qoryoolay

m.l la-mid: orgootow.

(fal) cid kale, xeeladay. Hooyadaa qaroomee oo lacag ka qaado. Dh: shidaaradee, qaroomee, shidaaraday.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ay ka baxdo tigaad laga sameeyo salliyada hurdada.

-da: (n) mounted soldiers; cavalry (kaavalri); horsemen (hooresmiin)

-da: (magac, dhedig, keli) ciidanka inta fardaha fuushan ee ku dagaallanta. Dh: fardooley.

fardoolay-da: (magac, dhedig, keli) bulsho fardaha hayntooda ama dhaqiddooda iyo fuulidtaankooda taqaan.

(fal) dad qolo qolo u kala qaad oo qabyaaladay. Dh: qoloqolee; qabyaaladee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad mid ah qoloqolo u kala saarid: qabyaaladayn. Dadka wanaagsani qolaqolaynta way nacaan. Dh: qoloqolayn, qabyaaladayn.

qolaqolayn -ta: (magac, dhedig, keli) dareere shubma meel docaha ka awdan isugu geyn oo ku ururin. Biyaha qolaqolayn u samee. Dh: qoolays.

-ka: (magac, lab, keli) eeg qolaqolayn.

m.f.dh eeg qooryoon².

(fal) hadal tororog ah ku hadal, daroori.

(fal) dhukur oo moolo u yeel; timaha ka wada xiir oo madaxa idiin aan timo lahayn ka dhig. Ka moolay askariga cusub. Dh: dhukuri.

moolay: (fal) geesaha ka daadi. Dibiga geesaha ka moolay dadkuu ku dilayaaye.

(fal) si qoode ah u soco. Qooday oo hadhicdhicin.

(Qoolad-da)

Qol.

m.dh la-mid: qol.

f. n. room

-da: (n) room (ruum) ~ qol

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qol.

a: qol

de: room

lx: qoolad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: qoolad

1. Qool ku jira; la qoolay.

2. (u-qoolan) Eeddu saaran tahay; wax ka mas'uul ah.

qoolan¹: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Xarig wax la qoolay noqosho.

qoolan²: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) 1. Xarig wax la qoolay ahaansho. 2. U q.: qof, wax dhacay ama dhici doona dhibaatada ka timaada ka masuul ah ahaansho.

der. [adjective] haltered, wearing a halter

(tilmaame) mid gool ku xidhan. Dh: xidhan.

qoolan: (tilmaame) mid eed saaran tahay, mid ee- daysan. Dh: xidhan.

de: haltered, wearing a halter

lx: qoolan

pd: (qoolnaa ~ qoollaa)

ps: adj-der

key: qoolan

(fal) horgabatee; xagga hore ka mar gooray: (fal) mucaanaqee oo salaan laabta la isa saaro salaan. Cidda saxbbada qoray

qooray: (fal) addoon xoree. Haddaad aragro naag la addoonsanayo libso oo qooray Dh: xoree.

(fal) xoolo dhaqo oo faraqabsiin yeelo. Kol haddaad muddakartay reerka u xoolay oo caydha ka saar. Dh: xoolee, dhaq. Li: caydhi.

xoolay: (fal) bar adduun oon xoolo ahayn xoolo u rog. Dahabkan xoolay oo geel iyo adhi ka iibi. Dh: xoolee.

xoolay: (fal) weel dux xoolaad ku shub oo cusaybka ka baabi'i gocoyannimada ka bi'i. Dhillka aad toshay xoolay: Dh: qaabay.

(fal) kor u jooji oo madax yuuban oo taagan u yeel. Caleentu kuus ha noqotee yookay. Dh: taag. yookee, kuus.

nickname; name-m fine; soft haired. Syn: Yalax, Yalaxow

Korolla, laacayaal

(Horgoi) S Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

NFD Commiphora schimperi (0.Berg) Engl. Burseraceae.

C Commiphora guidottii Chiov. Burseraceae.

-ka: (magac, lab, keli) qof xanuun badani hayo oo bogsaadigiisa rajo laga qabin. Odaygii waa qar'oole horay u soo gaadh. Dh: sakaraad, mawtulqarqare, naf ka eeg.

(fal) meel la tolayo qodobbo badan ku samee. Nabarku wuu wayn yahaye qodobay. Dh: tol.

qodobay: (fal) dacwad isku dubbarid oo sida ha dalku u kala horreeyo u habee. Dh: qodobee.

m.dh.u Naasley qoobab leh oo had iyo jeer qabitimay orodka dhulka bannaanada ah. Waa daaqcune u nool kooxo.

-da: (magacwadareed) xoolaha inta cagtooda ciddi adagi ku dahaadhan tahay sida: gammaanka iyo lo'da.

(Qoolley-da)

Shinbiro jaadad badan ah oo kuwa u caansani surka daliig yar oo madow oo qool la moodo ku lee yihiin; ceelaljoog; hunburuq; adar; curcurri.

m.dh Nooc shimbiraha ka mid ah dhowr jaad u kala baxda oo kuwa ugu caansani surka daliig yar, madow oo qool la moodo ku leeyihiin; ceelal joog; humburuq; adar; curcurri.

m.dh Nooc shimbiraha ka mid ah dhowr jaad u kala baxda oo kuwa ugu caansani surka daliig yar, madow oo qool la moodo ku leeyihiin; ceelal joog; humburuq; adar; curcurri.

f. n., [collective] small dove-like bird species

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir jaadad badan ah oo kuwa u caansani ay surka daliig yar oo madow oo qool u eg ku leeyihiin. Dh: adar, uur'uurri, curcurri.

de: small dove-like bird sp.

lx: qoolley

pd: (-da)

ps: n2-f-col

key: qoolley

حَمَامَة

m.l la-mid: qaranful.

(fal) qorshe lagu hawl galo samee Shaqada sida loo galayo waxa la qorsheeyay bil ka hor. Dh: qorshee, aqool, agaasin, jaangoy.

m.f.dh eeg qoryee.

pr. n., loc. place of pilgrimage in south Somalia (near Qoryooley)

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u biyo badan.

biyooley-da: (magacwadareed) dadka inta biyaha gadda ama ka shaqaysata.

de: place of pilgrimage in south Somalia (near Qoryooley) Burial place of Sheik Aweys

lx: Biyooley

pd: (-da)

ps: n0-loc-f

key: Biyooley

m.dh Qalab bir ah oo daab dheer oo qori ah leh oo beeraha looga shaqeeyo. la-mid: faraley (2).

m.dh Qalab bir ah oo daab dheer oo qori ah leh oo beeraha looga shaqeeyo. la-mid: faraley.

-da: (magac, dhedig, keli) qalab bir ama wax kale oo adag laga sameeyo oo afka hore ku leh faro dhaadheer oo dhulka lagu xaaqo ama carrada qushaashka iyo quruuruxa lagaga saaro.

(Muriole) S Phyllanthus pseudoniruri Muell-Arg. Euphorbiaceae.

qaroofan¹: f.mg1 (-fnaa, -fnayd) Wax qalloocsan noqosho.

qaroofan²: f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la qalloocshey ahaansho.

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) Wax la soo qalloocshey ahaansho. m.f.dh, qaroofnaan.

(tilmaame) eeg qalloocan.

Sida qobtolka isugu kor tolan.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Heeryo wax la qobtolay ahaansho.

der. [adjective] many-layered, thick, heavy

(tilmaame) mid la karkaray. Shamiis qobtolan ayaad sidataa.

de: many-layered, thick, heavy

lx: qobtolan

pd: (qobtolnaa)

ps: adj-der

key: qobtolan

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Nirig naaska laga goynayo wax carrabka laga dalooliyay ahaansho.

v. strike someone on the neck

de: strike s.o. on the neck

lx: qoorgooy

pd: (qoorgooyey)

ps: v2a=tr

key: qoorgooy

m.l Nafley lab oo hal xiniin ah (muqaal ahaan); raaytool.

-ka: (magac, lab, keli) nafley lab oo hal xiniin ah leh. Dh: raaytool.

qooryoon¹: m.l 1. Harrad. 2. Dayow; wareer.

qooryoon²: f.mg1 (-oomay, -oontay) 1. Harradsan. 2. Dayowsan; wareersan.

qooryoon³: m.l Oon daran.

qooryoon⁴: f.mg1 (-oomay, -oontay) Oon aad u daran dareemid.

-ka: (magac, lab, keli) harrad daran. qooryoon -ka: (magac, lab, keli) dayow iyo wareerid.

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Qof qurxan oo aan hilib badan lahayn ahaansho.

(tilmaame) mid hab qurux badan u samaysan; qaabdhismeed habboon leh.

(fal) eeg qallaji.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la xortolay ahaansho.

(tilmaame) si xodhtol ah u tolan. Dh: xodhtolan.

(Baryootan-ka)

Baryo is dabajoog ah tixid.

baryootan¹: m.l 1. Baryo badan. 2. la-mid: baryootamid.

baryootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Si aad ah cid u baryid.

baryootan¹: m.l Baryo badan.

baryootan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Si aad ah cid u baryid. m.f.dh, baryootamid.

m. n. begging, mendicancy

-ka: (n) the act of begging or making an earnest request or petition

-ka: (magac, lab, keli) baryo aan ka la go' lahayn oo taxan ku kac. Baryootanka badan baahi kaama tiro.

de: begging, mendicancy

lx: baryootan

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: baryootan

m.dh Nooc dermooyinka ka mid ah oo darfo casaan ah leh.

-da: (magac, dhedig, keli) noocyada dermooyinka nooc ka mid ah oo darfaha laga madoobeeyo. Dh: salli.

(fal) is qof dhegala' iska dhig. Dh: dhegoolee.

dhegoolay-da: (magac, dhedig, keli) haweeney dhegala' oo aan waxba maqal.

(Fardooley-da)

1. Bulsho fardo haysa kamid ah; fardaha hayntooda iyo dhaqiddooda iyo fuullaankooda yaqaan.

2. Ciidanka faraska ah.

3. Dhaqanwanaagga bulshada fardaha oo kale leh.

fardooley¹: m.dh.u 1. Rag fardo leh ama fuli yaqaan. 2. Ciidan hubaysan oo fardaha ku dagaala.

fardooley²: m.dh.u (taar.) Qarniyadii dhexe waxaa loo yiqiin askari, badanaa ka dhasha dabaqadda sare, una shaqeeya boqorka ama taliya waqtiyada dagaalka.

fardooley¹: m.dh.u 1. Rag fardo leh ama fuli yaqaan. 2. Ciidan hubaysan oo fardaha ku dagaala.

fardooley²: m.dh.u (taar.) Qarniyadii dhexe waxaa loo yiqiin askari, badanaa ka dhasha dabaqadda sare, una shaqeeya boqorka ama taliya waqtiyada dagaalka.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolaha inta geesaha leh. Dh: geesalay.

v., [compound] exploit, live at the expense of

de: exploit, live at the expense of

lx: kornoolow

pd: (kornoolaaday)

ps: v3a=cmp

key: kornoolow

-da: (magacwadareed) eeg naaslay.

-da: (magacwadareed) xoolaha la dhaqdo ee hilikooda iyo caanohooda la quuto. Dh: duunyo.

(v) succeed in doing; accomplish (a-kam-paliish)

-ta: (magac, dhedig, keli) shiddaaradayn ay khiyaamo ku jirin. Dh: xeeladayn, shiddaaradayn, qaroomays.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaroomayn.

(tilmaame) mid nabar weyn qaba. Dh: haltagaysan.

qarqooran: (tilmaame) wax la meegaaray ah oo hareerihiisa la qoday ah. Dh: meegaaran, afmeeran.

(fal) kala qaybi; soor. Ragga u garriimeeya cuntada. Dh: qorriimee; aqool.

m.l la-mid: qoryeysasho.

f.mg4 (-snaa, -snayd) Dab qoryo badan lagu shiday ahaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal aan milgo lahayn ku hadlid.

-da: (magacwadareed) ciidanka inta warmaha ku dagaallanta. Ciidamadii Imaam Axmed ee dagaalkii Shinbirakore waxay u badnaayeen warmooley.