qoon — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Qoon-ka) Dad; cid; duul.

2

2. (Qoon-ta) Nabar; dhaawac; dhibbaan.

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin.

4

qoon⁴: f.mg1 (-nmay, -nantay) Wax dhaawac ama dhibaato gaartay noqosho (nafley).

waa la naqliyay ✓

1

qoon¹: m.l (-ooman, m.l) Ummad, dad isku jinsi ah oo meel ku wada nool.

2

qoon²: m.dh 1. Cudur, dhibaato. 2. (-oomo, m.l) Dhaawac; nabar.

3

qoon³: f.g1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. Cid dhaawac gaarsiin. 2. Cid dhibaato gayeysiin. m.f.dh, qoomid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. people

2

qoon [feminine] n. wound, lesion; disturbance, annoyance

3

qoon v. damage; injure, wound; vex, disturb, annoy

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) race (reeys); nation (neey-shin) ~ qolo, ummad

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qoom.

2

qoon -ka: (magac, lab, keli) nabar ama qoomaal.

3

qoon -ta: (magac, dhedig, keli) cudur iyo dhibaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Aqoon-ta)

2

Wax qof bartay oo ogaadey; garasho; cilmi; kasmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: “Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay”.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Cilmi. 2. Garasho dheerad ah oo wax loo leeyahay. Tusaale: Jaamac Xamar aqoon buu u leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge, wisdom; science (of); culture

2

aqoon v.-inf: to know, recognize

3

aqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

aqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

aqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) knowledge (noolij) ~ cilmi, oqoon. -Syn; information, learning, erudition, lore.

waa la naqliyay ✓

1

Conoscenza

2

Knowledge

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caqliga aadamaha wax ku cusub oo koriya, waxatrna leh. Aqoon la'aani waa iftiin la'aan. Dh: garaad, kasmo, cilmi.

2

aqoon -ta: (magac, dhedig, keli) wax qof bartay oo uu ogaaday. Aqoon badan buu Cali teknoloojiyadda u leeyahay. Dh: fahan, garasho, kasmo, cilmi.

waa la naqliyay ✓

علم

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] knowledge

2

oqoon v.-inf: to know, recognize

3

oqoon v., neg., simple past tense: did not know

4

oqoon v., neg.-imp: don't know!, don't recognize!

5

oqoon v., neg., opt. form: may someone not know!

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) 1. knowledge (noolij)-, information, learning, erudition, lore ~ cilmi, aqoon. 2. (v) kown (noow); identify (eey dhan-tifaay); recognize (rek'agnaayz). Ex: ma oqoon kartaa, haddii aad aragtid; can you recognize, ifyou saw it

waa la naqliyay ✓

1

(Qoona-ha)

2

1. Miraha baarta ka baxa.

3

2. Jaadadka mirahaas kuwa kamid ah, oo inta sida kuushu loo taxo oo la qurxiyo, geela iyo fardaha luqunta loogu xiro.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Miraha geedka baarta. 2. Iniin ku dhex jirta miraha geedka baarta oo inta la farsameeyo loo xiro geela. 3. Geed la qoray oo lagu shubto tubaakada.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Miraha geedka baarta. 2. Iniin ku dhex jirta miraha geedka baarta oo inta la farsameeyo loo xiro geela. 3. Geed la qoray oo lagu shubto tubaakada.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] palm-fruit species

waa la naqliyay ✓

(Gone) N Hyphaene combressa Wendl. Palmae.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, kell) midhaha geedka baarka.

2

qoone -ha: (magac, lab, keli) geed la qoray oo lagu shubto tubaakada.

waa la naqliyay ✓

1

de: palm-fruit sp.

2

lx: qoone

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m-col

5

key: qoone

waa la naqliyay ✓

1

(Qoton-ka)

2

Joog; dherer; taagnaan.

waa la naqliyay ✓

1

qoton¹: m.l 1. Joog; dherer, taagnaan. 2. la-mid: qotomid.

2

qoton²: f.mg1 (-omay, -ontay; -omi) Weel, iyo wixi lamida meel salka ku hayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-omay, -ontay; -omi) Weel, iyo wixi lamida meel salka ku hayn. m.f.dh, qotomid.

waa la naqliyay ✓

Amplitude

waa la naqliyay ✓

1

v. be upright, perpendicular ~ vertical

2

qoton vl. n. state of being upright, uprightness, perpendicularity; elevation (of gun)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) saray u taagnaw; si dhaqdhaqaaq la'aan ah u sara joog. Dh: gignaw.

2

qoton -ka: (magac, lab, keli) ceel saddexshub iyo in ka dheer biyihiisa loogu tego. Qotonka nin adag ayaa xoolo ka waraabin kara.

3

qoton -ka: (magac, lab, keli) sarajoog aan dhanna loo dhaqaaqin. Dh: taagni, sarajoog, gigni.

4

qoton -ka: (magac, lab, keli) joogga ugu dheer ee hirka jabaqeed; danabeed ama ilayseed leeyahay.

waa la naqliyay ✓

Lugaha shaygu ku istaago oo sugan. Qotimmada buufin-bireedka, miiska shaqada, birqallaca iwm.

waa la naqliyay ✓

1

(Afiaggaadda-da)

2

Hadal qoonsimaad leh; cay; afxumo.

waa la naqliyay ✓

1

(Boog-ta)

2

Nabar furan oo aan weli biskoon; qoon; dhaawac.

waa la naqliyay ✓

1

(Caayid-da)

2

Hadal xun oo la qoonsado (qof, kd.) ku dhihid; aflaggaaddeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaawac-a)

2

Nabar oogada ku dhaca oo haragga dillaaciya; qoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibbaan-ta)

2

Nabar dhib leh; daqar; qoon; dhaawac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhibsasha-da)

2

Dhib ka dhigasho, u qaadasho; kahasho; qoonsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dudma-da)

2

Caro fudud oo ka timid wax la qoonsaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulbeel-ka)

2

(xoolaha la rarto) dhabarka nabar ama qoon ku yeelad; garbabbeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Fasas-ka)

2

1. Nabar furan oo siduu u roonaa, inta wax qoonsada soo xumaada; hurgun; caabaq; caallir;

3

2. Wax wadajir loo qasho, qofkii lahaana hadhow wadajir loogu gudo; waraar.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaggax-a)

2

1. (xoolo) kolka inta neefka la lisa hayaa godlado, haddana inta wax qoonsado ama dareemo, godolku ku baabba'o oo caanuhu ka iman waayaan.

3

2. Wax kastoo la rabey in la yiraahdo ama la falo, oo wax la qoonsaday darteed qofka ka iman waaya oo ku baabba'a.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaaggixid-da)

2

Godolkii ku baabbi'id, wax la qoonsaday darteed.

waa la naqliyay ✓

1

(Gedaad-ka)

2

Inta wax la qoonsado, la caroodo; dhirif; dharas; diidmo; guhaad; gadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Gensasha-da)

2

Dareensasho; qoonsasho; kahasho (ama gansasho).

waa la naqliyay ✓

1

(Iin-ta)

2

Wax la qoonsado; ceebaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Kahasha-da)

2

Waxa la qoonsado sida laga noqdo; jeclaysad la'aan; nebcaysasho; gensasho; qoonsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Kalluun-ka)

2

Nafley dhiig qabow oo jaadad badan ah oo biyaha ku dhex nool: wuxuu lee yahay lafdhabar iyo xubin la yiraahdo qoonbiyaal (qoomishaashyo; waaf) oo uu ka neefsado, iyo dhego (tuuro); qaar waa yaryar oo waa kalluunka dhabta ah (huduf, tebediin, tarraaqad) qaarna waa waaweyn oo waa libaax-badeedka (saraacimo, shiriid, godgoddo) iyo kuwo kale (neberi, geelmaanyo); mallaay.

waa la naqliyay ✓

1

(Khasiyad-da)

2

Wax la qoonsado oo gardarro ah, oo cid lagula kaco; maag; xumakaddoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Nabar-ka)

2

1. Haragga oogada oo dillaaca, sooha ama lafahana wax gaaraan; dhaawac; dhibbaan; daqar; qoon.

3

2. Wax wax xoog loo saaray ama loogu dhuftay, raadka ay ku reebaan; jug.

4

3. Kol; mar.

waa la naqliyay ✓

1

(Qoonbin-ta)

2

Lug ka dhutin;

waa la naqliyay ✓

1

(Qoonbiyaa-sha)

2

(weligi koox) Xubnaha nafley badan oo biyaha ku dhex nool sida kalluunka, iyo iskaanbaha, ay ka neefsato; qoomishaashyo; waafyo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Oon-ka) Biyo u baahasho; harraad; surmi.

2

2. (Oon-ta) Cunno; soor; oomati.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad.

2

oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

3

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad. oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

2

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid. m.f.dh, oomid.

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. and ... not; that ~ which ... not

2

oon [conjunction], vl. pron. which I ...; and I ...

3

oon v. be thirsty

4

oon m. n., [abstract] thirst

5

oon [feminine] n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. thirst (ther esi) 2. oon -oomay / oontay: (v) feel thirst

2

oon: (conjunction) used to connect words or phrase; and (andh) ~ oo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo u baaho. Oon ad harraadka aragtide. Dh: harraad, dhanqalan.

2

oon -ka: (magac, lab, keli) harraad; biyo la cabbo la'aan. Dh: harraad.

3

oon-ta: (magac, dhedig, keli) cunto wixii dux ama dufan leh. Qof oon xoolaad haysta macaluuli ma disho.

4

oon-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oomatida.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-ooyay, -oysay) Wax qallalan biyo gelin. m.f.dh, qoyn. la-mid: qooy.

waa la naqliyay ✓

v. moisten, make something wet

waa la naqliyay ✓

-yey / qooysay: (v) wet (wet); dampen (dham-pen) ~ qoy

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo ku dul shub oo wax qoyan ka dhig. Go'a ii qoo. Dh: qoy. Li: qallaji, engeji.

waa la naqliyay ✓

1

a: qoy

2

de: moisten, make s.t. wet

3

lx: qoo

4

pd: (qooyey / qooysey)

5

ps: v2a=tr

6

key: qoo

waa la naqliyay ✓

1

(Boon-ta)

2

(dad) Sab.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. Boon (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓

(n) Bonn; the de facto capital of Germany

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan nasab ahayn ama la addoonsado.

2

boon -ka: (magac, lab, keli) heshiis dad laga saxeexo, lana ganaaxo ciddii ama beeshii jebisa.

3

boon -ta: (magacwadareed) dad bilaa sabab iyo gardarro lagu takooro oo caado ahaan la yaso. Boon bartay dhaleen in badan bay gudub tirsanayaane. Dh: sab.

4

boon-ta: (magac, dhedig, keli) ururka ku bahoobay kabdhowga. Waayadii horre waxay ahaayeen horin dagaal ama ugaarsasho ku bahooday, iyadoon sinji loo abdeyin.

5

boon -ta: (magac, lab, keli) qaansada gamuunka iyo fallaarta laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caadaqaate

2

de: Boon (low caste Somali)

3

lx: Boon

4

pd: (-ka ~ -ta Pl: Boon (ta))

5

ps: n5-m/f

6

key: Boon

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

2

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: Dabka c.kiisa: dabka agtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. midget, male dwarf; man who does not show his age

2

coon [feminine] n. midget, female dwarf; woman who does not show her age

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) someone who appears much younger than his or her age ~ hoos u bax, guun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof da'da qarsada ama aan korsiin fiican helin. Dh: hoos'ubax, coomir.

2

coon-ka: (magac, lab, keli) kambalka ama meesha dhow. Dh: ag, koon, kambal.

3

coon -ka: (magac, lab, keli) qof maan gaaban; qof aan garaad fiican iyo garasho lahayn. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

doon¹: m.l 1. Xoolo tabar yar oo aan aroor dheer geli karin. 2. Meel dhulka inyar ka yara kacsan. 3. Ciidda iyo dhoobaha ceelasha dhaadheer hoostooda laga soo saro.

2

doon²: f.g/mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. (f.g) Ceel dhoobo ka soo saarasho. 2. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida caatoobid.

3

doon³: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: will, shall, be about to do something [future]

2

doon v. want, desire, wish, like; look for, seek, search for, ask for; ask in marriage, be betrothed to

3

doon v. dredge, extract mud from (a well, etc.)

4

doon m. n., [collective] mud dredged from the bottom of a well; mineral

5

doon m. n., [collective] animals too weak to be driven to the wells

6

doon [feminine] n. boat, ferry-boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (n) want (want); desire (di-zaayer); seek (siik); look for; like ~ rab. Ex: maxay doonaysaa? What does she wants?

2

doon -ta: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) ~ doonni

3

doon -ka: (n) weak animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maqan oo aan laga maarmayn raadi. Baadi nimaan soo helin ma doonin.

2

doon: (fal) rab oo niyadda ka jeclaw. Arraweelo waxay tiri: dumaroow waxaad doonaysaan marka hore diida.

3

doon: (fal) gabadh dadkii dhalay weydiiso; gabadh guur awgii u doon.

4

doon -ka: (magacwadareed) adhiga inta aan aroori karin ee tabaryari la soo hadha. Dh: xaas.

5

doon -ta: (magac, dhedig, keli) gaadiidka badda mid ka mid ah oo leh shiraac iyo tiir dheer. Doon miyaad ku safartay weli?

waa la naqliyay ✓

سَفِينَة

waa la naqliyay ✓

1

(Foon-ka)

2

Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Weel muggiisa wax lagu rido, oo la buuxsho, ama la miiso, wax lagu sii daro oo laga taalleeyo; cunnada weelka qarkiisa madaxa kala baxda oo fooca ah.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel muggiis wax lagu riday, la buuxshey ama lagu miisay, in lagu sii daro oo laga taalleeyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: amount that fills a measure to the top (e.g., of grain)

2

lx: foon

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-col

5

key: foon

waa la naqliyay ✓

1

1. (Goon-ka) a) Labada lafood oo indhaha hoostooda ku yaal oo yare soo baxsan middood. b) Gocoso.

2

2. (Goon-ta) Qarar diiran iyo buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (-ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

goon¹: m.l 1. Bari yar, miraha galleyda le'eg; qolof khafiif leh, la cuno, oo dhulka laga qoto. 2. (- ooman, m.l) Dhafoor. 3. (-nyo, m.l) Dhinac.

2

goon²: m.l (cilmiga naflayda) Dalool, kiish ama qanjir dhacaan soo sara, sida daloolka ugxaanleyda.

3

goon³: m.dh.u Buuro dhagax ah oo badaha dhexdooda iyo xeebaha ku yaal; shacaab.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. cheek, cheekbone

2

goon m. n. side, flank; corner, angle

3

goon m. n., [collective] grain species (gathered from roots underground)

4

goon [feminine] n., [collective] reef of rocks

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) cheek (jiik)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka gocosada badhideeda hoose ee la qoto ama geedka laftarkiisa. Guntin xabaga iyo baysitaan goon la soo qodaye.

2

goon -ka: (magac, lab, keli) labada lafood ee indhaha hoostooda ku yaal ee soo yara baxsan midkood.

3

goon-ka: (magac, lab, keli) faqriga iyo baahida.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) Aalad ku rakiban gaadiidka (baabuurta, tareenka, iyo wixi lamida) oo la dhawaajiyo markii wax loo digayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. horn

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) horn (hoorn); honk (hoongk)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qalab kala jaadjaad ah oo gaadiidka lagu rakibo oo baraarujinta iyo wixii la mid ah loo adeegsado.

2

hoon -ka: (magac, lab, keli) dhawaaqa iyo codka uu hoonku bixiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: horn

2

lx: hoon

3

pd: (-ka Pl: hoonan (ka))

4

ps: n4-m

5

key: hoon

waa la naqliyay ✓