad ama gaballo korka iska saarsaaran oo isku tolan; abjed.

waa la naqliyay ✓

1

qobtol¹: m.l (-llo, m.dh) Heeryo qaab joodari leh oo ka samaysan caws adag oo maryo jiljilicsan dusha kaga dahaaran yihiin.

2

qobtol²: f.g1 (-olay, -oshay) Heeryo qaab joodari u tolid iyadoo maro jilicsan dusha looga dahaarayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Heeryo qaab joodari leh oo ka samaysan caws adag oo maryo jiljilicsan dusha kaga dahaaran yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. croup mat put on camel's back before adding the load

2

qobtol v. sew together in layers

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mattress (maat res); especially used to protect the camel's back while loading ~ abjed

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo haylaaq iyo in ka badan isku toltol. Qobtol darbaalka. Dh: karkar.

2

qobtol -ka: (magac, lab, keli) heeryada muurka nooc ka mida oo ka samaysan gobollo maryo ah oo dusha iska saarsaaran ama isku toltolan. Qobtolka saar awrka aynu rarnee. Dh: qabtol, abjed, darbaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Qolqol-ka)

2

1. Aqal dhisan gudihi marin ku yaal oo dhuuban oo leexsan oo qolalka iyo derbiyada ka dhex samaysma; laabato; xolxol.

3

2. (biyo, kd.) Shuban; qulqul.

waa la naqliyay ✓

1

qolqol¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

2

qolqol²: f.g1 (-olay, -oshay) 1. Aqal kala qoqobid. 2. Nirig carrab ka jeexid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Maro lagu kala qoqobo aqal gudahiisa; daah. 2. Aqal la kala qoqobay intiisa qarsoon. 3. Maqaar weyn oo tolan oo hilibka iyo wixi lamida lagu qaato; xashin. 4. Dillaacinta nirgo naaska hooyadood laga goynayo carrabka laga dillaaciyo. 5. Oodda sarsarka kore iyo xerada xoolaha meel u dhexeysa oo awrtu fariisato.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. partition, back room ~ curtained rear part of hut; closet

2

qolqol v. flow, trickle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kadinka aqallada laga galo iyo agtiisa. Dh: afaaf, kadin.

2

qolqol-ka: (magac, lab, keli) aqal dhisan gudihiisa marrin ku yaal oo dhuuban oo leexleexsan oo qolalka iyo derbiyada ku dhex samaysan. Aqalku wuu golqol yar yahay Dh: laabato; xolxol.

3

qolqol-ka: (magac, lab, keli) eeg quiqul. qolqolaysan: (tilmaame) wax meel la isugu geeyay oo urursan.

waa la naqliyay ✓

1

ool¹: m.l/dh Degaan; reer meel wada yaal.

2

ool²: f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 2. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lay, -ooshay) 1. la-mid: aal. 2. Socod, geeddi iyo wixi lamida ka baaqasho. 3. Ka o.: wax helitaankooda ka quusasho. m.f.dh, oolid.

waa la naqliyay ✓

1

v., neg., simple past tense: there was none (in a place)

2

ool imperative v., sg. be (in a place)

waa la naqliyay ✓

-ay / ooshay: (v) there is; it is ~ yaal. Ex: buuggii guria ma ool; the book was not at the house

waa la naqliyay ✓

1

(fal) degganow oo safar ka baaqo. Maanta ool berri ayaad tegiye. Dh: negow.

2

ool: (fal) wax meel dhaqdhaqaaq la'aan yaal ahaw.

3

ool -sha: (magac, dhedig, keli) reero meel wada yaal. Dh: degmo; degaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Qol-ka)

2

Qaybaha guriga mid kamid ah oo afar derbi dhexdood ah, korkana ka awdan; qoolad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad, qowlad.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) Qaybaha uu guri u qaybsamo middood oo aan ahayn musqusha iyo jikada. la-mid: qawlad, qoolad.

waa la naqliyay ✓

m. n. room; hall

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [plural qolol-ka] room (ruum) ~ maqsin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maqsinnada uu aqalku ka kooban yahay mid ka mid ah. Dh: qurfo, maqsin. Wa: qolal.

waa la naqliyay ✓

1

de: room; hall

2

lx: qol

3

pd: (-ka Pl: qolal (ka))

4

ps: n4-m

5

key: qol

waa la naqliyay ✓

غُرْفَةَ حُجْرَةً

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. m.f.dh, qoyn. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

v. moisten, make something wet

waa la naqliyay ✓

-yey / qooysay: (v) wet (wet); dampen (dham-pen) ~ qoy

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ku dul shub oo wax qoyan ka dhig. Go'a ii qoo. Dh: qoy. Li: qallaji, engeji.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoy

2

de: moisten, make s.t. wet

3

lx: qoo

4

pd: (qooyey / qooysey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qoo

waa la naqliyay ✓

f.g1 (solay, soshay) 1. Hilib iyadoo aan weel iyo biyo la isticmaalin dab ku bislayn. 2. Biyo ku harraad-belid. la-mid: sal³.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-olay, -oshay) 1. Hilib iyadoo aan weel iyo biyo la isticmaalin dab ku bislayn. 2. Biyo ku harraad-belid. m.f.dh, solid. la-mid: sal.

waa la naqliyay ✓

v. grill, toast, roast

waa la naqliyay ✓

-ay / soshay: (v) roast (roost); broil (barooyl); grill (giriil); charcoal grill, barbecue ~ dub

waa la naqliyay ✓

(fal) 'hilib, iyo wixii la mid ah' holaca dabka ku bislay, ku dub. Sol hilibka sakaarada.

waa la naqliyay ✓

sol, n.m. - ciid

waa la naqliyay ✓

1

de: grill, toast, roast

2

initial: s

3

lx: sol

4

pd: (solay)

5

ps: v1=tr

6

key: sol

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. boolal / boolasha] bolt (boolt); screw (iskuruu) (bool-screw)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir adag oo maraaro leh. daaddada ama raaska gala ee ku dhexwareega ee tanbuurka ama hogoska shaaggu ku jiro gaariga ku haya. Laba bool baa ka baxay gaariga.

waa la naqliyay ✓

/kuul/ (adj) 1. qaboow-yar (adj) 2. deggan (xasillan).

waa la naqliyay ✓

1

a., qabow.

2

cool, v.tr., (make cool) qabowji; v.i., (grow cool) qabow; v.r., qaboojiso.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dool-ka) Doolaalo ku yimid, dal kale ka yimid; doolaal.

2

2. (Doo-sha) a) Barida dadka labadeeda qaybood middood. b) Doon yar oo webiyada lagaga tallaabo.

waa la naqliyay ✓

1

dool¹: m.l (-lal, ml.) Qof dilaa ah, tuug khatar ah, bahal halis ah iyo wixi lamida oo meel aan laga aqoon yimid.

2

dool²: m.dh (-llo, ml.) 1. Labada qaybood ee barida dadka ama idaha middood. 2. Doon yar oo webiyada looga tallaabo.

3

dool³: f.mg1 (-oolay, -ooshay) Qof, bahal iyo wixi lamida meel aan laga aqoon aadid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, ml.) Qof dilaa ah, tuug khatar ah, bahal halis ah iyo wixi lamida oo meel aan laga aqoon yimid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. buttock ~ buttocks

2

dool [feminine] n. pontoon; small barge; ferry-boat

3

dool m. n. distant destination; stray animal; stranger, foreigner, migrant

4

dool v. go off to a distant ~ far away place

waa la naqliyay ✓

name-m distant destination; strayer; stranger, foreigner, migrant

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. migrant (maay-grant); wanderer; runaway. 2. dool - doosha: (n) rump (ramp); buttocks (ba tekis); posterior (paas-tiiri-yar) ~ bari

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) noole degaankiisii meel ka dheer tegey; noole u hayaamay meel aanu horey u degi jirin. Libaax dool ah baa deegaanka soo galay.

2

dool-sha: (magac, dhedig, keli) badhida dadka labada qaybood ee ay ka kooban tahay middood.

waa la naqliyay ✓

1

1. Toos; horay.

2

2. (Fool-ka) a) Ilkaha kuwa ugu soo horreeya oo dhoollaha u dhexeeya midkood. b) Weji.

3

3. (Foo-sha) Xanuunka dhalidda.

waa la naqliyay ✓

1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daawo) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

4

fool⁴: f.mg1 (-oolay, -ooshay) 1. Ka f.: dhibaato iyo wixi lamida ka gudbid. 2. Ka f.: karti dheeraad ah cid kaga rayn.

waa la naqliyay ✓

1

fool¹: m.l (-lal, m.l) 1. Weji. 2. Afarta ilig ee dhoollaha u dhexeeya midkood. 3. Jiko. 4. Toos; horay.

2

fool²: m.dh Dareen xanuun leh oo dheddigga qabta marka ay umulayaan.

3

fool³: m.dh (daaw.) Qabashooyin isku xig xiga oo dhallaan iyo mandheer uga soo baxaan ilma-sidaha naag xaamilad ah.

waa la naqliyay ✓

Bearing

waa la naqliyay ✓

1

m. n., loc. front, in front; forward

2

fool m. n. face; brow, forehead; front tooth, incisor

3

fool m. n. fault

4

fool [feminine] n., [collective] labor pains, birth pangs, severe pain

waa la naqliyay ✓

/fuul/ (n) 1. nacas, doqon (v) 2. khatalid, khiyaamayn. e.g. You can't fool me. (v) 3. dheel-dheelid, kaftamid. e.g. He was just fooling.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. forehead (foor-heedh); face (feeys). 2. incisor (insaayser); front tooth for cutting or gnawing (biting)

2

fool -foosha: (n) labor (leybar) or labour; delivery, contractions (kon trak shinis); parturition (paar tuyuu rishin); childbirth. Ex: waxay foolanaysay tobban saac; > she was in labor for ten hours

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» ka gudub oo u dhabar'adayg.

2

fool -ka: (magac, lab, keli) labada ilig ee hore midkood. Far keli ahi fool ma dhaqdo. Wa: foolal.

3

fool -ka: (magac, lab, keli) madaxa qofka, inta hore ee ay indha iyo dheguhu ku yaalliin. Subaxa kolkaan soo kaco waan fool dhaqdaa. Dh: waji, weji.

4

fool -ka: (magac, lab, keli) meel hortaada ah.

5

fool-sha: (magac, dhedig, keli) xanuun qabta marka dhediggu dhalayaan. Hadday fooli timaaddo gudo qarsiimo hadhay.

waa la naqliyay ✓

وَجْهُ

waa la naqliyay ✓